ગુજરાતનો લઠ્ઠાકાંડનો કાળો ઈતિહાસ ફરી ચર્ચામાં

The Dark History Of Latha Kand In Gujarat: ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લામાં કથિત નકલી અને ઝેરી વિદેશી દારૂના સેવનથી ગંભીર દુર્ઘટના સર્જાતા સમગ્ર રાજ્યમાં ચકચાર મચી છે. ભાવનગર શહેર તેમજ ઘોઘા તાલુકાના ખરકડી સહિતના વિસ્તારોમાં શંકાસ્પદ દારૂ પીધા બાદ અનેક લોકોની તબિયત લથડી હોવાનું સામે આવ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં 3 લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે 20થી વધુ લોકો હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

ભાવનગરમાં ઝેરી દારૂથી મોતનો મામલો, પોલીસ તપાસ તેજ
સબ ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) અક્ષર વ્યાસના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 2 લોકોના મોત ઝેરી દારૂના સેવન સાથે સીધા સંકળાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું છે. જ્યારે અન્ય મૃતક નરેન્દ્રસિંહ યાદવના મોતનું ચોક્કસ કારણ જાણવા પોલીસ તપાસ કરી રહી છે. ઘટનાની ગંભીરતા જોતા ભાવનગર પોલીસ ઉપરાંત LCB, SOG અને સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) દ્વારા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. હોસ્પિટલમાં દાખલ દર્દીઓની સારવાર સાથે તેમના બ્લડ સેમ્પલ અને અન્ય જરૂરી તપાસ પણ કરવામાં આવી રહી છે. હવે FSL અને પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટથી ઝેરી દારૂમાં કયા પ્રકારના કેમિકલનો ઉપયોગ થયો હતો તે અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.

ગુજરાતમાં દારૂબંધી છતાં લઠ્ઠાકાંડનો કાળો ઈતિહાસ
ભાવનગરની આ ઘટનાએ ગુજરાતમાં અગાઉ સર્જાયેલા અનેક મોટા લઠ્ઠાકાંડ અને ઝેરી દારૂકાંડની યાદ તાજી કરી છે. ગુજરાતમાં દારૂબંધીનો કાયદો અમલમાં હોવા છતાં છેલ્લા પાંચ દાયકામાં ગેરકાયદેસર દારૂ અને ઝેરી કેમિકલના કારણે અનેક લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે.

1977: અમદાવાદનો સારંગપુર દૌલતખાના લઠ્ઠાકાંડ
ગુજરાતના લઠ્ઠાકાંડના કાળા ઈતિહાસમાં 1977નો અમદાવાદ લઠ્ઠાકાંડ સૌથી ભયાનક ઘટનાઓમાં ગણાય છે. સારંગપુર દૌલતખાના વિસ્તારમાં ઝેરી દારૂ પીવાથી સત્તાવાર રીતે 101 લોકોનાં મોત થયા હતા, જ્યારે 200થી વધુ લોકોની આંખોની રોશની છીનવાઈ ગઈ હતી. આ ઘટનામાં દારૂમાં મિથેનોલ જેવા જીવલેણ રસાયણની ભેળસેળ થઈ હોવાની વાત સામે આવી હતી. ઘટનાની તપાસ માટે નિવૃત્ત હાઇકોર્ટ જજ એન.એમ. મિયાભોયના અધ્યક્ષપદે કમિશનની રચના કરવામાં આવી હતી.

1989: વડોદરામાં ઝેરી દારૂકાંડ, 132થી વધુ મોત
વર્ષ 1989માં વડોદરા શહેરમાં ગેરકાયદેસર દેશી દારૂના સેવનથી મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી. ગણતરીના દિવસોમાં જ 132થી વધુ લોકોનાં મોત થયા હતા. મૃતકોમાં મોટાભાગના ગરીબ અને શ્રમિક વર્ગના લોકો હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ ઘટનાએ ગેરકાયદેસર દારૂના નેટવર્ક અને બુટલેગરો સામે પોલીસની કામગીરીને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા હતા.

