ભરૂચમાં જામા મસ્જિદનો વિવાદ ગરમાયો

Bharuch Controversy: ભરૂચની ઐતિહાસિક જામા મસ્જિદના વિવાદે હવે મોટું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે.રાષ્ટ્રીય ધરોહર સમાન આ સ્થળને જૈન તીર્થ અને ચક્રધર સ્વામીની પવિત્ર જન્મસ્થલી તરીકે બચાવવા માટે સંતો અને હિન્દુ સંગઠનો મેદાને આવ્યા છે.આ સંવેદનશીલ મુદ્દે ભરૂચમાં ભવ્ય જનમેદની ઉમટી પડતા સમગ્ર વહીવટી અને પોલીસ તંત્ર દોડતું થઈ ગયું છે.આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં માત્ર સ્થાનિક લોકો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં સંતો, મહંતો અને શ્રદ્ધાળુઓ ભરૂચ ખાતે આવી પહોંચ્યા હતા. વિરોધ પ્રદર્શનના ભાગરૂપે હોસ્ટેલ ગ્રાઉન્ડથી એક વિશાળ રેલી શરૂ કરવામાં આવી હતી. 

ભારે સૂત્રોચ્ચારો અને ધાર્મિક નારાઓ સાથે આ રેલી કલેક્ટર કચેરીએ પહોંચી હતી, જેના કારણે વાતાવરણ ગરમાયું હતું.સંતોના પ્રતિનિધિમંડળ દ્વારા કલેક્ટરને એક સત્તાવાર આવેદન પત્ર સોંપવામાં આવ્યું હતું. આ સાથે જ આ પવિત્ર સ્થાનની રક્ષા માટે એકત્રિત કરાયેલા હજારો લોકોના હસ્તાક્ષર ધરાવતો પત્ર પણ પ્રશાસનને સુપરત કરાયો હતો. હિન્દુ સંગઠનોનો દાવો છે કે આ સ્થળ મૂળ રાષ્ટ્રીય ધરોહર, જૈન તીર્થ અને ચક્રધર સ્વામીની પવિત્ર જન્મસ્થળ છે. તેના મૂળ અસ્તિત્વ અને ઇતિહાસને બચાવવા માટે સરકાર તાત્કાલિક કાયદાકીય અને કડક પગલાં ભરે તેવી માંગ કરવામાં આવી છે.આ વિવાદ ભારે સંવેદનશીલ હોવાથી અને શહેરમાં અચાનક મોટી જનમેદની એકઠી થવાના કારણે કાયદો અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે પોલીસ કાફલો તૈનાત કરી દેવાયો છે.

ભરૂચમાં ધાર્મિક વિવાદે પકડ્યો વેગ
ભરૂચ શહેરમાં આવેલી જામા મસ્જિદ અને તેના ઐતિહાસિક મૂળને લઈને ચાલી રહેલો વિવાદ હવે વધુ ઉગ્ર બનતો જોવા મળી રહ્યો છે. શહેરના શંભુસાગર અને મુનિ સમાજ સહિત વિવિધ જૈન સંતો તેમજ હિન્દુ સંગઠનોએ ઐતિહાસિક જૈન તીર્થના સંરક્ષણની માંગ સાથે વિશાળ રેલી યોજી હતી. મોટી સંખ્યામાં સાધુ-સંતો, મહિલાઓ અને શ્રદ્ધાળુઓ રસ્તા પર ઉતરતા સમગ્ર શહેરમાં આ મુદ્દો ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.

ઐતિહાસિક વારસો બચાવવા ઉઠ્યો અવાજ
જૈન સમાજના આગેવાનોનો દાવો છે કે ભરૂચની જામા મસ્જિદ આવેલી જગ્યા પ્રાચીન સમયમાં જૈન તીર્થસ્થળ તરીકે જાણીતી હતી. સમાજના પ્રતિનિધિઓનું કહેવું છે કે વર્ષો જૂના દસ્તાવેજો, ઐતિહાસિક નોંધો અને પુરાતત્વીય સંદર્ભો આ દાવાને સમર્થન આપે છે. આથી સમગ્ર મુદ્દાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવી ઐતિહાસિક સત્ય બહાર લાવવાની માંગ ઉઠાવવામાં આવી છે.

