DL કૌભાંડ મામલે રાજસ્થાનમાં ખુલ્યુ ગુજરાત કનેક્શન!

Driving License Scam: ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ (DL) મેળવવા માટે નિર્ધારિત પ્રક્રિયા, ટેસ્ટ અને નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, જેથી માત્ર યોગ્ય અને પ્રશિક્ષિત વ્યક્તિઓને જ વાહન ચલાવવાની મંજૂરી મળે. પરંતુ ટેક્નોલોજીના યુગમાં કેટલાક અસામાજિક તત્વો અને ભ્રષ્ટાચારના જાળમાં આ વ્યવસ્થા પણ ફસાઈ ગઈ હોવાનું તાજેતરમાં સામે આવેલા એક મોટા કૌભાંડથી સ્પષ્ટ થયું છે.ગુજરાતના અનેક લોકો રાજસ્થાનમાં ગયા વગર જ ત્યાંના સરનામે ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવી રહ્યા હતા. આ સમગ્ર કૌભાંડનો પર્દાફાશ થતાં પરિવહન વિભાગ અને તપાસ એજન્સીઓમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે દલાલો અને કેટલાક તત્વોની મિલીભગતથી આ સમગ્ર રેકેટ ચાલી રહ્યું હતું.

કેવી રીતે ચાલતું હતું આખું કૌભાંડ?
તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે ગુજરાતમાં રહેતા અરજદારોને રાજસ્થાનમાં શારીરિક રીતે હાજર રહેવાની જરૂર પડતી નહોતી.દલાલો મારફતે તમામ દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવતા અને ખોટા સરનામાં તેમજ અન્ય વિગતોના આધારે ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ બનાવવામાં આવતા હતા.ઘણા કિસ્સાઓમાં અરજદારો ક્યારેય રાજસ્થાન ગયા જ નહોતા, તેમ છતાં તેઓના નામે ત્યાંથી ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ ઇસ્યૂ થઈ ગયા હતા. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં કેટલાક લોકો મોટી રકમ વસૂલીને કામ પાર પાડી આપતા હતા.

એક લાયસન્સના 20 હજાર: કૌભાંડીઓએ વસૂલ્યો મોટો ચાર્જ
રાજસ્થાનના જોધપુર આરટીઓમાં સૌથી વધારે પ્રમાણમાં બોગસ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ ઇસ્યુ કરવામાં આવે છે અને એક બોગસ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે 20 હજાર રૂપિયા સુધી ચાર્જ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં આ પેટર્નથી અત્યાર સુધીમાં ત્રણ હજારથી વધુ બોગસ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ ઇસ્યુ કરવામાં આવ્યાની વિગતો સામે આવી છે.જે બાબતના અનુસંધાનમાં વાહનવ્યવહાર કમિશનર દ્વારા આદેશ આપવામાં આવ્યા છે કે હાલ અન્ય રાજ્યોમાંથી ઇસ્યુ થયેલ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સનું સરનામું બદલવાની થયેલી અરજીઓ અંગે તપાસ કરવી અને જો કોઈ શંકાસ્પદ માહિતી મળે તો લાયસન્સ રદ કરવાની સાથે ગુનો નોંધવા સુધીની કાર્યવાહી પણ કરવી.

આ કૌભાંડ કઈ રીતે કરવામાં આવતું હતું?
ગુજરાતમાં રહેતા વ્યક્તિનું આધાર કાર્ડ અને સ્કૂલ લીવીંગ સર્ટિફિકેટ અન્ય રાજ્યોના આરટીઓમાં મોકલે છે. જ્યાં જે તે વ્યક્તિનું નામ અને જન્મ તારીખ સહિતની વિગતો યોગ્ય રાખીને સરનામું ખોટું લખવામાં આવે છે. જેના આધારે કાચું લાયસન્સ ઇસ્યુ કરવામાં આવે છે. જે લાયસન્સના આધારે ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ કર્યા વિના જ પાકું ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ ઇસ્યુ કરીને ગુજરાતમાં રહેતા વ્યક્તિને મોકલી દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તે વ્યક્તિ દ્વારા સરનામું બદલવા માટે ગુજરાતના આરટીઓમાં અરજી કરવામાં આવે છે.

