સર્વપિતૃ અમાવસ્યા: ગ્રહણની શ્રાદ્ધકર્મ પર અસર ખરી!

તાજેતરમાં 7 સપ્ટેમ્બર, 2025ના રોજ થયેલા ખગ્રાસ ચંદ્રગ્રહણ બાદ હવે 21 સપ્ટેમ્બરે સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે સૂર્યગ્રહણ થવા જઈ રહ્યું છે. હિન્દુ ધર્મમાં સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડદાનનું વિશેષ મહત્ત્વ રહેલું છે. પરંતુ ગ્રહણ દરમિયાન ધાર્મિક વિધિઓ પર પ્રતિબંધ હોવાથી, ઘણા લોકોમાં ચિંતા હતી કે તેઓ શ્રાદ્ધકર્મ કેવી રીતે કરી શકશે. જોકે, આ સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાવાનું નથી, તેથી ભારતમાં તેનો કોઈ સૂતક કાળ લાગુ પડશે નહીં. આથી, શ્રાદ્ધ અને તર્પણ જેવી ધાર્મિક વિધિઓ કોઈપણ અવરોધ વિના કરી શકાશે.

ગ્રહણનો વિશ્વ રેકોર્ડ અને ખગોળીય ઘટના

જ્યારે આપણે સૂર્યગ્રહણની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે તેના કેટલાક રોચક વિશ્વ રેકોર્ડ પણ ધ્યાનમાં આવે છે. અત્યાર સુધીનો સૌથી લાંબો સૂર્યગ્રહણ 21મી સદીના સૂર્યગ્રહણ તરીકે જાણીતો છે, જે 22 જુલાઈ, 2009ના રોજ થયો હતો. આ ગ્રહણ ચીન, ભારત અને ભૂટાન સહિતના દેશોમાં જોવા મળ્યો હતો. ચીનના વુહાનમાં તે લગભગ 6 મિનિટ અને 39 સેકન્ડ સુધી ચાલ્યો હતો, જે 2017 સુધીનો સૌથી લાંબો સૂર્યગ્રહણ હતો. 2024માં જોવા મળેલું સૂર્યગ્રહણ પણ ખાસ હતું, જે કેનેડા, યુ.એસ., અને મેક્સિકોમાં દેખાયું હતું. આ ગ્રહણ સમયે, લગભગ 3.16 કરોડ લોકો તેના માર્ગમાં હતા, જે એક વિક્રમજનક સંખ્યા હતી.

આ ખગોળીય ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે સૂર્યગ્રહણ એક વૈશ્વિક ઘટના છે, જેનો પ્રભાવ સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ પર આધાર રાખે છે.

ભારત માટે શુભ સમય અને ધાર્મિક વિધિઓ

ભારતીય સમય પ્રમાણે, 21 સપ્ટેમ્બરનું આ સૂર્યગ્રહણ રાત્રે 10:59 વાગ્યે શરૂ થશે અને મોડી રાત્રે 03:23 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. કારણ કે તે ભારતમાં દેખાશે નહીં, તેનો સૂતક કાળ પણ અહીં લાગુ પડશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે, આ દિવસે તમે બપોરે તમારા પૂર્વજોનું શ્રાદ્ધ, પિંડદાન અને તર્પણ આરામથી કરી શકશો. મંદિરોના કપાટ બંધ રહેશે નહીં અને પૂજા-પાઠ કે અન્ય ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓમાં કોઈ વિક્ષેપ આવશે નહીં.

સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન નકારાત્મક ઊર્જાનો પ્રભાવ વધવાની માન્યતા છે. તેથી, જે દેશોમાં ગ્રહણ દેખાશે, ત્યાં મનને શાંત રાખવા અને નકારાત્મક પ્રભાવોથી બચવા માટે વૈદિક મંત્રોનો જાપ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે. પરંતુ ભારતમાં આવી કોઈ સાવચેતી રાખવાની જરૂર નથી.