E20 બાદ હવે જહાજોના ઈંધણમાં મોટો ફેરફાર!

Biofuel Blend in Marine Fuel: ભારતના મેરીટાઇમ સેક્ટર અને દરિયાઈ ઇંધણ ક્ષેત્રમાં મોટો બદલાવ આવવાની તૈયારી છે. દેશમાં એક તરફ E20 પેટ્રોલ, એન્જિનની ક્ષમતા અને માઈલેજને લઈને ચર્ચા ચાલી રહી છે, ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર હવે દરિયાઈ જહાજોમાં બાયોફ્યુઅલનો ઉપયોગ વધારવા માટે નવી નીતિ તરફ આગળ વધી રહી છે. તેનો મુખ્ય હેતુ જહાજોમાંથી થતા ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરીને ભારતીય શિપિંગ ક્ષેત્રને વધુ પર્યાવરણલક્ષી બનાવવાનો છે. સરકારની દરખાસ્ત મુજબ ભારતીય દરિયાકાંઠાના વેપારમાં કાર્યરત જહાજોમાં પરંપરાગત મરીન ફ્યુઅલ સાથે ટકાઉ બાયોફ્યુઅલનું મિશ્રણ કરવામાં આવશે. આ માટે તબક્કાવાર અમલીકરણની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.

જહાજોના એન્જિનમાં મોટા ફેરફારની જરૂર નહીં પડે
મેરીટાઇમ સેક્ટરમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે બાયોફ્યુઅલ બ્લેન્ડિંગને સરળ અને આર્થિક વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, પરંપરાગત દરિયાઈ ઇંધણમાં ડ્રોપ-ઇન બાયોફ્યુઅલ ભેળવીને તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ વ્યવસ્થાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે હાલના જહાજોના એન્જિન અથવા ફ્યુઅલ સિસ્ટમમાં મોટા ટેકનિકલ ફેરફાર કરવાની જરૂર નહીં પડે. એટલે કે, હાલની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઉપયોગ કરીને જ ગ્રીન ફ્યુઅલ તરફ આગળ વધવાની શક્યતા છે.

દરિયાઈ ઇંધણમાં 10% બાયોફ્યુઅલનો પ્રસ્તાવ
સરકારની પ્રસ્તાવિત યોજના હેઠળ દરિયાઈ જહાજોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ફ્યુઅલમાં ઓછામાં ઓછું 10% ટકાઉ બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આ બાયોફ્યુઅલ માટે પ્રમાણિત ફીડસ્ટોક, નિર્ધારિત ધોરણો, યોગ્ય પ્રક્રિયા અને જરૂરી દસ્તાવેજીકરણનું પાલન કરવાનું રહેશે. આ પગલું ભારતની મેરીટાઇમ ડીકાર્બોનાઇઝેશન અને બાયોફ્યુઅલ નીતિના પર્યાવરણીય લક્ષ્યો સાથે જોડાયેલું છે.

1 જાન્યુઆરી 2028થી પ્રથમ તબક્કો શરૂ થશે
નવી યોજના બે તબક્કામાં લાગુ કરવાની તૈયારી છે. પ્રથમ તબક્કો 1 જાન્યુઆરી 2028થી શરૂ કરવાની દરખાસ્ત છે. આ તબક્કામાં ભારતીય દરિયાકાંઠાના વેપારમાં કાર્યરત જહાજોને 10% સુધીના બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. આ બાયોફ્યુઅલનું મિશ્રણ Marine Gas Oil (MGO), Very Low Sulphur Fuel Oil (VLSFO) અને Fuel Oil (FO) જેવા પરંપરાગત દરિયાઈ ઇંધણમાં કરી શકાશે. આ દરમિયાન ફ્યુઅલની ઉપલબ્ધતા, એન્જિન ઉત્પાદકોની સલાહ, સલામતીના ધોરણો અને જહાજના સંચાલનની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. જહાજ માલિકો અને ઓપરેટરોએ ક્રૂ ટ્રેનિંગ તથા ફ્યુઅલ સ્ટોરેજની યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવાની રહેશે.

2029થી 10% બાયોફ્યુઅલનો નિયમ ફરજિયાત બની શકે
આ સમગ્ર યોજનાનો સૌથી મહત્વનો તબક્કો 1 જાન્યુઆરી 2029થી શરૂ થશે. આ તબક્કામાં ભારતીય દરિયાઈ સીમામાં કાર્યરત જહાજોના દરિયાઈ ઇંધણમાં ઓછામાં ઓછું 10% બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણ ફરજિયાત કરવાની દરખાસ્ત છે. આ નિયમ જહાજના મુખ્ય પ્રોપલ્શન એન્જિન ઉપરાંત સહાયક મશીનરીમાં વપરાતા મરીન ફ્યુઅલ પર પણ લાગુ થવાની શક્યતા છે. જો આ દરખાસ્તનો અમલ થાય છે, તો ભારતીય શિપિંગ અને મેરીટાઇમ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ગ્રીન એનર્જી તરફનું આ મોટું નીતિગત પગલું બની શકે છે.

કોના પર પડશે સીધી અસર?
આ પ્રસ્તાવિત નિયમની અસર માત્ર જહાજ માલિકો સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. સમગ્ર મેરીટાઇમ સપ્લાય ચેઇન પર તેની અસર પડશે. તેમાં જહાજ માલિકો, શિપ ઓપરેટરો, ચાર્ટરર્સ, શિપ માસ્ટર્સ, બંકર સપ્લાયર્સ, મરીન ફ્યુઅલ ઉત્પાદકો અને બાયોફ્યુઅલ બ્લેન્ડર્સ જેવા હિસ્સેદારોનો સમાવેશ થાય છે. નવા નિયમો લાગુ થયા બાદ ફ્યુઅલની ખરીદી, સપ્લાય, બ્લેન્ડિંગ અને બંકરિંગ પ્રક્રિયામાં પણ ફેરફાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

ભારતના ગ્રીન શિપિંગ લક્ષ્યને મળશે વેગ
દરિયાઈ પરિવહનમાંથી કાર્બન અને અન્ય ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જન ઘટાડવું વૈશ્વિક સ્તરે મહત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતમાં બાયોફ્યુઅલનો ઉપયોગ વધારવાથી ગ્રીન શિપિંગ, કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડો અને નેટ-ઝીરો લક્ષ્ય તરફ આગળ વધવામાં મદદ મળી શકે છે. સરકારનો અભિગમ એ છે કે હાલની જહાજ વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારો કર્યા વિના તબક્કાવાર રીતે પરંપરાગત ફોસિલ ફ્યુઅલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં આવે.

ટૂંકમાં શું બદલાશે?
2028: 10% સુધી બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણ માટે પ્રોત્સાહન
2029: 10% બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણ ફરજિયાત કરવાની દરખાસ્ત
ફ્યુઅલ: MGO, VLSFO અને FOમાં બાયોફ્યુઅલ બ્લેન્ડિંગ
હેતુ: ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો અને ગ્રીન શિપિંગને પ્રોત્સાહન
મોટો ફાયદો: હાલના જહાજોના એન્જિનમાં મોટા ટેકનિકલ ફેરફાર વિના ગ્રીન ફ્યુઅલનો ઉપયોગ