I.N.D.I.A. ગઠબંધનમાં તિરાડ, AAP એ ફાડ્યો છેડો

ગુજરાતનું રાજકીય દૃશ્ય ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે, જેમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એક શક્તિશાળી વિપક્ષ તરીકે ઉભરી રહી છે, જ્યારે કોંગ્રેસ સતત નબળી પડી રહી છે. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે 156 બેઠકો સાથે ઐતિહાસિક જીત હાંસલ કરી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસ માત્ર 17 બેઠકો સુધી સીમિત રહી અને AAPએ 5 બેઠકો જીતીને રાજ્યમાં પોતાની હાજરી નોંધાવી હતી. આ ચૂંટણીમાં AAPએ 35 બેઠકો પર બીજા ક્રમે રહીને કોંગ્રેસના મતોનું ધોવાણ કર્યું, જે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસની નબળી સ્થિતિને દર્શાવે છે. હાલ આ પરિસ્થિતિ કઈક અલગ બની છે અત્યારે ભાજપના 162, કોંગ્રેસના 12 અને AAPના 5 ધારાસભ્યો છે જ્યારે 2 અપક્ષ અને એક સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્ય મળી કુલ 182 નો આંક પુર્ણ કર્યો છે.   બીજી તરફ, કોંગ્રેસની સ્થિતિ ગુજરાતમાં સતત નબળી પડી રહી છે. 2025ની સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસની હાજરી નગણ્ય રહી, અને તેના દિગ્ગજ નેતાઓએ ચૂંટણી ન લડવાની જાહેરાત કરી, જે પાર્ટીની નબળી સંગઠનાત્મક સ્થિતિ અને નેતૃત્વની નિષ્ક્રિયતાને દર્શાવે છે. ગુજરાત કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ શક્તિસિંહ ગોહિલે 2025માં સ્પષ્ટ જાહેર કર્યું હતું કે, ગુજરાતમાં AAP સાથે ગઠબંધન નહીં કરવામાં આવે, જેના કારણે વિપક્ષી એકતા નબળી પડી. આ નિર્ણયથી વાવ અને વિસાવદર જેવી બેઠકો પર ભાજપ, કોંગ્રેસ અને AAP વચ્ચે ત્રિપાંખિયો જંગ જોવા મળ્યો, જેનો ફાયદો ભાજપને મળ્યો.   2025ની સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓમાં AAPએ વધુ એકવાર કોંગ્રેસને પાછળ રાખી છે. કડી અને વિસાવદરમાં યોજાએલી પેટા ચૂટણીમાં કડીની બેઠક ભાજપે જ્યારે વિસાવદરની બેઠક AAP એ જીતીને કોંગ્રેસના અસ્તિત્વ સામે સવાલો ઉભા કર્યો છે. વિસાવદરમાં ગોપાલ ઈટાલીયાની જીતે AAP માં એક નવા પ્રાણ પુરવાનું કામ કર્યું છે. જ્યારે કોંગ્રેસ હાલ બેકફુટપર ધકેલાતુ હોય તેવુ લાગી રહ્યું છે.    વિપક્ષી ગઠબંધનની તિરાડ અને ઓનલાઈન બેઠક   આગામી 21 જુલાઈથી શરૂ થનારા સંસદના ચોમાસુ સત્રને ધ્યાનમાં રાખીને, વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસના સંગઠન પ્રભારી કેસી વેણુગોપાલે 19 જુલાઈ, 2025ના રોજ એક ઓનલાઈન બેઠકનું આયોજન કર્યું છે. આ બેઠકમાં કોંગ્રેસ, સમાજવાદી પાર્ટી, શિવસેના (ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથ), DMK, NCP (શરદ પવાર જૂથ), ડાબેરી પક્ષો, RJD, JMM અને IUML જેવા પક્ષો ભાગ લેશે. જોકે, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અને AAPએ આ બેઠકમાં ભાગ ન લેવાનો નિર્ણય લીધો છે, જે ગઠબંધનમાં તિરાડના સંકેત આપે છે.   