ભાજપ સંગઠનમાં બહારથી આવેલા નેતાઓનું વધતું મહત્વ

ભાજપે ચાર રાજ્યોમાં નવા પ્રમુખોની જાહેરાત કરી

ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ચાર રાજ્યો માટે નવા પ્રદેશ પ્રમુખોની જાહેરાત કરીને રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા જગાવી છે. દિલ્હીના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે હર્ષ મલ્હોત્રા, હરિયાણાના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે ડો.અર્ચન ગુપ્તા, પંજાબના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે સરદાર કેવલસિંહ ઢિલ્લો અને ત્રિપુરાના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે અભિષેક દેબરોયની વરણી કરવામાં આવી છે. ખાસ વાત એ છે કે, નવા નિયુક્ત થયેલા કેટલાક નેતાઓ કોંગ્રેસી ગોત્ર ધરાવે છે. રાજકીય વિશ્લેષકો આ નિર્ણયને ભાજપની બદલાતી સંગઠનાત્મક વ્યૂહરચનાના સંકેત માની રહ્યા છે.

પંજાબમાં કોંગ્રેસી ગોત્ર ધરાવતાં કેવલસિંહ ધિલ્લોનને મોટી જવાબદારી

પંજાબમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ વરિષ્ઠ નેતા સરદાર કેવલ સિંહ ધિલ્લોનને પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. ધિલ્લોન લાંબા સમયથી કોંગ્રેસ રાજકારણમાં સક્રિય છે અને માલવા ક્ષેત્રમાં તેમનો નોંધપાત્ર પ્રભાવ માનવામાં આવે છે. તેઓ 2007 અને 2012માં કોંગ્રેસની ટિકિટ પર બરનાલાથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. તેમણે 2012ની ચૂંટણીમાં જંગી જીત મેળવી હતી. તેમણે પંજાબ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના ઉપપ્રમુખ તરીકે પણ સેવા આપી હતી.

જો કે, પછીના વર્ષોમાં તેમનું રાજકીય નસીબ નબળું પડ્યું. 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી અને 2019ની સંગરુર લોકસભા ચૂંટણીમાં તેમને હારનો સામનો કરવો પડ્યો. ત્યારબાદ, તેઓ કોંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા. તેમને પંજાબ એકમના વડા તરીકે નિયુક્ત કરીને પાર્ટીએ રાજ્યના રાજકારણમાં નવા જોડાણો સાથે આગળ વધવાના તેના ઇરાદાનો સંકેત આપ્યો છે.

ત્રિપુરામાં અભિષેક દેબબર્માને કમાન

અભિષેક દેબરોયને ત્રિપુરાના પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ હાલમાં ગોમતી જિલ્લામાં ભાજપ સંગઠન માટે જવાબદાર હતા અને 2023માં ધારાસભ્ય તરીકે પણ ચૂંટાયા હતા. રસપ્રદ વાત એ છે કે, તેમની શરૂઆતની રાજકીય કારકિર્દી કોંગ્રેસ સાથે સંકળાયેલી હતી. તેઓ બાદમાં ભાજપમાં જોડાયા અને હવે સંગઠનમાં મુખ્ય ભૂમિકા પર પહોંચ્યા છે.

ભાજપની પરંપરાગત વિચારધારામાં ફેરફાર

ભાજપ લાંબા સમયથી કેડર આધારિત અને સંગઠન પ્રાથમિકતા ધરાવતી પાર્ટી તરીકે ઓળખાય છે. સામાન્ય રીતે સંગઠનમાં ઉચ્ચ હોદ્દા એવા નેતાઓને આપવામાં આવતા હતા જેઓ વર્ષો સુધી પાર્ટી અને તેની વિચારધારા સાથે જોડાયેલા હોય. પરંતુ હવે ચૂંટણી જરૂરિયાતો અને રાજકીય વિસ્તરણને ધ્યાનમાં રાખીને પાર્ટી બહારથી આવેલા નેતાઓને પણ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.

પંજાબમાં અગાઉ પણ અપાયો હતો સંકેત

પંજાબમાં વર્ષ 2023માં સુનિલ જાખરને પ્રદેશ પ્રમુખ બનાવવાનો નિર્ણય પણ આ વ્યૂહરચનાનો ભાગ માનવામાં આવ્યો હતો. હવે કેવલ સિંહ ધિલ્લોનની નિમણૂકથી ભાજપે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાજ્યમાં સ્થાનિક પ્રભાવ ધરાવતા ચહેરાઓને આગળ લાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

અન્ય રાજ્યોમાં પણ બહારના નેતાઓને મળ્યું સ્થાન

આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા શર્મા, બિહારના સમ્રાટ ચૌધરી, પશ્ચિમ બંગાળના શુભેન્દુ અધિકારી, ત્રિપુરાના મુખ્યમંત્રી માણિક સાહા, અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુ અને મણિપુરના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી એન.બિરેનસિંહ એવા લોકોના ઉદાહરણો છે જેમણે અન્ય પક્ષોમાંથી ભાજપમાં જોડાયા પછી પાર્ટીમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાનો પ્રાપ્ત કર્યા છે.

વિસ્તરણ માટે નવી રાજકીય વ્યૂહરચના

રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે ભાજપ હવે એવા રાજ્યોમાં સ્થાનિક પ્રભાવ ધરાવતા ચહેરાઓને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે જ્યાં પાર્ટી પોતાનો આધાર મજબૂત બનાવવા માંગે છે. તેના કારણે મજબૂત સ્થાનિક નેતૃત્વ મળે છે અને ચૂંટણીમાં તેનો સીધો ફાયદો પણ મળે છે.

ચાર રાજ્યોના પ્રદેશ અધ્યક્ષોની નિમણૂકોને જોતાં ચોક્કસપણે કહી શકાય કે ભાજપ હવે પરંપરાગત કેડર રાજકારણ સુધી મર્યાદિત નથી. પરંતુ ચૂંટણી જરૂરિયાતો અને સામાજિક ગતિશીલતાના આધારે સંગઠનાત્મક પ્રયોગોથી પણ દૂર રહેતું નથી.