કૌભાંડ કેવી રીતે બહાર આવ્યું?
આ સમગ્ર કૌભાંડનો પર્દાફાશ ત્યારે થયો જ્યારે પરિવહન વિભાગને કેટલાક શંકાસ્પદ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ અંગે માહિતી મળી હતી.પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ગુજરાતમાં રહેતા અનેક લોકોના લાયસન્સ રાજસ્થાનના આરટીઓમાંથી બનાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે તેઓ ક્યારેય રાજસ્થાન ગયા જ નહોતા.તપાસ અધિકારીઓએ જ્યારે દસ્તાવેજોની ચકાસણી શરૂ કરી ત્યારે અનેક અરજદારોના સરનામાં, ઓળખપત્રો અને હાજરી સંબંધિત વિગતોમાં વિસંગતતા જોવા મળી. ત્યારબાદ સમગ્ર મામલો વધુ ગંભીર બનતા ઉચ્ચ અધિકારીઓને જાણ કરવામાં આવી અને વિશેષ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી.

દલાલો કેવી રીતે ચલાવતા હતા રેકેટ?
તપાસમાં બહાર આવ્યું કે દલાલો ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાંથી ગ્રાહકો શોધતા હતા. તેઓ એવા લોકોને નિશાન બનાવતા હતા જેમને ઝડપથી અથવા ટેસ્ટ આપ્યા વગર ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવું હતું.અરજદાર પાસેથી આધાર કાર્ડ, ફોટોગ્રાફ અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો લેવામાં આવતા. ત્યારબાદ રાજસ્થાનમાં બેઠેલા તેમના સંપર્કો દ્વારા ખોટા સરનામાંના આધારે લાયસન્સની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવતી હતી.ઘણા કિસ્સાઓમાં અરજદારે ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ પણ આપી નહોતી, તેમ છતાં તેમને કાયદેસર લાયસન્સ મળી જતું હતું.

કેટલા સમયથી ચાલી રહ્યું હતું આ કૌભાંડ?
પ્રાથમિક તપાસમાં એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે આ સમગ્ર રેકેટ ઘણા સમયથી કાર્યરત હતું. તપાસ એજન્સીઓ હવે એ જાણવા પ્રયાસ કરી રહી છે કે અત્યાર સુધી કેટલા લોકોને આવા ગેરકાયદેસર લાયસન્સ આપવામાં આવ્યા છે.તપાસમાં કેટલાક જૂના કેસોની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે, જેથી સમગ્ર નેટવર્ક સુધી પહોંચી શકાય.

નિયમોનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન
મોટર વ્હીકલ એક્ટ અનુસાર ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવા માટે અરજદારે સંબંધિત આરટીઓમાં હાજર રહીને ટેસ્ટ આપવી જરૂરી છે. પરંતુ આ કૌભાંડમાં નિયમોની ખુલ્લેઆમ અવગણના કરવામાં આવી હતી.ઘણા અરજદારોને ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ આપ્યા વગર જ લાયસન્સ મળી જતા હતા. જેના કારણે રસ્તાઓ પર બિનપ્રશિક્ષિત અને નિયમોથી અજાણ ડ્રાઇવરોની સંખ્યા વધવાનો ખતરો ઉભો થયો હતો.

ડિજિટલ સિસ્ટમ પર પણ સવાલ
આ સમગ્ર કૌભાંડ બાદ ડિજિટલ વ્યવસ્થા અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી પ્રક્રિયા પર પણ સવાલો ઉભા થયા છે. ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પારદર્શિતા વધારવા માટે કરવામાં આવે છે,પરંતુ કેટલીક જગ્યાએ તેનો દુરુપયોગ પણ થઈ રહ્યો છે.નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આધુનિક ટેક્નોલોજી સાથે વધુ કડક વેરિફિકેશન અને બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે.

સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓ માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર
ગુજરાતના લોકો રાજસ્થાનમાં ગયા વગર જ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવી રહ્યા હોવાનો ખુલાસો દેશની પરિવહન વ્યવસ્થા માટે ચિંતાજનક બાબત છે.આ કૌભાંડ માત્ર નિયમોના ભંગ સુધી મર્યાદિત નથી,પરંતુ તે રોડ સલામતી અને લોકોના જીવ સાથે પણ સીધો સંબંધ ધરાવે છે.તપાસ આગળ વધતા હજુ વધુ ચોંકાવનારા ખુલાસા થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓ માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર સમગ્ર નેટવર્કને બહાર લાવીને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનો છે.આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ટેક્નોલોજી જેટલી શક્તિશાળી છે, એટલી જ સાવધાની અને પારદર્શિતાની પણ જરૂર છે. નહીં તો આવી ગેરરીતિઓ સામાન્ય લોકોના વિશ્વાસને પણ અસર કરી શકે છે.