તમારે પણ ગણેશજીની મૂર્તિ લાવવાની છે? આ સાવચેતી નહીં રાખો તો થઈ શકે છે અમદાવાદવાળી!

Ganesh Chaturthi 2026: ગણેશ ચતુર્થી 2026ને હવે ગણતરીના દિવસો બાકી છે અને ગુજરાતભરમાં ગણેશ પંડાલોની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ સહિત રાજ્યના અનેક શહેરોમાં ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપનાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. જો તમે પણ આ વર્ષે જાહેર પંડાલમાં ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવા જઈ રહ્યા છો, તો મૂર્તિની ઊંચાઈ, પોલીસ પરમિટ, લાઉડસ્પીકરની મંજૂરી અને વિસર્જન સરઘસના નિયમોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે. નિયમોનો ભંગ કરશો તો આયોજકો સામે પોલીસ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. અમદાવાદના કૃષ્ણનગરમાં પરવાનગી કરતાં ઘણી વધારે ઊંચાઈની ગણેશ મૂર્તિ લાવવાના તાજેતરના કેસે આ નિયમોની ગંભીરતા ફરી સામે લાવી છે.

ગણેશ મૂર્તિની ઊંચાઈ અંગે શું છે નિયમ?
ગણેશોત્સવ દરમિયાન મૂર્તિ સ્થાપનાને લઈને સ્થાનિક તંત્ર અને પોલીસ દ્વારા ઊંચાઈ સહિતના નિયમો નક્કી કરવામાં આવે છે. અમદાવાદમાં લાગુ નિયમો મુજબ માટીની ગણેશ મૂર્તિ બેઠક સહિત 9 ફૂટથી વધુ ઊંચી ન હોવી જોઈએ, જ્યારે POPની મૂર્તિ માટે બેઠક સહિત 5 ફૂટની મર્યાદા અંગે નિયમો છે. આથી ગણેશ પંડાલના આયોજકોએ પોતાના શહેરમાં લાગુ પડતા સ્થાનિક પોલીસ અને વહીવટી તંત્રના જાહેરનામા મુજબ જ મૂર્તિની ઊંચાઈ નક્કી કરવી જોઈએ. માત્ર ગણેશજીની મૂર્તિ નહીં, પરંતુ બેઠક, ટ્રોલી અને પાછળના ડેકોરેશન અથવા સ્ટ્રક્ચરની ઊંચાઈ અંગે પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

અમદાવાદમાં 22.5 ફૂટની મૂર્તિ મામલે ફરિયાદ
અમદાવાદના કૃષ્ણનગર વિસ્તારમાં બાપા સીતારામ ચોક પાસે જાહેર રોડ પર ગણેશજીની ઊંચી મૂર્તિ લાવવામાં આવી હતી. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ આયોજક સચિન કુમાવતે 8.5 ફૂટ ઊંચાઈની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવાની પરવાનગી લીધી હતી. જોકે, સ્થળ પર લાવવામાં આવેલી મૂર્તિ અને સ્ટ્રક્ચરની કુલ ઊંચાઈ આશરે 22.5 ફૂટ હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું હતું. તેમાં 4.5 ફૂટની ટ્રોલી, 11 ફૂટની ગણેશ મૂર્તિ અને પાછળ ભગવાન શંકરનું આશરે 7 ફૂટનું ફાઇબર સ્ટ્રક્ચર સામેલ હોવાનું જણાવાયું હતું. પરવાનગી કરતાં વધુ ઊંચાઈનું સ્થાપન કરવાના મામલે કૃષ્ણનગર પોલીસે જાહેરનામાના ભંગ બદલ ફરિયાદ નોંધી છે.

ગણેશ પંડાલ માટે પોલીસ પરમિટ કેમ જરૂરી?
જાહેર સ્થળે ગણેશ મૂર્તિ સ્થાપિત કરવા માટે આયોજકોએ સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશન અને સ્થાનિક તંત્રની જરૂરી મંજૂરી લેવી પડે છે. લાઉડસ્પીકર માટે પણ અલગથી જરૂરી પરમિટ લેવાની રહે છે. ગણેશ સ્થાપનાની પરમિટ માટે અરજી કરતી વખતે વિસર્જન સરઘસની વિગતો પણ આપવાની રહે છે. આયોજકોએ મંડળના સભ્યોના નામ, સરનામાં અને મોબાઇલ નંબર સહિતની વિગતો આપવી પડી શકે છે. સાથે જ વિસર્જનની તારીખ, સ્થળ અને સરઘસના રૂટની માહિતી પણ આપવાની રહે છે. જો વિસર્જન સરઘસ એક જ પોલીસ ઝોનમાંથી પસાર થવાનું હોય તો સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશન મારફતે પરમિટ મેળવી શકાય છે. જ્યારે સરઘસ એકથી વધુ ઝોનમાંથી પસાર થવાનું હોય ત્યારે સંબંધિત ઉચ્ચ પોલીસ કચેરી અથવા વિશેષ શાખાની મંજૂરીની જરૂર પડી શકે છે.

ગણેશ પંડાલમાં ફાયર સેફ્ટીનું પણ ધ્યાન રાખવું પડશે
ગણેશ પંડાલમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થતા હોવાથી ફાયર સેફ્ટી પણ મહત્વનો મુદ્દો છે. પંડાલ ઊભો કરતા પહેલા ઇમરજન્સી એક્ઝિટ, આગ સામેના સાધનો, વીજળીના જોડાણ અને લોકોની અવરજવર માટે પૂરતી જગ્યા સહિતની સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. 

ગત વર્ષે પણ સામે આવ્યો હતો નિયમભંગનો કિસ્સો
કૃષ્ણનગરમાં આ જ સ્થળે અગાઉ પણ પરવાનગી કરતાં વધારે ઊંચાઈની ગણેશ મૂર્તિ લાવવાના મામલે કાર્યવાહી થઈ હતી. મોટી મૂર્તિ જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થયા હતા. સ્વામિનારાયણ કોમ્પ્લેક્સ પાસે ભોંયરામાં લોકો ઊભા હતા ત્યારે સીડીનો ભાગ ધરાશાયી થતાં 10 લોકો નીચે પટકાયા હતા અને ત્રણ લોકોને ઈજા થઈ હતી.

ગુજરાતમાં ગણેશોત્સવ પહેલાં આયોજકો માટે ખાસ સૂચના
ગુજરાતમાં ગણેશ ચતુર્થી 2026ની ઉજવણી પહેલાં આયોજકોએ પોતાના શહેર અને વિસ્તારમાં લાગુ પોલીસ તથા સ્થાનિક તંત્રના તાજા નિયમો તપાસવા જોઈએ. મૂર્તિની મંજૂર ઊંચાઈ, પોલીસ પરમિટ, લાઉડસ્પીકરની મંજૂરી, વિસર્જન સરઘસનો રૂટ અને પંડાલની ફાયર સેફ્ટી જેવી બાબતો પહેલેથી ચકાસી લેવી જરૂરી છે. પરવાનગીમાં દર્શાવેલી મર્યાદા કરતાં મોટી મૂર્તિ લાવવી અથવા મંજૂરી વગર જાહેર સ્થળે પંડાલ ઊભો કરવો ભારે પડી શકે છે. અમદાવાદની તાજેતરની કાર્યવાહી એ વાતનું ઉદાહરણ છે કે ગણેશોત્સવની ભક્તિ સાથે નિયમો અને સુરક્ષાનું પાલન કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.