UPI MDR 2026: 15 ઓક્ટોબરથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને બ્રોકર પર શું અસર થશે?

UPI New Rules 2026: 15 ઓક્ટોબર 2026થી UPI વ્યવહારો માટે નવું Merchant Discount Rate (MDR) માળખું લાગુ થશે. જોકે, દરેક UPI Payment પર ચાર્જ લાગવાનો નથી. નવા નિયમ હેઠળ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સિક્યોરિટીઝ, સ્ટોકબ્રોકર અને ડીલર સાથે જોડાયેલા ચોક્કસ Capital Market Transactions પર 0.02% MDR લાગુ થશે. આ ચાર્જ પ્રતિ વ્યવહાર મહત્તમ ₹300 સુધી રહેશે.

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ UPI Payment પર કેટલો MDR લાગશે?
UPI દ્વારા કરવામાં આવતા eligible one-time Mutual Fund Investment પર 0.02% MDR લાગુ થશે. ₹15 લાખ સુધીના વ્યવહારમાં ચાર્જ રકમના 0.02% પ્રમાણે ગણાશે અને ₹15 લાખના વ્યવહારે આ રકમ ₹300 થાય છે. તેથી ₹1 લાખના વ્યવહાર પર MDR ₹20 અને ₹5 લાખના વ્યવહાર પર ₹100 થાય છે. ₹15 લાખ અથવા તેનાથી વધુના eligible વ્યવહાર માટે મહત્તમ MDR ₹300 રહેશે. અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે MDR merchant-side charge છે. એટલે સામાન્ય UPI user પાસેથી અલગ UPI transaction fee તરીકે આ રકમ સીધી વસૂલવાની નથી. જોકે, આ ખર્ચ Mutual Fund House અથવા સંબંધિત platform કેવી રીતે absorb કરે છે અથવા વ્યવહારના ખર્ચમાં કેવી રીતે ગણે છે તે મહત્વનું રહેશે.

SIP અને UPI AutoPay પર શું અસર થશે?
Mutual Fund SIP માટે UPI AutoPay અથવા UPI Mandateનો ઉપયોગ કરતા રોકાણકારો માટે અલગ નિયમ છે. Recurring UPI AutoPay transactions પર આ prescribed MDR લાગુ નથી. એટલે પહેલેથી સેટ કરેલી UPI AutoPay SIPને one-time UPI Mutual Fund Payment જેવી રીતે જોવી યોગ્ય નથી. આ તફાવત ખાસ મહત્વનો છે, કારણ કે એકમુશ્ત Mutual Fund Investment અને recurring SIP માટે UPI payment mechanism અલગ છે.

Stock Market અને Broker Account પર શું બદલાશે?
નવા UPI MDR frameworkમાં eligible Capital Market Paymentsમાં Stockbrokers અને Dealers સાથે જોડાયેલા વ્યવહારો પણ સામેલ છે. એટલે Trading Account અથવા Broker Platformમાં UPI દ્વારા કરવામાં આવતા કેટલાક eligible fund transfers પર 0.02% MDR લાગુ થઈ શકે છે, જેની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 છે. આ નિયમનો ખર્ચ Brokers માટે મહત્વનો મુદ્દો બની શકે છે. ગ્રાહક Trading Accountમાં પૈસા જમા કરે પરંતુ તરત Trade ન કરે તો પણ સંબંધિત UPI payment પર merchant-side processing cost આવી શકે છે.

શું Broker આ ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખશે?
આગામી સમયમાં Brokers આ ખર્ચ કેવી રીતે સંભાળે છે તે જોવાનું રહેશે. કેટલાક platforms UPI ઉપરાંત Net Banking અથવા અન્ય Bank Transfer Methodsનો ઉપયોગ કરવા ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે. ગ્રાહકો પાસેથી કોઈ વધારાનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે કે નહીં તે સંબંધિત Broker અથવા Investment Platformની નીતિ પર આધારિત રહેશે.

સામાન્ય UPI Payment પર શું થશે?
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે 15 ઓક્ટોબર 2026થી દરેક UPI Payment પર 0.02% MDR લાગશે નહીં. સામાન્ય Person-to-Person UPI Transfer માટે આ MDR લાગુ થતો નથી અને UPI AutoPayના recurring paymentsને પણ અલગ treatment આપવામાં આવ્યું છે. એટલે સામાન્ય UPI user માટે રોજિંદા UPI Paymentને લઈને ગભરાવાની જરૂર નથી. નવા નિયમની અસર મુખ્યત્વે specified merchant અને Capital Market Transactionsના payment ecosystemમાં જોવા મળશે.