પુરાતત્વ વિભાગની નોટિસ બાદ મુદ્દો બન્યો ચર્ચાનો વિષય
જુમ્મા મસ્જિદ રાષ્ટ્રીય ધરોહર તરીકે નોંધાયેલ સ્મારક હોવાને કારણે તેની જાળવણી અને સંરક્ષણની જવાબદારી પુરાતત્વ વિભાગ પર આવે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મસ્જિદના જાળવણી સંબંધિત મુદ્દાઓને લઈને પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા અગાઉ જિલ્લા કલેક્ટરને લેખિત નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ આ મુદ્દો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો હતો. આ સમગ્ર મામલામાં વિવિધ પક્ષો પોતાના-પોતાના દાવા અને રજૂઆતો કરી રહ્યા છે. જોકે, ઐતિહાસિક અને કાનૂની હકીકતો અંગે અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા દ્વારા જ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.

કલેક્ટર અને ઉચ્ચ અધિકારીઓએ કર્યું નિરીક્ષણ
જિલ્લા કલેક્ટર સહિત વહીવટી અને પોલીસ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ પણ જુમ્મા મસ્જિદ વિસ્તારની મુલાકાત લઈને સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. અધિકારીઓએ સ્થળ પર તૈનાત દળોને જરૂરી સૂચનાઓ આપી હતી તેમજ સમગ્ર સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવી રહી હોવાનું જણાવ્યું હતું. વહીવટી તંત્ર દ્વારા શહેરના નાગરિકોને શાંતિ જાળવવા અને કોઈપણ પ્રકારની અફવાઓથી દૂર રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ભ્રામક અથવા ઉશ્કેરણીજનક માહિતી ન ફેલાય તે માટે પણ ખાસ મોનીટરીંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે

સંતો અને હિન્દુ સંગઠનોની વિશાળ રેલી
આ મુદ્દે જૈન સંતો અને વિવિધ હિન્દુ સંગઠનો દ્વારા ભરૂચમાં વિશાળ રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. હાથમાં બેનરો અને ધ્વજ સાથે મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા હતા. રેલી દરમિયાન શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી.આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ આંદોલનનો મુખ્ય હેતુ કોઈ સમુદાય વિરુદ્ધ નહીં પરંતુ ઐતિહાસિક વારસાના સંરક્ષણ માટે જનજાગૃતિ લાવવાનો છે.ધાર્મિક સંવેદનશીલતાને ધ્યાનમાં રાખીને ભરૂચ શહેરમાં પોલીસ દ્વારા ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો. રેલીના રૂટ પર પોલીસ તેમજ વહીવટી અધિકારીઓ સતત નજર રાખી રહ્યા હતા. કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે વિવિધ વિસ્તારોમાં વધારાની પોલીસ તૈનાત કરવામાં આવી હતી.

શું છે સમગ્ર વિવાદ?
જૈન સમાજના કેટલાક આગેવાનોનો દાવો છે કે જામા મસ્જિદનો વિસ્તાર પ્રાચીન જૈન મંદિર અને તીર્થ સાથે જોડાયેલો હતો.બીજી તરફ મુસ્લિમ સમાજના પ્રતિનિધિઓ આ દાવાને નકારી રહ્યા છે અને જામા મસ્જિદને વર્ષોથી ધાર્મિક સ્થળ તરીકે ઓળખાવે છે. બંને પક્ષો દ્વારા પોતાના દાવાના સમર્થનમાં ઐતિહાસિક આધાર રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે.રેલી બાદ પ્રતિનિધિમંડળ દ્વારા જિલ્લા કલેક્ટરને આવેદનપત્ર પાઠવવામાં આવ્યું હતું. તેમાં સમગ્ર મામલે નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવવા, પુરાતત્વ વિભાગના નિષ્ણાતોની સમિતિ રચવા અને ઐતિહાસિક દસ્તાવેજોના આધારે નિર્ણય લેવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

જૈન સમાજમાં ભારે લાગણી
જૈન સમાજના આગેવાનોનું કહેવું છે કે આ માત્ર ધાર્મિક નહીં પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક વારસાનો મુદ્દો છે. આથી સરકાર અને સંબંધિત વિભાગો દ્વારા ગંભીરતાથી વિચારણા કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.આ સમગ્ર મામલો સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. વિવિધ સંગઠનો અને લોકો પોતાના અભિપ્રાયો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો ઐતિહાસિક સત્ય બહાર લાવવા તપાસની માંગ કરી રહ્યા છે તો કેટલાક લોકો સામાજિક સૌહાર્દ જાળવવાની અપીલ કરી રહ્યા છે.