પ્રખ્યાત ફિલ્મકાર શ્યામ બેનેગલનું 90 વર્ષની વયે નિધન

પ્રખ્યાત ફિલ્મ નિર્માતા, દિગ્દર્શક અને પટકથાલેખક શ્યામ બેનેગલનું સોમવારે મુંબઈના વોકહાર્ટ હોસ્પિટલમાં 90 વર્ષની વયે નિધન થયું. તેમનાનિધનની પુષ્ટિ તેમની પુત્રી પિયા બેનેગલે કરી હતી.

14 ડિસેમ્બર, 1934ના રોજ હૈદરાબાદમાં જન્મેલા શ્યામ બેનેગલ કોંકણી ભાષા બોલતા ચિત્રપુર સારસ્વત બ્રાહ્મણ પરિવારમાંથી આવતા હતા. તેમના પિતા શ્રીધર બી. બેનેગલ, જે કુશળ ફોટોગ્રાફર હતા, તેમણે શ્યામને ફિલ્મો પ્રત્યે પ્રેરિત કર્યા હતા. 12 વર્ષની વયે તેમણે તેમના પિતાએભેટમાં આપેલા કેમેરાથી તેમની પહેલી ફિલ્મ બનાવી હતી. તેમણે હૈદરાબાદની ઓસ્માનિયા યુનિવર્સિટીમાંથી અર્થશાસ્ત્રમાં માસ્ટર ડિગ્રી મેળવીહતી અને ત્યાં હૈદરાબાદ ફિલ્મ સોસાયટીની સ્થાપના કરી હતી.

શ્યામ બેનેગલે ભારતીય સિનેમાને સામાજિક મુદ્દાઓ અને વાસ્તવિકતાથી ભરપૂર કહાનીઓથી સમૃદ્ધ બનાવ્યું. તેમની મુખ્યફિલ્મોમાં અંકુર, મંથન, મંડી, નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ: ધ ફૉર્ગોટન હીરો, ઝુબૈદા અને વેલ ડન અબ્બાનો સમાવેશ થાય છે. તેમની ફિલ્મોસમાજની વાસ્તવિકતાઓને નિડરતાથી રજૂ કરતી હતી.

તેમના કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે 18 રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર, એક ફિલ્મફેર એવોર્ડ અને નંદી એવોર્ડ સહિત અનેક સન્માનો પ્રાપ્ત કર્યા હતા. તેમને1976માં પદ્મશ્રી, 1991માં પદ્મભૂષણ અને 2005માં દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

હાલમાં જ, 14 ડિસેમ્બરે તેમનો જન્મદિવસ નસીરુદ્દીન શાહ, શબાના આઝમી, કુલભૂષણ ખરબંદા અને કુણાલ કપૂર જેવા દિગ્ગજ કલાકારો સાથે ઉજવ્યો હતો.

શ્યામ બેનેગલનું યોગદાન ભારતીય સિનેમામાં હંમેશા યાદ રાખવામાં આવશે. તેમનું કાર્ય આવનાર પેઢીઓને પ્રેરણા આપતું રહેશે.