મોહરમની રજા વચ્ચે રોકાણકારો માટે ચિંતાના સમાચાર!

Global Market Crash: આજે 26 જૂનના રોજ મોહરમની સત્તાવાર રજા હોવાના કારણે ભારતીય શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ સંપૂર્ણપણે બંધ રહ્યું છે. જોકે આ રજા વચ્ચે પણ વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાંથી આવી રહેલા નકારાત્મક સંકેતો અને મોટા ઘટાડાને કારણે આગામી સોમવારે જ્યારે ભારતીય બજાર ખુલશે ત્યારે તે નીચા સ્તરે અથવા મોટા ગેપ-ડાઉન સાથે ખુલે તેવી પ્રબળ સંભાવનાઓ દેખાઈ રહી છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ કોરિયાના કોસ્પી ઇન્ડેક્સમાં આજે 8% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે અને સિંગાપોર ખાતે ટ્રેડ થતો GIFT નિફ્ટી પણ 150 પોઈન્ટથી વધુ તૂટ્યો છે, જે ભારતીય રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે. આ વૈશ્વિક અંધાધૂંધી પહેલા ગુરુવારના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ભારતીય બજારો ભારે અસ્થિરતા વચ્ચે સામાન્ય વધારા સાથે બંધ થવામાં સફળ રહ્યા હતા. ગુરુવારે સેન્સેક્સ 109 પોઈન્ટ એટલે કે 0.14% ના સામાન્ય વધારા સાથે 77100 ની સપાટી પર બંધ રહ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 34 પોઈન્ટ એટલે કે 0.14% વધીને 24056 પર બંધ થયો હતો. જોકે દિવસ દરમિયાન સેન્સેક્સ તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી 703 પોઈન્ટ જેટલો નીચે ખાબક્યો હતો જે બજારની નબળાઈ દર્શાવે છે.

વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી વચ્ચે સ્થાનિક સંસ્થાઓની મજબૂત ખરીદી
ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણના પ્રવાહની વાત કરીએ તો વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો એટલે કે FII છેલ્લા 7 દિવસથી ભારતીય બજારમાં મોટા પાયે વેચવાલી કરી રહ્યા છે અને તેમણે 2000 કરોડ રૂપિયાથી વધુના શેર વેચી દીધા છે. જોકે છેલ્લે 25 જૂનના રોજ FII એ બજારમાં 384 કરોડ રૂપિયાની નાની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી. તેની સામે ભારતીય બજારને ટેકો આપતા સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો એટલે કે DII એ એ જ દિવસે 5748 કરોડ રૂપિયાની મજબૂત અને મોટી ચોખ્ખી ખરીદી કરીને બજારને ગબડતું બચાવ્યું હતું. ચાલુ વર્ષના કુલ રોકાણના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો FII અત્યાર સુધીમાં ભારતીય શેરબજારમાં આશરે 3.46 લાખ કરોડ રૂપિયાના ચોખ્ખા વેચાણકર્તા રહ્યા છે, જેની સામે સ્થાનિક સંસ્થાઓ એટલે કે DII એ બજાર પર ભરોસો બતાવીને 4.57 લાખ કરોડ રૂપિયાની તોતિંગ ખરીદી કરી છે.

એશિયન બજારોમાં હાહાકાર: કોસ્પી અને નિક્કી ઇન્ડેક્સમાં મોટો ઘટાડો
વૈશ્વિક સ્તરે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેક્નોલોજી પાછળ થઈ રહેલા અતિશય અને મોટા પાયે ખર્ચ અંગે રોકાણકારોમાં ચિંતાઓ સતત વધી રહી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ટેકનોલોજી શેરોમાં ભારે વેચવાલીનો દોર શરૂ થયો છે. આ નકારાત્મક સેન્ટિમેન્ટને કારણે દક્ષિણ કોરિયાનો બેન્ચમાર્ક કોસ્પી ઇન્ડેક્સ એક જ દિવસમાં 8% જેટલો ગગડી ગયો છે. આ સિવાય એશિયાના અન્ય એક મોટા બજાર જાપાનનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ પણ લગભગ 3% જેટલો તૂટ્યો છે અને હોંગકોંગનો હેંગ સેંગ ઇન્ડેક્સ પણ નીચલા સ્તરે ટ્રેડ કરતો જોવા મળ્યો છે. ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની કંપનીઓના નફા અને મૂલ્યાંકન અંગે ઉભા થયેલા પ્રશ્નોના કારણે સમગ્ર એશિયન બજાર રક્તરંજિત બન્યું છે.