1990: રાજકોટ અને સૂત્રાપાડામાં લઠ્ઠાકાંડ
1990માં રાજકોટ અને જૂનાગઢ જિલ્લાના સૂત્રાપાડા વિસ્તારમાં પણ ઝેરી નશીલા પ્રવાહી અને નકલી દારૂના કારણે મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી. અહેવાલો મુજબ, આ ઘટનામાં 150થી વધુ લોકોનાં મોત થયા હતા. રાજકોટમાં એક જ સાંજે અનેક લોકોનાં મોત થતાં સમગ્ર રાજ્યમાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. આ ઘટના બાદ ઝેરી અને ઔદ્યોગિક રસાયણોના ગેરકાયદેસર ઉપયોગ સામે નિયંત્રણ વધુ કડક બનાવવાની દિશામાં પગલાં લેવાયા હતા.

2009: અમદાવાદ ઓઢવ-બાપુનગર લઠ્ઠાકાંડ
ગુજરાતના લઠ્ઠાકાંડના ઈતિહાસમાં 2009નો અમદાવાદ ઓઢવ-બાપુનગર કાંડ પણ સૌથી મોટી દુર્ઘટનાઓમાં સામેલ છે. જૂન 2009 દરમિયાન ઝેરી દારૂ પીવાથી 123 લોકોનાં મોત થયા હતા, જ્યારે 200થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે અસરગ્રસ્ત થયા હતા. આ કેસ બાદ ગુજરાતમાં ઝેરી દારૂના ઉત્પાદન અને વેચાણ સામે કાયદાકીય જોગવાઈઓ વધુ કડક બનાવવામાં આવી હતી.

2022: બોટાદ-બરવાળા કેમિકલ કાંડ
વર્ષ 2022માં બોટાદ જિલ્લાના બરવાળા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કેમિકલ કાંડથી ગુજરાત ફરી હચમચી ગયું હતું. મિથેનોલની ભેળસેળવાળા પ્રવાહીને દારૂ તરીકે વેચવામાં આવ્યું હોવાના આરોપો વચ્ચે 40થી વધુ લોકોનાં મોત થયા હતા અને અનેક લોકોને હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી હતી. આ ઘટનાની તપાસ માટે SITની રચના કરવામાં આવી હતી અને પોલીસ તથા વહીવટી તંત્રની કામગીરી સામે પણ અનેક સવાલો ઊભા થયા હતા.

2026માં ફરી એ જ સવાલ: દારૂબંધી વચ્ચે ઝેરી દારૂ ક્યાંથી?
1977થી 2022 સુધીના લઠ્ઠાકાંડ બાદ હવે ભાવનગરમાં 2026માં સામે આવેલી આ ઘટનાએ ફરી એક વખત ગુજરાતની દારૂબંધીના અમલીકરણ સામે સવાલો ઊભા કર્યા છે. શંકાસ્પદ દારૂ ગુજરાતમાં કેવી રીતે પહોંચ્યો? તેમાં કયો પદાર્થ અથવા કેમિકલ ભેળવવામાં આવ્યો હતો? દારૂનું સપ્લાય નેટવર્ક કેટલું મોટું છે? આ સમગ્ર કાંડ પાછળ કોણ છે? અને ગેરકાયદેસર દારૂના વેચાણને રોકવામાં સ્થાનિક તંત્ર ક્યાં નિષ્ફળ ગયું? આ તમામ સવાલોના જવાબ હવે પોલીસ તપાસ, FSL રિપોર્ટ અને SMCની તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. ભાવનગરમાં 3 મોત અને 20થી વધુ લોકોની સારવાર વચ્ચે હવે સમગ્ર ગુજરાતની નજર તપાસ એજન્સીઓની કાર્યવાહી અને ઝેરી દારૂના આ કથિત નેટવર્ક સુધી પહોંચવા પર ટકેલી છે.