સોના-ચાંદીના ભાવ કેમ તળિયે બેઠા?

Gold and Silver Prices Plummet in June: જૂન મહિના પહેલા સોના અને ચાંદીની ખરીદી કરનારા ગ્રાહકો અને રોકાણકારો માટે જૂન મહિનો આર્થિક દૃષ્ટિએ બિલકુલ સારો રહ્યો નથી, કારણ કે આ આખા મહિના દરમિયાન બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ખૂબ જ મોટો અને નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ આકસ્મિક ઘટાડા છતાં, બજારના ઘણા મોટા રોકાણકારો હવે નીચા ભાવનો લાભ લઈને સોના અને ચાંદીની નવી ખરીદી કરવા પર મોટો દાવ લગાવી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલું યુદ્ધ સમાપ્ત થયું અને બંને દેશો વચ્ચે વૈશ્વિક શાંતિ મંત્રણા શરૂ થઈ, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના નિયમ મુજબ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધારો થવો જોઈતો હતો, પરંતુ તેનાથી તદ્દન ઉલટું આ કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ભારે કડાકો બોલાઈ ગયો છે જેણે આખા બજારને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધું છે.

MCX પર સોના અને ચાંદીના ભાવ તળિયે બેઠા
ભારતીય વાયદા બજાર એટલે કે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ 17,000 રૂપિયાનો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે. આ આંકડો 29 મે પછી સોનાના ભાવમાં 10.36% નો મોટો ઘટાડો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. સોનાની જેમ જ ચાંદીના ભાવમાં પણ અત્યંત તીવ્ર અને અણધાર્યો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. માત્ર જૂન મહિનાના સમયગાળામાં જ ચાંદીના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ 51,000 રૂપિયાનો જંગી ઘટાડો થયો છે, જે બજારના રેકોર્ડ મુજબ 18.56% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. આ આકર્ષક અને નોંધપાત્ર ઘટાડો થયા બાદ, મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો સહિત મોટા રોકાણકારો પણ હવે સોના-ચાંદીમાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ કરવાનું ગંભીરતાથી વિચારી રહ્યા છે.

સોના-ચાંદીના ભાવ ગગડવાના મુખ્ય કારણો
ભૂરાજકીય તણાવ હળવો થયા પછી સોનાના ભાવ વધવાની ધારણા હતી, પરંતુ બરાબર તે જ સમયે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ બેંકના એક આકરા નિવેદનથી વૈશ્વિક સેન્ટિમેન્ટ બદલાઈ ગયું હતું. ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન કેવિન વોર્શે સત્તાવાર સંકેત આપ્યો હતો કે ચાલુ વર્ષ દરમિયાન ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે વ્યાજ દરોમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે. આ સંકેત વહેતો થતાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટું ધોવાણ શરૂ થયું હતું. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક રોકાણકારોએ પણ ઊંચા સ્તરેથી સોના અને ચાંદીમાં નફો વસૂલવા માટે આક્રમક વેચવાલી કરી છે અને સોના જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓને બદલે જોખમી ગણાતા શેરબજારમાં પોતાનું રોકાણ વધાર્યું છે, જેના કારણે સોનાનો આ ઘટાડો વધુ મોટો અને ઝડપી બન્યો છે.

સર્વકાલીન ઉચ્ચ સપાટીથી રેકોર્ડબ્રેક ઘટાડો
વૈશ્વિક બજારના એકંદર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, જાન્યુઆરી 2026 માં સોનાના ભાવ તેના સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સ્તર એટલે કે ઓલ-ટાઇમ હાઇ સપાટીથી આશરે 29% જેટલા નીચે આવી ગયા છે. આ વૈશ્વિક મંદીના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ પ્રતિ ઔંસ 4000 ડોલરની પણ નીચે સરકી ગયા છે. બીજી તરફ, ચાંદીના ભાવમાં તેની સર્વોચ્ચ સપાટીથી 50% થી વધુનો મોટો ઘટાડો થઈ ચૂક્યો છે અને હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ચાંદીનો ભાવ 57 ડોલર પ્રતિ ઔંસની આસપાસ ટ્રેડ કરતો જોવા મળી રહ્યો છે, જે આગામી દિવસોમાં પણ બજાર પર દબાણ જાળવી રાખશે તેમ લાગી રહ્યું છે.