“UPI ચલાવનારા દરેક વ્યક્તિ માટે મોટા સમાચાર, 15 ઓક્ટોબરથી બદલાઈ જશે આ નિયમ!”

UPI MDR Charges 2026: ભારતમાં UPI Payment Rulesમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. 15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુની કેટલીક UPI Merchant Payments પર 0.4% Merchant Discount Rate (MDR) લાગુ થશે. જોકે દરેક UPI Transaction પર ચાર્જ લાગશે નહીં. P2P એટલે કે વ્યક્તિથી વ્યક્તિની UPI Payment સંપૂર્ણપણે Free રહેશે. ₹2,000 સુધીની Merchant Payment અને પાત્ર નાના વેપારીઓની transactions પણ Zero-MDR હેઠળ રહેશે.

UPI MDR શું છે?

MDR એટલે Merchant Discount Rate. આ ચાર્જ UPI દ્વારા વેપારી પાસેથી Payment Processing માટે વસૂલવામાં આવે છે. નવા UPI MDR Rule મુજબ સામાન્ય પાત્ર Person-to-Merchant (P2M) UPI Payment ₹2,000થી વધુ હોય તો 0.4% MDR લાગશે. મહત્વની વાત એ છે કે આ MDR ગ્રાહક પાસેથી સીધો વસૂલવાનો ચાર્જ નથી. નાણાં મંત્રાલયે બેંકોને વેપારીઓ આ ચાર્જ ગ્રાહકો પર ન નાખે તેની ખાતરી કરવા સલાહ આપી છે.

₹2,000થી વધુ UPI પેમેન્ટ પર કેટલો ચાર્જ?

સામાન્ય પાત્ર Merchant UPI Transactions માટે MDR 0.4% રહેશે. પરંતુ તેની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 પ્રતિ Transaction છે. એટલે ₹75,000 કે તેનાથી વધુની સામાન્ય પાત્ર UPI Merchant Payment પર MDR ₹300થી વધારે નહીં થાય.

ઉદાહરણ તરીકે:

• ₹2,000 સુધી: MDR નહીં
• ₹3,000: ₹12
• ₹10,000: ₹40
• ₹25,000: ₹100
• ₹50,000: ₹200
• ₹75,000: ₹300
• ₹1 લાખ: ₹300 Cap

કયા UPI પેમેન્ટ પર MDR નહીં લાગે?

P2P UPI Payment પર કોઈ MDR નહીં લાગે, પછી ભલે ટ્રાન્ઝેક્શનની રકમ કેટલી પણ હોય. એટલે મિત્ર, પરિવાર અથવા અન્ય વ્યક્તિને કરવામાં આવતી UPI Transfer પર આ નિયમ લાગુ પડતો નથી. આ ઉપરાંત ₹2,000 સુધીની P2M UPI Payments પણ Free રહેશે. NPCIના નવા માળખા મુજબ પાત્ર નાના વેપારીઓને પણ Zero-MDRની સુવિધા ચાલુ રહેશે. નાના વેપારી તરીકે UPI QR મારફતે દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની પાત્ર કલેક્શન કરનાર વેપારીઓને ગણવામાં આવ્યા છે.

પેટ્રોલ, રેલવે અને ટેલિકોમ માટે ₹5 MDR

દરેક Merchant Payment પર 0.4% MDR નહીં લાગે. રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઈંધણ અને કૃષિ ઇનપુટ્સ જેવી નિર્ધારિત કેટેગરીમાં ₹2,000થી વધુની પાત્ર UPI Payment પર ₹5નો Flat MDR રહેશે.

Mutual Fund અને Share Market UPI Payment પર શું થશે?

Capital Market સંબંધિત પાત્ર UPI Transactions માટે અલગ દર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. Mutual Funds, Securities, Stockbrokers અને Dealers સંબંધિત Payments પર 0.02% MDR, મહત્તમ ₹300ની મર્યાદા સાથે લાગુ થશે.

UPI MDR કેમ લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે?

NPCI અને સરકારના જણાવ્યા મુજબ નવા MDR Frameworkનો હેતુ UPI Payment Ecosystemની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા, Infrastructure, Cybersecurity અને Innovation માટે નાણાકીય વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો છે. MDR સરકાર દ્વારા વસૂલાતો ટેક્સ નથી; તે Payment Ecosystemમાં સામેલ બેંકો અને અન્ય ભાગીદારો વચ્ચે વહેંચાય છે.

ગ્રાહકો માટે UPI સંપૂર્ણપણે મોંઘું થશે?

ના. UPI સંપૂર્ણપણે Paid થવાનું નથી. 15 ઓક્ટોબર 2026થી માત્ર નિર્ધારિત ₹2,000થી વધુની Merchant Transactions પર MDR લાગશે. P2P Payments, ₹2,000 સુધીની Merchant Payments અને પાત્ર નાના વેપારીઓની transactions માટે Zero-MDR વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે. આથી UPI MDR Charges 2026 અંગે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે નવા નિયમનો મુખ્ય પ્રભાવ પસંદગીની high-value P2M merchant transactions પર પડશે, દરેક UPI Payment પર નહીં.