પાંચ રાજ્યોમા મુસ્લિમ મતદારોનો કોંગ્રેસ તરફી ઝુકાવ

તાજેતરમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના વિજેતા ઉમેદવારોમાં મુસ્લિમ નેતાઓનો હિસ્સો વધ્યો. આસામમાં 19 માંથી 18 બેઠકો મુસ્લિમ ઉમેદવારોએ જીતી, જ્યારે કેરળમાં 35 મુસ્લિમ ધારાસભ્યો ચૂંટાયા હતાં. જેમાંથી મોટાભાગે યુડીએફના હતા. પશ્ચિમ બંગાળમાં કોંગ્રેસની બંને બેઠકો મુસ્લિમ ઉમેદવારોએ જીતી. તમિલનાડુમાં એક મુસ્લિમ ઉમેદવારે જીત મેળવી. એકંદરે, આસામ અને કેરળમાં મુસ્લિમ ઉમેદવારોનો વિજય દર લગભગ 80 ટકા છે. આસામ, કેરળ, પશ્ચિમ બંગાળ અને તમિલનાડુમાં જીત મેળવનારા કોંગ્રેસના ઉમેદવારોમાં મોટી સંખ્યામાં મુસ્લિમ નેતાઓ હતા.

આસામમાં 19 માંથી 18 બેઠકો મુસ્લિમ ઉમેદવારોએ જીતી

આસામમાં કોંગ્રેસની 19 માંથી 18 બેઠકો મુસ્લિમ ઉમેદવારોએ જીતી છે. કોંગ્રેસે 20 મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતાં. જેમાંથી 18 બેઠકો જીતી. જ્યારે એક બિન-મુસ્લિમ ઉમેદવાર જીત્યો. કોંગ્રેસના સાથી રાઇઝર દળે પણ 2 બેઠકો જીતી. એક મુસ્લિમ ઉમેદવારે જીતી અને બીજી અખિલ ગોગોઈએ જીતી હતી.

કેરળમાં 35 મુસ્લિમ ધારાસભ્યો જીત્યા

કેરળની 140 સભ્યોની વિધાનસભામાં 35 મુસ્લિમ ધારાસભ્યો ચૂંટાયા છે. જેમાંથી 30 કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના યુડીએફ ગઠબંધનના છે. જે પૈકી 8 કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો અને 22 ભારતીય યુનિયન મુસ્લિમ લીગના ધારાસભ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં કોંગ્રેસે 2 બેઠકો જીતી હતી. બંનેમાં મુસ્લિમ ઉમેદવારો જીત્યા છે. અહીં, કોંગ્રેસે 63 મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતાં. જે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના 47 ઉમેદવારો કરતા વધુ હતાં. તમિલનાડુમાં કોંગ્રેસે બે મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતાં. જેમાંથી એક જીત્યા છે.

મુસ્લિમ ઉમેદવારો માટે જીતનો દર 80 ટકા

સૂત્રો કહે છે કે કોંગ્રેસ ગઠબંધનના મુસ્લિમ ઉમેદવારોનો વિજય દર આસામ અને કેરળમાં લગભગ 80 ટકા છે. દરમિયાન, પશ્ચિમ બંગાળમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ 207 બેઠકો જીતી. બે તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવી. 15 વર્ષ જૂની ટીએમસી સરકારને ઉથલાવી દીધી. એનડીએ આસામમાં ત્રીજી વખત સરકાર બનાવવા માટે પણ તૈયાર છે. જ્યાં તેણે 126 માંથી 102 બેઠકો જીતી છે.

તમિલનાડુમાં અભિનેતા-રાજકારણી વિજયની પાર્ટી ટીવીકે સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી. જ્યારે કેરળમાં 10 વર્ષ પછી સરકાર બદલાઈ ગઈ. જેમાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધન દ્વારા ફરીથી સરકાર બનાવવામાં આવી.