યુએસ બજારોમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયા અને એપલના માર્કેટ કેપમાં મોટો ઘટાડો
અમેરિકન શેરબજારની વાત કરીએ તો ત્યાં શુક્રવારે મિશ્ર વેપાર જોવા મળ્યો હતો, જેમાં પરંપરાગત શેરો ધરાવતો ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ 0.14% ના સામાન્ય વધારા સાથે બંધ થયો હતો, પરંતુ ટેકનોલોજી આધારિત નાસ્ડેક કમ્પોઝિટ ઇન્ડેક્સ 0.46% ઘટીને બંધ રહ્યો હતો. વિશ્વની દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓ જેવી કે Nvidia, Microsoft અને Alphabet ના શેરના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ ઘટાડામાં સૌથી મોટો ફટકો Apple કંપનીને પડ્યો છે, જેના શેરના ભાવમાં એક જ રાતમાં 6% નો મોટો કડાકો બોલાઈ ગયો હતો. કંપની દ્વારા મેમરી અને સ્ટોરેજ ચિપના સતત વધી રહેલા ઉત્પાદન ખર્ચને સરભર કરવા માટે આઈપેડ અને મેકબુકના ભાવ વધારવાની જે જાહેરાત કરવામાં આવી તેનાથી રોકાણકારો નારાજ થયા હતા. આ અચાનક આવેલા ઘટાડાને કારણે એપલનું કુલ બજાર મૂલ્ય આશરે 250 બિલિયન ડોલર જેટલું ઘટી ગયું છે, જે હવે ઘટીને 4.04 ટ્રિલિયન ડોલર પર આવી ગયું છે.

સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રના સકારાત્મક પરિણામોથી કેટલીક કંપનીઓમાં મોટો ઉછાળો
વૈશ્વિક ટેક શેરોમાં ચાલી રહેલી આ મંદીની વચ્ચે સેમિકન્ડક્ટર અને ચિપ નિર્માતા ક્ષેત્રમાંથી કેટલાક ખૂબ જ સકારાત્મક અને પ્રોત્સાહક સંકેતો પણ સામને આવ્યા છે. ચાલુ ત્રિમાસિક ગાળાના નાણાકીય પરિણામો બજારની અપેક્ષાઓ કરતાં ઘણા વધુ સારા અને મજબૂત રહેવાને કારણે માઇક્રોન ટેકનોલોજીના શેરમાં એકાએક 16% નો જોરદાર વધારો નોંધાયો હતો. આ સિવાય અન્ય પ્રખ્યાત સ્ટોરેજ કંપની સેનડિસ્કના શેરમાં પણ 22% નો અદભુત ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. આ હકારાત્મક અસરના પગલે ક્વોલકોમ, વેસ્ટર્ન ડિજિટલ અને સીગેટ જેવી ચિપ નિર્માતા કંપનીઓના શેરના ભાવ પણ વધારા સાથે બંધ થવામાં સફળ રહ્યા હતા.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટવાથી ભારતને મોટી રાહત
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ખાસ કરીને ભારત માટે એક સારા સમાચાર એ છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, જે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે. વૈશ્વિક સ્તરે તેલના પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓ ઓછી થવાને કારણે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી ઓઇલ ટેન્કરોની અવરજવર સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થવાના કારણે કાચા તેલના ભાવ નીચે આવ્યા છે. વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક ગણાતું બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ 2% ઘટીને 74 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ આવી ગયું છે, જ્યારે WTI ક્રૂડ ઓઇલ પણ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. ગુરુવારે ઓમાનના દરિયાકાંઠાની નજીક એક કાર્ગો જહાજ પર થયેલા મિસાઈલ હુમલા બાદ ક્રૂડના ભાવમાં થોડો ટૂંકા ગાળાનો વધારો થયો હોવા છતાં, તેલના ભાવ એકંદરે નીચા સ્તરે જળવાઈ રહ્યા છે. ક્રૂડ ઓઇલનો આ ઘટાડો ભારત જેવા મોટા જથ્થામાં તેલની આયાત કરતા દેશ માટે સ્થાનિક સ્તરે મોંઘવારીને કાબૂમાં લેવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થશે.