કેસી વેણુગોપાલે X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું હતું, "દેશની વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિ પર ચર્ચા કરવા માટે શનિવાર, 19 જુલાઈ, 2025ના રોજ સાંજે 7 વાગ્યે ભારતીય પક્ષોના નેતાઓની એક ઓનલાઈન બેઠક થશે." આ બેઠક અગાઉ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવાસસ્થાને યોજાવાની હતી, પરંતુ વિપક્ષી નેતાઓની વ્યાપક ભાગીદારીને ધ્યાનમાં રાખીને તેને ઓનલાઈન કરવામાં આવી છે. TMC અને AAPની ગેરહાજરી વિપક્ષી એકતા માટે નવો પડકાર ઊભો કરે છે, ખાસ કરીને ગુજરાતમાં જ્યાં AAP અને કોંગ્રેસ વચ્ચે સહકારનો અભાવ સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.   ગુજરાતમાં AAPની વધતી તાકાત અને કોંગ્રેસની નિષ્ફળતા   X પરની એક પોસ્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે, "ગુજરાતમાં કોંગ્રેસને હાંસિયામાં ધકેલીને AAPને મુખ્ય વિપક્ષ બનાવવાની ચાલ છેલ્લા ઘણા સમયથી ચાલી રહી છે, અને હવે તેમાં તેજી આવી રહી છે." આ પોસ્ટ ગુજરાતના રાજકીય વાતાવરણમાં AAPની વધતી હાજરી અને કોંગ્રેસની નબળી સ્થિતિને રેખાંકિત કરે છે. AAPએ ગુજરાતમાં વ્યવસ્થિત રણનીતિ અપનાવી, જેમાં નગરપાલિકાઓની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી પસંદગી અને ઉમેદવારોના ચોક્કસ માપદંડોનો સમાવેશ થાય છે. આની સામે, કોંગ્રેસની અસ્તવ્યસ્ત સંગઠનાત્મક રણનીતિ અને નેતૃત્વની નિષ્ક્રિયતાએ તેની સ્થિતિને વધુ નબળી કરી છે.   શું ગુજરાતમાં વિપક્ષી એકતા શક્ય હોત?   જો ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ અને AAPએ ગઠબંધન કરીને સાથે મળીને કામ કર્યું હોત, તો વિપક્ષ એક મજબૂત શક્તિ તરીકે ઉભરી શક્યું હોત. આવું ગઠબંધન ભાજપ પર દબાણ લાવી શકતું હતું અને કદાચ સરકાર રચવાની નજીક પણ પહોંચી શક્યું હોત. જોકે, કોંગ્રેસના નેતૃત્વની અનિચ્છા અને AAPની સ્વતંત્ર રણનીતિએ આ શક્યતાને નબળી પાડી છે.   આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં AAPની મજબૂત સ્થિતિ અને કોંગ્રેસની નબળી પડતી પકડને જોતાં, ગુજરાતનું રાજકીય ચિત્ર વધુ રસપ્રદ બનવાની શક્યતા છે. જો કોંગ્રેસ પોતાની રણનીતિમાં સુધારો નહીં કરે અને વિપક્ષી એકતા માટે પ્રયાસો નહીં કરે, તો તેને ગુજરાતમાં ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. બીજી તરફ, AAPની વધતી લોકપ્રિયતા અને સંગઠનાત્મક શક્તિ તેને ગુજરાતમાં મુખ્ય વિપક્ષ તરીકે સ્થાપિત કરી શકે છે.   આગામી સમયમાં, વિપક્ષી દળો વચ્ચે સહકાર અને સંગઠનાત્મક એકતા ગુજરાતના રાજકારણમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. પરંતુ હાલની સ્થિતિને જોતાં, AAP ગુજરાતમાં વિપક્ષની ભૂમિકા નિભાવવામાં આગળ નીકળી રહી છે, જ્યારે કોંગ્રેસ પોતાની જમીન ગુમાવી રહી છે.