રાજ્યની સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહન ભોજન યોજનામાં નાસ્તો બંધ કરાયો

ગુજરાતની સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના હેઠળ બપોરનું ભોજન અને નાસ્તો આપવામાં આવતો હતો. જો કે, રાજ્ય સરકારે નવો પરિપત્ર કરીને બાળકોને હવે માત્ર બપોરનું ભોજન આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જ્યારે વર્ષ 2017ના પરિપત્ર મુજબ ભોજન સાથે આપવાનો નાસ્તો બંધ કરવામાં આવ્યો છે. 

તાજેતરમાં શિક્ષણ વિભાગે નવો પરિપત્ર કરીને મધ્યાહન ભોજન યોજના હેઠળ અપાતા ભોજનનું મેનુ બદલવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નવા પરિપત્ર મુજબ સરકારી પ્રાથમિક શાળાના બાળકોને બપોરના ભોજન સાથે આપવામાં આવતો નાસ્તો બંધ કરવામાં આવ્યો છે. શિક્ષણ વિભાગના ઠરાવમાં જણાવ્યા મુજબ 01/09/2024થી નવા મેનુનો અમલ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

બાલવાટિકાથી ધોરણ 5 અને ધોરણ 6થી 8ના બાળકો માટે નિયત કરેલા દૈનિક જથ્થાનો અને સુપોષિત ગુજરાત મિશન હેઠળની વધારાની રકમ સહિતની રાજ્ય સરકારે નિયત કરેલ મટીરિયલ કોસ્ટનો ઉપયોગ કરી શાળામાં વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત બપોરનું ભોજન મળે તે માટે તમામ જિલ્લાના કલેક્ટરોને સુનિશ્ચિત કરવા તાકીદ કરવામાં આવી છે. 

શિક્ષણ વિભાગે વર્ષ 2017માં કરેલા ઠરાવ મુજબ રાજ્યના બાલવાટીકાથી લઈને ધોરણ-8 સુધીના બાળકોને બપોરના ભોજન સાથે અઠવાડિક મેનુમાં સુખડી, કઠોળ, મિક્ષ દાળ, ઉસળ સહિતનો નાસ્તો આપવામાં આવતો હતો. આ મેનુમાં બદલાવ કરીને નવા પરિપત્ર મુજબ બાળકોને માત્ર બપોરનું ભોજન આપવામાં આવશે. તેના કારણે રાજ્યના 28 લાખ બાળકોને બપોરના ભોજન સાથે નાસ્તો મળી શકશે નહી. શિક્ષણ વિભાગે 28 ઓગષ્ટ 2024ના રોજ ઠરાવ કરીને 1 સપ્ટેમ્બર 2014થી તેનો અમલ કરવા તમામ શાળાઓમાં પરિપત્ર કર્યો છે.  

કુપોષિત બાળકો સાથે રાજ્ય સરકારનો અન્યાયઃ ડો. મનીષ દોશી

કોંગ્રેસના મુખ્ય પ્રવક્તા ડો.મનીષ દોશીએ જણાવ્યુ કે, બાલવાટિકાથી લઈને ધોરણ-8 સુધીના બાળકોને પોષણ મળે તે માટે બપોરના ભોજન સાથે નાસ્તો આપવાનો નિર્ણય કરાયો હતો. રાજ્ય સરકારે અચાનક મેનુ બદલીને બપોરના ભોજન સાથે નાસ્તો બંધ કરતાં કુપોષિત બાળકો સાથે અન્યાય કર્યો છે. કુપોષિત બાળકોની સંખ્યામાં ગુજરાત દેશમાં આગળની હરોળમાં છે તેવા સમયે રાજ્ય સરકારનો આ નિર્ણય કુપોષિત બાળકો માટે અન્યાયકર્તા છે. તેથી નવુ મેનુ રદ કરીને જૂના મેનુ પ્રમાણે બપોરના ભોજન સાથે નાસ્તો આપવો જોઈએ.
હવે બપોરના ભોજનમાં જ કેલરીયુક્ત ખોરાક આપવામાં આવશે 

પીએમ પોષણ યોજનાના સંયુક્ત સચિવ કે.એન. ચાવડાએ જણાવ્યુ કે, બાળકોના ભોજનમાં શાકભાજીનું ઇન્ટેક વધે તેવો સરકારનો હેતુ છે. સુપોષિત ગુજરાત મિશન હેઠળ શાકભાજી તથા અન્ય કેલરીયુક્ત ખોરાકના પૈસા વધારે છે. આદિજાતિ વિસ્તારના 11.50 લાખ બાળકોને સવારે દૂધ પણ આપવામાં આવે છે. બાળકો એક ટાઇમ વધારે સારૂ જમી શકે તેમજ સંચાલકો અને  હેલ્પરનાં કામના કલાકો જળવાઈ રહે તે માટે આ નિર્ણય કરાયો છે. નાસ્તો અને જમવાની જે અલગ અલગ કેલરી મળતી હતી તેને મર્જ કરી હવે બપોરના ભોજનમાં કેલરીયુક્ત ખોરાક આપવામાં આવશે.

મધ્યાહન ભોજન યોજનામાં કેન્દ્ર સરકારનો 75 ટકા હિસ્સો

રાજ્યમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના વર્ષ 1984માં શરૂ થઈ છે. મધ્યાહન ભોજન યોજનામાં રાજ્ય સરકારનો 25 ટકા તથા કેન્દ્ર સરકારનો 75 ટકા હિસ્સો છે. સરકારી, ગ્રાન્ટેડ અને પંચાયતી સંસ્થા સંચાલિત પ્રાથમિક તેમજ ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહન ભોજનની જોગવાઇ છે.

દેશ વ્યાપી ‘રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ’નો ગાંધીનગરથી પ્રારંભ કરાયો

એક તરફ રાજ્ય સરકારે નવો પરિપત્ર કરીને સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના હેઠળ બપોરના ભોજનમાં અપાતો નાસ્તો બંધ કર્યો છે. ત્યારે કેન્દ્ર સરકારે દેશ વ્યાપી ‘રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ’નો ગાંધીનગરથી પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો. 1 થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી દેશભરમાં ચાલનારા ‘રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ’ કેન્દ્રીય મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી અન્નપૂર્ણા દેવીના હસ્તે પ્રારંભ કરાયો હતો. મહાત્મા મંદિરમાં યોજાયેલા સમારોહમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, મહિલા અને બાળ વિકાસ ભાનુબેન બાબરિયા સહિતના મહાનુભાવો જોડાયા હતા. કુપોષણ અને એનિમિયા નિવારણ માટે દર વર્ષે સપ્ટેમ્બર માસમાં ‘રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ’ની ઉજવણી વર્ષ 2017-18 થી શરૂ કરવામાં આવી હતી.