મુસ્લીમ મતદારોની ત્રણ રાજ્યોમાં ત્રણ પેટર્ન

તાજેતરમાં યોજાયેલી પાંચ રાજ્યોની ચૂંટણીમાં મુસ્લિમ મતદારોની પેટર્નમાં નવા વળાંક જોવા મળ્યાં. પશ્ચિમ બંગાળમાં વિભાજન, કેરળમાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના મોરચામાં એકીકરણ અને આસામમાં કોંગ્રેસ તરફ નિર્ણાયક રીતે ઝુકાવ જોવા મળ્યો. મુસ્લિમ સમુદાયની વસતી ઓછી હતી ત્યાં નિર્ણાયક સાબિત થયાં.

પશ્ચિમ બંગાળમાં લઘુમતી મતો વિભાજીત થતાં તૃણમૂલને નુકસાન, ભાજપને ફાયદો

પશ્ચિમ બંગાળમાં સૌથી નોંધપાત્ર પરિવર્તન તૃણમૂલ કોંગ્રેસની હાર પાછળ સંપૂર્ણ લઘુમતી મતદારોનું ભંગાણ હતું. જેને લાંબા સમયથી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સૌથી મોટો મતદાર માનતું હતું. 142 લઘુમતી પ્રભાવ ધરાવતી બેઠકો પર પરિણામ ઝડપથી ઝૂક્યું: ભાજપે 72, તૃણમૂલ કોંગ્રેસે 64, કોંગ્રેસે 02, સીપીએમએ 1 અને અન્યોએ 3 બેઠકો જીતી છે.

મુર્શિદાબાદ, માલદા, ઉત્તર દિનાજપુર અને દક્ષિણ 24 પરગણાના કેટલાક ભાગોમાં મુસ્લિમ મતદારો કોંગ્રેસ, ડાબેરી પક્ષો, આઈએસએફ, એજેયુપી જેવા નાના સંગઠનો અને ભાજપમાં વિખેરાઈ ગયા. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આઝાદી પછી બંગાળના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત લઘુમતી સમુદાયે સામૂહિક રીતે મતદાન કર્યું નથી.

મુસ્લિમ મતદારોનું વિભાજન એવા સમયે થયું જ્યારે ભાજપે સફળતાપૂર્વક હિન્દુ મતોને એક કર્યા. જેના કારણે બેવડું પરિવર્તન આવતાં તૃણમૂલ વિરુદ્ધ કામ કર્યું. રાજકીય વિશ્લેષકોએ નોંધ્યું કે અમે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન જોયું, જ્યાં મુસ્લિમ મત વિભાજીત થયા, જ્યારે બહુમતી હિન્દુ મતનો મોટો ભાગ ભાજપની તરફેણમાં એક થયો.

હાવડા અને બેરકપુર જેવા ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં પણ આ પરિવર્તન જોવા મળ્યું, જ્યાં આર્થિક સંકટ અને ફેક્ટરી બંધ થવાને કારણે ભ્રમ ફેલાયો હતો. ભરતી કૌભાંડોથી લઈને આરજી કર હોસ્પિટલ ઘટના પછી વિરોધ પ્રદર્શનો સુધી સરકાર વિરોધી ભાવના, ભ્રષ્ટાચાર પ્રત્યેનો ગુસ્સો અને શાસન નિષ્ફળતાઓ સામે આ વિભાજન થયું. આર્થિક સંકટમાં બીજું સ્તર ઉમેરાયું. હાવડા અને બેરકપુર જેવા ઔદ્યોગિક પટ્ટાઓમાં નોકરી ગુમાવવા, સ્થળાંતર અને ફેક્ટરી બંધ થવાથી પરંપરાગત વફાદારી નબળી પડી, મુસ્લિમ કામદાર સમુદાયોના કેટલાક વર્ગો તૃણમૂલથી દૂર થઈ ગયા.

