રિટેલ ફુગાવો 8 વર્ષના તળિયે, મોંઘવારીને બ્રેક?

ભારતમાં રિટેલ ફુગાવો સપ્ટેમ્બર મહિનામાં 1.54%ની આઠ વર્ષની નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. મુખ્યત્વે ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં આવેલા નોંધપાત્ર ઘટાડાને કારણે ફુગાવો ભારતીય રિઝર્વ બેંકના 2-6%ના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકની નીચે સરકી ગયો છે. સપ્ટેમ્બર 2025નો આ આંકડો જૂન 2017 પછીનો સૌથી ઓછો છે અને ઓગસ્ટના 2.07% ફુગાવા કરતાં ઘણો નીચે છે.

આ ઘટાડામાં સૌથી મોટો ફાળો ખાદ્ય ફુગાવાનો રહ્યો છે, જે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) બાસ્કેટનો લગભગ અડધો હિસ્સો ધરાવે છે. ખાદ્ય ફુગાવો સપ્ટેમ્બરમાં -2.28% જેટલો નીચે ગયો છે, જે ગયા મહિને -0.69% હતો. ખાસ કરીને શાકભાજીના ભાવમાં સતત ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે સપ્ટેમ્બરમાં 21.38% જેટલો તીવ્ર ઘટ્યો છે.

વ્યાજદરમાં ઘટાડાની આશા

ફુગાવામાં સતત આવી રહેલો ઘટાડો અર્થશાસ્ત્રીઓ માટે આશાનું કિરણ લઈને આવ્યો છે. અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે આ વલણ RBIને વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવા માટે જગ્યા આપશે, ખાસ કરીને જો આર્થિક વૃદ્ધિની ગતિ નબળી પડે તો ડિસેમ્બર 2025માં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો છેલ્લો વ્યાજદર ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.

RBIનો આઉટલૂક

આ મહિને મળેલી તેની નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠક દરમિયાન RBIએ સંકેત આપ્યો હતો કે ફુગાવાના શાંત વાતાવરણને કારણે આર્થિક વૃદ્ધિને ટેકો આપવા માટે નીતિને વધુ હળવી કરી શકાય છે. RBIએ નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) માટે તેના હેડલાઇન ફુગાવાના અંદાજને ઓગસ્ટમાં 3.1% થી ઘટાડીને 2.6% કર્યો છે. જોકે, કેન્દ્રીય બેંકે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ટેરિફ સંબંધિત વેપાર અવરોધોના જોખમો અંગે સાવચેતી પણ વ્યક્ત કરી છે.

એકંદરે, ખાદ્ય ચીજોના ઓછા ભાવ અને GST ઘટાડાની અપેક્ષિત અસર ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક સંકેત છે, પરંતુ આર્થિક વૃદ્ધિને ધ્યાનમાં રાખીને RBIના આગામી નિર્ણય પર સૌની નજર રહેશે.