5-ડે બેંકિંગ માટે બેંક કર્મચારીઓનો મોટો નિર્ણય, હવે ગ્રાહકો પર શું પડશે અસર?

Bank Strike: ગુજરાત સહિત દેશભરમાં આજે 11 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ બેંક કર્મચારીઓની દેશવ્યાપી હડતાળ શરૂ થઈ છે. United Forum of Bank Unions (UFBU)ના આહ્વાન પર યોજાયેલી બેંક હડતાળમાં 5-ડે બેંકિંગ લાગુ કરવાની માંગ મુખ્ય છે. આ ઉપરાંત Performance Linked Incentive (PLI) સ્કીમમાં ફેરફાર, પેન્શન અપડેશન અને અન્ય પડતર મુદ્દાઓને લઈને પણ બેંક કર્મચારી સંગઠનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. SBI, PNB અને Union Bank સહિતની બેંકોમાં હડતાળના કારણે શાખાકીય કામગીરી પર અસર થવાની શક્યતા છે. SBIએ જોકે હડતાળ દરમિયાન શાખાઓ અને ઓફિસોમાં કામગીરી જાળવવા માટે જરૂરી વ્યવસ્થા કર્યાનું જણાવ્યું છે.

5-ડે બેંકિંગની માંગ કેમ ઉઠી?
બેંક કર્મચારી સંગઠનો લાંબા સમયથી અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ બેંકિંગ સેવા શરૂ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. UFBUના જણાવ્યા મુજબ, માર્ચ 2024માં થયેલા 12મા દ્વિપક્ષીય કરાર અને 9મા સંયુક્ત નોટમાં 5-ડે બેંકિંગની જોગવાઈ અંગે સહમતિ બની હતી. પ્રસ્તાવ મુજબ સોમવારથી શુક્રવાર સુધી દરરોજ 40 મિનિટ વધારાનું કામ કરીને શનિવારની સાપ્તાહિક રજા આપવાની વ્યવસ્થા કરવાની વાત છે. યુનિયનોનો દાવો છે કે સહમતિ થયા બાદ પણ આ નિર્ણયનો સંપૂર્ણ અમલ થયો નથી.

ગુજરાતમાં અમદાવાદથી સુરત સુધી બેંક કર્મચારીઓનો વિરોધ
બેંક હડતાળની અસર ગુજરાતમાં પણ જોવા મળી રહી છે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટમાં બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓએ વિવિધ પડતર માંગણીઓ સાથે વિરોધ નોંધાવ્યો છે. અમદાવાદમાં 5-ડે બેંકિંગની માંગ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે સુરતમાં કર્મચારીઓ કાળા કપડાં અને બેનરો સાથે વિરોધમાં જોડાયા હતા. રાજકોટ અને વડોદરામાં પણ બેંક કર્મચારી સંગઠનોએ હડતાળને સમર્થન આપ્યું છે.

હડતાળથી કઈ બેંકિંગ સેવાઓને અસર થઈ શકે?
હડતાળના કારણે રોકડ જમા-ઉપાડ, ચેક ક્લિયરિંગ, KYC, પાસબુક અપડેટ, દસ્તાવેજી કામ અને લોન સંબંધિત કેટલીક શાખાકીય સેવાઓમાં વિલંબ થઈ શકે છે. જોકે UPI, ATM, મોબાઇલ બેંકિંગ અને ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ જેવી ડિજિટલ સેવાઓ સામાન્ય રીતે ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. ગ્રાહકોને તાત્કાલિક શાખા આધારિત કામ હોય તો અગાઉથી બેંકનો સંપર્ક કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

PLI સ્કીમ સામે પણ બેંક યુનિયનોનો વિરોધ
5-ડે બેંકિંગ ઉપરાંત નવી Performance Linked Incentive એટલે કે PLI સ્કીમને લઈને પણ UFBU સાથે જોડાયેલા સંગઠનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. યુનિયનોનો આરોપ છે કે નવી પ્રોત્સાહન વ્યવસ્થામાં ઉચ્ચ સ્તરના અધિકારીઓ અને અન્ય કર્મચારીઓ વચ્ચે અસમાનતા છે. સંગઠનો સરકાર અને Indian Banks' Association સાથે દ્વિપક્ષીય ચર્ચા કરીને PLI વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

પેન્શન અપડેશન અને NPS પણ મોટી માંગ
બેંક કર્મચારીઓની અન્ય પડતર માંગણીઓમાં પેન્શન અપડેશન, પેન્શનરો માટે સમાન મોંઘવારી ભથ્થું અને NPS હેઠળ આવતા કર્મચારીઓને જૂની પેન્શન યોજના પસંદ કરવાની તક જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ રહેલા આ મુદ્દાઓનો પણ ઉકેલ લાવવામાં આવે.

આગળ ક્યારે થશે બેંક હડતાળ?
UFBUના જાહેર કરાયેલા કાર્યક્રમ મુજબ 11 સપ્ટેમ્બર બાદ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ત્રણ દિવસની દેશવ્યાપી હડતાળનું આયોજન છે. માંગણીઓનો ઉકેલ નહીં આવે તો 26 ઓક્ટોબર 2026થી સતત અનિશ્ચિતકાળની હડતાળ શરૂ કરવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. SBIએ પણ સ્ટોક એક્સચેન્જને આપેલી જાણકારીમાં આ ત્રણ તબક્કાની હડતાળ અંગે જણાવ્યું છે અને કામગીરી પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે.

બેંક હડતાળથી ગ્રાહકો અને વેપારીઓ પર અસર
દેશવ્યાપી બેંક હડતાળના કારણે ખાસ કરીને શાખા આધારિત બેંકિંગ સેવાઓમાં ગ્રાહકો અને વેપારીઓને મુશ્કેલી પડી શકે છે. ડિજિટલ બેંકિંગ ચાલુ રહેવાની શક્યતા હોવા છતાં ચેક ક્લિયરિંગ, KYC અને અન્ય દસ્તાવેજી પ્રક્રિયામાં વિલંબ થઈ શકે છે. હવે સરકાર, બેંક મેનેજમેન્ટ અને UFBU વચ્ચેની વાતચીતથી 5-ડે બેંકિંગ અને અન્ય પડતર માંગણીઓ અંગે શું ઉકેલ આવે છે તેના પર નજર રહેશે.