કેરળ: UDFની જીતમાં મુસ્લિમ મતોનું એકત્રીકરણ

પશ્ચિમ બંગાળથી વિપરીત કેરળમાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના યુનાઈટેડ ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટ (યુડીએફ) પાછળ મુસ્લિમ મતોનું લગભગ સંપૂર્ણ એકત્રીકરણ જોવા મળ્યું. જે ગઠબંધનની જંગી જીતમાં નિર્ણાયક પરિબળ બન્યું. મુસ્લિમ પ્રભાવ ધરાવતી 44 બેઠકોમાં, IUML એ 21 બેઠકો, કોંગ્રેસે 14, અન્ય UDF ભાગીદારોએ 1, CPM એ 6, CPI એ 1 અને અન્ય LDF ઘટકોએ 1 બેઠક જીતી. UDF એ મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતા મતવિસ્તારો પર પ્રભુત્વ મેળવ્યું. 44 બેઠકોમાંથી 38 બેઠકો જીતી. આ વલણ મલબારથી આગળ મધ્ય અને દક્ષિણ કેરળ સુધી વિસ્તર્યું. તેના કારણે મુસ્લિમ મતદારો UDF માં પાછા ફર્યા. વર્ષ 2021 માં ડાબેરી ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટ (LDF) એ મુસ્લિમ મતદારોનો ફાયદો મેળવ્યો હતો.

એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે CPM એ બહુમતી તુષ્ટિકરણ, પ્રચાર દરમિયાન વિવાદો અને નેતૃત્વ સંકેતો પર અશાંતિ તરફ તેની રાજનીતિને ગોઠવી હતી. જેના કારણે વિશ્વાસની ખોટ વધી ગઈ. LDF દ્વારા તેનો સામનો કરવાના પ્રયાસો મોટાભાગે નિષ્ફળ ગયા. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે ઉંધા પણ પડ્યા.કેરળની વસતીમાં મુસ્લિમો 27 ટકા હોવાને કારણે એક થતાં ખ્રિસ્તી મતદારો સાથે UDF ના ચૂંટણી ગઠબંધનના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે તેમની ભૂમિકાને પુષ્ટિ આપી.

આસામની ચૂંટણીમાં મુસ્લિમ મતદારોનો કોંગ્રેસ તરફી ઝોક

આસામમાં મુસ્લિમ મતદારોનો કોંગ્રેસ તરફી ઝોક જોવા મળ્યો. 22 મુસ્લિમ બહુમતીવાળી બેઠકોમાંથી કોંગ્રેસે 18, એઆઈયુડીએફને 02, જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને રાયજોર દળને 1-1 બેઠક મળી. પરિવર્તન મતદારો દ્વારા ભાજપને સૌથી વધુ સક્ષમ પડકાર આપનાર પક્ષ તરીકે જોવામાં આવતી વ્યૂહાત્મક પસંદગીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જેના કારણે એઆઈયુડીએફના પ્રભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો.

મુસ્લિમ મતદારોના એકીકરણથી કોંગ્રેસની લઘુમતી પ્રભુત્વ ધરાવતા પોકેટમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો. 2023માં સીમાંકન પછી મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતી બેઠકો 35થી ઘટીને 22 થઈ ગઈ. જેનાથી પાર્ટીનો ચૂંટણી આધાર મજબૂત બન્યો. મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા શર્માએ કોંગ્રેસને "મિયા" મુસ્લિમોની પાર્ટી તરીકે દર્શાવવામાં આવી હતી. 

કેરળમાં ભાજપે ત્રણ બેઠકો જીતી

ભારતીય જનતા પાર્ટીએ કેરળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ત્રણ બેઠકો જીતી છે. પરંતુ અન્ય ઘણી બેઠકોમાં બીજા સ્થાને રહી છે. ભાજપ તિરુવલ્લા, પલક્કડ, મલમપુઝા, અટ્ટીંગલ, કાસરગોડ અને મંજેશ્વરમાં બીજા સ્થાને રહી. તિરુવલ્લામાં, પાર્ટીના નેતા અનૂપ એન્ટનીને 43,078 મત મળ્યા. લગભગ 10,000 મતોથી હારી ગયા. પરંતુ ત્યાં પાર્ટીનો મત હિસ્સો વધ્યો.