રસોઈના તેલ પર મોટી રાહત! સરકારે કસ્ટમ ડ્યુટી અડધી કરી, હવે ભાવ ઘટશે?

Edible Oil Customs Rates Cut: રસોઈના તેલના વધતા ભાવ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. ખાદ્ય તેલ પરની કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયે ક્રૂડ સોયાબીન તેલ અને ક્રૂડ પામ તેલ પરની મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી 10 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરી છે. જ્યારે ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલ પરની કસ્ટમ ડ્યુટી 10 ટકાથી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી છે.

સરકારનો આ નિર્ણય 24 સપ્ટેમ્બર, 2026થી અમલમાં આવ્યો છે. નવરાત્રી, દશેરા અને દિવાળી જેવા મોટા તહેવારો નજીક હોવાથી ખાદ્ય તેલની માંગ વધવાની વચ્ચે આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડાથી ખાદ્ય તેલની આયાત કિંમત ઘટી શકે છે અને સ્થાનિક બજારમાં રસોઈના તેલના ભાવ પર પણ અસર થવાની શક્યતા છે.

ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં કેટલો ઘટાડો થયો?

કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયના ગેઝેટ નોટિફિકેશન મુજબ અલગ-અલગ ખાદ્ય તેલ માટે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.

ક્રૂડ સોયાબીન તેલ: મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી 10%થી ઘટીને 5%.

ક્રૂડ પામ તેલ: મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી 10%થી ઘટીને 5%.

ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલ: મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી 10%થી ઘટીને 0%.

એટલે કે ક્રૂડ સોયાબીન અને પામ તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં 5 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલ પરની મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવી છે.

રિફાઈન્ડ સોયાબીન અને પામ તેલ પણ સસ્તું આયાત થશે

સરકારે માત્ર ક્રૂડ ખાદ્ય તેલ પર જ નહીં, પરંતુ રિફાઈન્ડ ખાદ્ય તેલની આયાત પર પણ કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાની જાહેરાત કરી છે.

રિફાઈન્ડ સોયાબીન તેલ: ડ્યુટી 32.5%થી ઘટીને 27.5%.

રિફાઈન્ડ પામ તેલ: ડ્યુટી 32.5%થી ઘટીને 27.5%.

રિફાઈન્ડ સૂર્યમુખી તેલ: ડ્યુટી 32.5%થી ઘટીને 22.5%.

આ ફેરફારથી રિફાઈન્ડ ખાદ્ય તેલની આયાત પર લાગતો કરનો બોજ ઘટશે. પરિણામે આયાતકારોની કુલ કિંમતમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.

24 સપ્ટેમ્બર 2026થી નવા કસ્ટમ ડ્યુટી દર લાગુ

કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયના ગેઝેટ નોટિફિકેશન મુજબ ખાદ્ય તેલ પર ઘટાડવામાં આવેલી કસ્ટમ ડ્યુટી 24 સપ્ટેમ્બર, 2026થી લાગુ થશે. સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ ખાદ્ય તેલની આયાતની કિંમત ઘટાડવા અને સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠો જાળવી રાખવામાં મદદ કરવાનો છે. ભારતમાં ખાદ્ય તેલની મોટી માંગ હોવાથી આયાત ખર્ચમાં ફેરફારની અસર સમગ્ર બજાર પર પડી શકે છે.

રસોઈના તેલના ભાવ ઘટશે?

કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાથી ખાદ્ય તેલની લેન્ડેડ કોસ્ટ એટલે કે આયાત બાદની કુલ કિંમતમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટવાથી રિટેલ બજારમાં તરત જ અને કેટલા પ્રમાણમાં ભાવ ઘટશે તે આંતરરાષ્ટ્રીય ખાદ્ય તેલના ભાવ, રૂપિયો-ડોલર વિનિમય દર, આયાત ખર્ચ અને સ્થાનિક સપ્લાય સહિતના અનેક પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. જો અન્ય ખર્ચ સ્થિર રહે અને આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો ગ્રાહકો સુધી પહોંચે તો સોયાબીન તેલ, પામ તેલ અને સૂર્યમુખી તેલના ભાવમાં રાહત મળી શકે છે. આથી ગ્રાહકો માટે આગામી દિવસોમાં રસોઈના તેલના ભાવ મહત્વનો મુદ્દો રહેશે.

નવરાત્રી અને દિવાળી પહેલાં સરકારનો નિર્ણય કેમ મહત્વપૂર્ણ?

ભારતમાં નવરાત્રી, દશેરા અને દિવાળી દરમિયાન ખાદ્ય પદાર્થો તથા રસોઈના તેલની માંગમાં વધારો થાય છે. તહેવારોની સીઝન શરૂ થાય તે પહેલાં ખાદ્ય તેલની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાથી બજારમાં સપ્લાય અને કિંમત પર અસર થવાની શક્યતા છે. ખાદ્ય તેલના ભાવમાં વધારો થાય તો તેની અસર ઘરેલુ બજેટ ઉપરાંત ફૂડ ઇન્ફ્લેશન પર પણ પડી શકે છે. તેથી સરકારનો આ નિર્ણય ખાદ્ય મોંઘવારી અને રસોઈના તેલના ભાવ બંને દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ છે.

