પશ્ચિમ એશિયા સંકટ: રાજ્યસભામાં જયશંકરનું નિવેદન

સંસદના બજેટ સત્રના બીજા તબક્કાનો પ્રારંભ સોમવારે ભારે હોબાળા સાથે થયો હતો. પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વણસેલી યુદ્ધની સ્થિતિએ સમગ્ર વિશ્વને ચિંતામાં મૂક્યું છે ત્યારે ભારત સરકાર આ મુદ્દે અત્યંત સક્રિય દેખાઈ રહી છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે રાજ્યસભામાં દેશના નાગરિકોની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક સ્થિતિ અંગે મહત્વનું નિવેદન આપ્યું હતું. જોકે, સરકારના નિવેદન દરમિયાન વિપક્ષી સાંસદોએ હોબાળો મચાવ્યો હતો, જેને લઈને સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ સામસામે આવી ગયા હતા.

ભારતીયોની સુરક્ષા સર્વોપરી: ઈરાન છોડવાની સલાહ

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ગૃહને જણાવ્યું કે ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. અનેક ખાડી દેશોમાં પરિસ્થિતિ અત્યંત તંગ છે. તેમણે વિગતો આપતા કહ્યું કે:

• એડવાઈઝરી અને સ્થળાંતર: સરકારે ખાડી દેશોમાં રહેતા ભારતીયો માટે શ્રેણીબદ્ધ એડવાઈઝરી જારી કરી છે. ખાસ કરીને ઈરાનમાં રહેતા તમામ ભારતીય નાગરિકોને તાત્કાલિક તે દેશ છોડી દેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

• દૂતાવાસની ભૂમિકા: તેહરાન, યુએઈ, દુબઈ અને બહેરીનમાં ભારતીય દૂતાવાસો ૨૪ કલાક કાર્યરત છે. ભારતીય રાજદ્વારીઓ ફસાયેલા નાગરિકોને બહાર કાઢવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.

• મિશન મોડમાં કામગીરી: અત્યાર સુધીમાં ઘણી કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ દ્વારા ૬૭,૦૦૦ ભારતીયોને સલામત રીતે ભારત પરત લાવવામાં આવ્યા છે. હજુ પણ ફસાયેલા ૧ કરોડ જેટલા ભારતીયોની સુરક્ષા માટે સરકાર સતત પ્રયત્નશીલ છે.

વૈશ્વિક નેતાઓ સાથે પીએમ મોદીનો સંપર્ક

એસ. જયશંકરે માહિતી આપી હતી કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે આ ગંભીર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. પીએમ મોદીએ યુએઈ, કતાર, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા, જોર્ડન, ઓમાન અને ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાનો સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી શાંતિની અપીલ કરી છે. વિદેશ મંત્રી પોતે પણ આ તમામ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે. ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ છે કે વાતચીત દ્વારા જ તણાવ ઓછો થવો જોઈએ.

ઊર્જા સંકટ અને આર્થિક અસર

યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે, જેની અસર ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર પર પણ પડી શકે છે. સરકાર ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના વધતા ભાવ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ આ મુદ્દે રાજ્યસભામાં 'શોર્ટ ડિબેટ' (ટૂંકી ચર્ચા) ની માંગણી કરી હતી, જેથી ઊર્જા સંકટ અને યુદ્ધની ભારત પર પડનારી આર્થિક અસર વિશે વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ શકે.

સંસદમાં વિપક્ષનો હોબાળો અને જેપી નડ્ડાનો પ્રહાર

વિદેશ મંત્રીના નિવેદન દરમિયાન વિપક્ષી સાંસદોએ સૂત્રોચ્ચાર અને હોબાળો ચાલુ રાખ્યો હતો. આ વર્તનને લઈને ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ વિપક્ષની આકરી ટીકા કરી હતી. તેમણે વિપક્ષી સાંસદોના વર્તનને 'બેજવાબદાર' ગણાવતા કહ્યું કે તેઓ દેશના મહત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાને બદલે માત્ર અરાજકતા ફેલાવવા માંગે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, વિપક્ષ દ્વારા લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલાને પદ પરથી હટાવવા માટે ૧૧૮ સાંસદોની સહી સાથેની નોટિસ આપવામાં આવી છે, જેના પર આજે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. વિપક્ષનો આરોપ છે કે સ્પીકર નિષ્પક્ષ રહીને કાર્યવાહી ચલાવી રહ્યા નથી.

મિડલ ઈસ્ટનું યુદ્ધ માત્ર ભૌગોલિક સંઘર્ષ નથી, પરંતુ તે ભારતના આર્થિક અને સામાજિક હિતો સાથે સીધું જોડાયેલું છે. ૧ કરોડ ભારતીયોના જીવ અને દેશની ઊર્જા સુરક્ષા દાવ પર છે ત્યારે સરકારની રાજદ્વારી કુનેહ અને વિપક્ષનો સહયોગ બંને અત્યંત જરૂરી છે. આગામી દિવસોમાં સંસદમાં આ મુદ્દે વધુ ગરમાવો જોવા મળી શકે છે.