કોરિયા એક્સચેન્જ દ્વારા 20 મિનિટ માટે ટ્રેડિંગ સ્થગિત કરવાની ફરજ પડી
શુક્રવારના ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન દક્ષિણ કોરિયાના શેરબજારના મુખ્ય ઇન્ડેક્સ KOSPI માં એટલી તીવ્ર વેચવાલી જોવા મળી હતી કે કોરિયા એક્સચેન્જ વહીવટી તંત્રને બજારની સ્થિરતા જાળવવા માટે 20 મિનિટ સુધી ટ્રેડિંગ સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવાની કાનૂની ફરજ પડી હતી. ચાલુ સપ્તાહમાં આ બીજી એવી ઘટના છે જ્યારે બજારને અધવચ્ચે રોકવું પડ્યું હોય. વૈશ્વિક સ્તરે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સંબંધિત વ્યવસાયો અને ટેકનોલોજીના ભવિષ્ય અંગે રોકાણકારો ભારે અસમંજસમાં છે, જેના લીધે સેમિકન્ડક્ટર શેરોનું આક્રમક વેચાણ થયું હતું. ટ્રેડિંગ દરમિયાન એક સમયે KOSPI ઇન્ડેક્સ 9 ટકા જેટલો ગગડીને તળિયે બેસી ગયો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ નીચલા સ્તરેથી સંસ્થાગત ખરીદી આવતા તેણે નુકસાન રિકવર કર્યું હતું અને દિવસના અંતે આ ઇન્ડેક્સ 8,126.84 ના ઇન્ટ્રાડે નીચા સ્તરને સ્પર્શ્યા બાદ આશરે 5.8 ટકાના ઘટાડા સાથે બંધ રહ્યો હતો.

દક્ષિણ કોરિયાના ઇતિહાસમાં એક જ અઠવાડિયામાં બીજો સૌથી મોટો કડાકો
કોરિયાના શેરબજારમાં આવેલો આ તાજેતરનો ઘટાડો અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં સર્જાયેલી મોટી તબાહીનો જ એક ભાગ છે. આ અગાઉ 23 જૂનના રોજ પણ બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સમાં 10 ટકાનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે દક્ષિણ કોરિયાના શેરબજારના સમગ્ર ઇતિહાસમાં એક જ દિવસનો સૌથી ખરાબ ઘટાડો ગણવામાં આવે છે. જો સમગ્ર ચાલુ અઠવાડિયાની વાત કરીએ તો ઇન્ડેક્સમાં કુલ 19 ટકા જેટલો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે, જે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં થયેલો મોટો બગાડ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. આ અતિશય વેચાણનું મુખ્ય કારણ દક્ષિણ કોરિયાની અગ્રણી સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ સેમસંગ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને એસકે હાયનિક્સના શેરોમાં આવેલું પૂર હતું, જેના શેરના ભાવ એક તબક્કે 10 ટકા કરતાં પણ વધુ તૂટી ગયા હતા. આ બંને દિગ્ગજ કંપનીઓ એકલી KOSPI ઇન્ડેક્સમાં આશરે 60 ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો ધરાવતી હોવાથી તેમના ભાવ તૂટતા સમગ્ર ઇન્ડેક્સ પર તેની ગંભીર અને નકારાત્મક અસર પડી હતી. આ સત્ર દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોએ 5 ટ્રિલિયન વોન એટલે કે ભારતીય ચલણમાં આશરે 3.1 લાખ કરોડ રૂપિયાના શેર વેચીને બજારમાંથી નાણાં પાછા ખેંચ્યા હતા.