IVPAએ કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું

ઈન્ડિયન વેજીટેબલ ઓઈલ પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિએશન (IVPA) ના પ્રમુખ સુધાકર દેસાઈએ સરકારના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. સુધાકર દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, તહેવારોની સીઝન નજીક હોવાના સમયે ચોક્કસ ખાદ્ય તેલ પર આયાત જકાત ઘટાડવાનો નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના મતે આ પગલાથી ક્રૂડ ખાદ્ય તેલના આયાતકારોને રાહત મળી શકે છે.

ભારત ખાદ્ય તેલની આયાત પર કેમ નિર્ભર છે?

ભારત વિશ્વના મોટા ખાદ્ય તેલ આયાતકાર દેશોમાં સામેલ છે. સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવા દેશને વિવિધ પ્રકારના ખાદ્ય તેલની આયાત કરવી પડે છે. આવી સ્થિતિમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ભાવ અને આયાત પર લાગતી કસ્ટમ ડ્યુટી સ્થાનિક બજારમાં ખાદ્ય તેલની કિંમતને અસર કરતા મહત્વપૂર્ણ પરિબળો છે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો થવાથી આયાતકારો માટે ખર્ચનું માળખું બદલાય છે. જો આ ઘટાડાનો લાભ સપ્લાય ચેઇન મારફતે આગળ વધે તો તેનો અસરકારક લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે.

કયા તેલ પર કેટલી કસ્ટમ ડ્યુટી?

ખાદ્ય તેલ જૂની ડ્યુટી નવી ડ્યુટી ક્રૂડ સોયાબીન તેલ 10% 5% ક્રૂડ પામ તેલ 10% 5% ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલ 10% 0% રિફાઈન્ડ સોયાબીન તેલ 32.5% 27.5% રિફાઈન્ડ પામ તેલ 32.5% 27.5% રિફાઈન્ડ સૂર્યમુખી તેલ 32.5% 22.5%

ગ્રાહકો માટે શું બદલાશે?

સરકારના આ નિર્ણયથી સીધી રીતે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો થયો છે. હવે તેની અસર આયાત ખર્ચ, જથ્થાબંધ બજાર અને ત્યારબાદ રિટેલ ખાદ્ય તેલના ભાવ પર કેવી રીતે પડે છે તે મહત્વનું રહેશે. જો આયાત ખર્ચમાં થયેલો ઘટાડો બજાર સુધી પહોંચે તો તહેવારોની સીઝનમાં ગ્રાહકોને રસોઈના તેલની ખરીદીમાં રાહત મળી શકે છે. જોકે રિટેલ ભાવમાં ચોક્કસ ઘટાડો કેટલો થશે તે હાલ કહી શકાય નહીં.

ખાદ્ય તેલ કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડો: મુખ્ય મુદ્દા

• 24 સપ્ટેમ્બર 2026થી નવા ડ્યુટી દર લાગુ
• ક્રૂડ સોયાબીન તેલની ડ્યુટી 10%થી 5%
• ક્રૂડ પામ તેલની ડ્યુટી 10%થી 5%
• ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલની ડ્યુટી 10%થી 0%
• રિફાઈન્ડ સોયાબીન તેલની ડ્યુટી 32.5%થી 27.5%
• રિફાઈન્ડ પામ તેલની ડ્યુટી 32.5%થી 27.5%
• રિફાઈન્ડ સૂર્યમુખી તેલની ડ્યુટી 32.5%થી 22.5%
• આયાત ખર્ચમાં ઘટાડાની શક્યતા
• રસોઈના તેલના ભાવ પર અસર થવાની સંભાવના
• નવરાત્રી, દશેરા અને દિવાળી પહેલાં નિર્ણય

નિષ્કર્ષ

ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાનો કેન્દ્ર સરકારનો નિર્ણય આયાતકારો, તેલ ઉદ્યોગ અને ગ્રાહકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ક્રૂડ સોયાબીન અને પામ તેલ પર ડ્યુટી 5 ટકા અને ક્રૂડ સૂર્યમુખી તેલ પર ડ્યુટી શૂન્ય કરવામાં આવી છે. રિફાઈન્ડ તેલ પર પણ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે.

હવે બજારમાં આ નિર્ણયની વાસ્તવિક અસર ખાદ્ય તેલની આયાત કિંમત અને રિટેલ ભાવ પર કેટલી પડે છે તે જોવાનું રહેશે. તહેવારોની સીઝન પહેલાં લેવાયેલા આ નિર્ણયથી રસોઈના તેલના ભાવમાં રાહત મળવાની શક્યતા છે, પરંતુ અંતિમ અસર બજારના અન્ય પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે.