ભારતની GDP વૃદ્ધિ 7.1% સુધી પહોંચશે: S&P

વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સી S&P ગ્લોબલ રેટિંગ્સે બુધવારે ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસ દર અંગે નવો અહેવાલ રજૂ કર્યો છે. એજન્સીએ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) માટે ભારતના જીડીપી ગ્રોથના અંદાજમાં 0.2%નો વધારો કરીને તેને 7.1% કર્યો છે.

આ સુધારો મુખ્યત્વે મજબૂત ખાનગી વપરાશ, ખાનગી રોકાણમાં રિકવરી અને મજબૂત નિકાસને કારણે કરવામાં આવ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે પણ તેજી

S&P એ માત્ર FY27 જ નહીં, પરંતુ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેના અંદાજમાં પણ 0.4% નો વધારો કર્યો છે. હવે એજન્સી મુજબ, વર્ષ 2026 ના અંત સુધીમાં ભારતનો વિકાસ દર 7.6% રહેવાની શક્યતા છે. ફિચ રેટિંગ્સે પણ અગાઉ આ જ વર્ષ માટે 7.5% ગ્રોથનો અંદાજ આપ્યો હતો.

યુદ્ધ અને તેલના ભાવનું જોખમ

અહેવાલમાં ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઊર્જાના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. જો તેલના ભાવ વધશે તો ભારત જેવા ઊર્જા આયાતકાર દેશો પર આર્થિક બોજ વધશે.

ક્રૂડ ઓઈલ: એજન્સીએ અંદાજ મૂક્યો છે કે જો બ્રેન્ટ ક્રૂડ $92 પ્રતિ બેરલની આસપાસ રહેશે તો ભારત પર સબસિડીનો બોજ વધશે.

મોંઘવારી: નાણાકીય વર્ષ 2027 માં ફુગાવો (Inflation) વધીને 4.3% થવાની ધારણા છે.

RBIના વ્યાજદરમાં ફેરફાર?

S&P ના મતે, જો ઉર્જા બજારમાં વિક્ષેપ લાંબો સમય ચાલશે અને તેલના ભાવ $130 થી પણ ઉપર જશે, તો રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) વ્યાજદરમાં 0.25% (25 bps)નો વધારો કરી શકે છે. જોકે, હાલના સંજોગોમાં RBI તટસ્થ વલણ જાળવી રાખશે તેવી અપેક્ષા છે. 

વિશ્વની ટોચની રેટિંગ એજન્સીઓના અંદાજો પર નજર કરીએ તો એક સમાન સકારાત્મક ચિત્ર ઉપસે છે, જે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક અસ્થિરતા છતાં ભારત વિશ્વનું સૌથી ઝડપથી વિકસતું મુખ્ય અર્થતંત્ર બની રહેશે. S&Pની સરખામણીએ અન્ય એજન્સીઓના અંદાજો પણ અત્યંત પ્રોત્સાહક છે.

ફિચ રેટિંગ્સ (Fitch Ratings)એ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે ભારતનો વિકાસ દર 7.5% રહેવાની આગાહી કરી છે, જે S&P ના 7.6% ના અંદાજની એકદમ નજીક છે. ફિચના મતે પણ ભારતની મજબૂત બેંકિંગ સિસ્ટમ અને સરકારી મૂડીખર્ચ (Capex) અર્થતંત્રને ગતિ આપી રહ્યા છે.

બીજી તરફ, ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs) એ વર્ષ 2026 માટે થોડો સાવધ અભિગમ અપનાવતા ગ્રોથ રેટ 5.9% રહેવાનો અંદાજ આપ્યો છે. આ ઘટાડા પાછળ ઊંચા વ્યાજદર અને વૈશ્વિક નિકાસમાં સંભવિત નરમાઈ જવાબદાર હોઈ શકે છે.

નોંધનીય છે કે મોટાભાગની રેટિંગ એજન્સીઓ મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ)ના યુદ્ધને ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સૌથી મોટું જોખમ ગણાવી રહી છે. જો આ સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવે, તો S&P, ફિચ અને ગોલ્ડમેન સૅક્સ ત્રણેય મુજબ ભારતમાં મોંઘવારી વધી શકે છે અને RBI ને વ્યાજદરમાં વધારો કરવાની ફરજ પડી શકે છે.

આમ, હાલમાં ભારત આર્થિક રીતે 'સ્વીટ સ્પોટ' પર હોવા છતાં, ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને તેલના ભાવ આગામી વર્ષોમાં વિકાસની રફ્તાર નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.