એપલ અને માઇક્રોસોફ્ટના વૈશ્વિક નિર્ણયોની બજાર સેન્ટિમેન્ટ પર નકારાત્મક અસર
મેમરી ચિપના સતત વધી રહેલા ખર્ચને કારણે એપલ કંપનીએ આઈપેડ અને મેકબુક જેવા પોતાના અસંખ્ય લોકપ્રિય ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો કરવાનો જે મોટો નિર્ણય લીધો છે તેનાથી વૈશ્વિક બજારનું સેન્ટિમેન્ટ વધુ બગડ્યું છે. રોકાણકારોમાં એવી મોટી અને વ્યાપક ચિંતા ઊભી થઈ છે કે સેમિકન્ડક્ટર મોંઘા થવાથી ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો માટેની ગ્રાહકોની માંગમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે જે વૈશ્વિક મંદીને આમંત્રણ આપશે. આ નકારાત્મક સમાચારોને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં એપલના શેર રાતોરાત 6.1% જેટલા તૂટ્યા હતા, જેના લીધે કંપનીએ પોતાનું 250 બિલિયન ડોલર જેટલું મોટું બજાર મૂલ્ય ગુમાવવું પડ્યું હતું. બીજી તરફ માઇક્રોસોફ્ટ કંપનીએ પણ વિવિધ વૈશ્વિક બજારોમાં પોતાના પ્રખ્યાત Xbox ગેમિંગ કન્સોલના ભાવ વધારવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી દીધી છે, જે દર્શાવે છે કે ટેકનોલોજીનો વધતો ખર્ચ હવે સીધો ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર અસર કરવા લાગ્યો છે. આ તમામ ઘટનાક્રમોને કારણે મેમરી ચિપ ઉત્પાદક કંપની માઇક્રોન ટેકનોલોજીની ત્રિમાસિક કમાણીના સારા પરિણામો પણ દબાઈ ગયા હતા.

ભારતીય શેરબજાર પર શું થશે અસરો
દક્ષિણ કોરિયા વૈશ્વિક સ્તરે મેમરી ચિપ્સ અને ટેકનોલોજી હાર્ડવેરનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ હોવાથી ત્યાં થતી નાની-મોટી હલચલ સમગ્ર વિશ્વના આઇટી ઉદ્યોગ અને બજારોને સીધી અસર કરે છે. સેમસંગ અને એસકે હાયનિક્સ જેવી કંપનીઓ વિશ્વની મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓની મુખ્ય સપ્લાયર હોવાથી KOSPI ઇન્ડેક્સની અસ્થિરતા ભારત સહિત સમગ્ર એશિયાના બજારો પર દબાણ લાવે છે. ભારતીય શેરબજારની વાત કરીએ તો દક્ષિણ કોરિયામાં થયેલી આ અંધાધૂંધીને કારણે ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં ટૂંકા ગાળા માટે મોટી અસ્થિરતા આવી શકે છે, જે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો એટલે કે FII ને ભારતીય બજારમાંથી પોતાનું ભંડોળ પાછું ખેંચવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે. વૈશ્વિક ટેકનોલોજી ખર્ચ પરના બદલાતા દ્રષ્ટિકોણને કારણે ભારતીય આઇટી શેરો સહિત ધાતુઓ, રિયલ એસ્ટેટ અને પીએસયુ બેંકો જેવા ક્ષેત્રો પર પણ નકારાત્મક અસર જોવા મળી શકે છે. જોકે ભારતની મજબૂત સ્થાનિક માંગ, માળખાકીય વિકાસ પાછળ થતો સતત સરકારી ખર્ચ, ભારતીય કંપનીઓની તંદુરસ્ત કમાણી અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો એટલે કે DII દ્વારા બજારમાં સતત થઈ રહેલું રોકાણ આ વૈશ્વિક અસરોને રોકવામાં અને ભારતીય બજારના મોટા ઘટાડાના જોખમને મર્યાદિત કરવામાં એક મજબૂત કવચ તરીકે કામ કરશે.