ગુજરાતના રાજકારણમાં એક યુગનો અંત

Former Gujarat Minister Mohansinh Rathwa Passes Away: ગુજરાતના રાજકીય ક્ષેત્રે અને ખાસ કરીને આદિવાસી સમાજના અગ્રણી નેતા અને પૂર્વ વન મંત્રી મોહનસિંહ રાઠવાનું 82 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. તે લાંબા સમયથી બીમાર હતા. 10 વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાવાનો રેકોર્ડ ધરાવતા આ દિગ્ગજ નેતાના અવસાનથી છોટા ઉદેપુર સહિત સમગ્ર રાજ્યના રાજકીય જગતમાં શોકની લાગણી વ્યાપી ગઈ છે.ગુજરાતની રાજનીતિમાંથી એક અનુભવી, દીર્ઘકાલીન અને પ્રભાવશાળી ચહેરાનો અંત આવ્યો છે. તેમના નિધનના સમાચાર સામે આવતા જ સમગ્ર રાજ્યના રાજકીય, સામાજિક અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે.આજે સવારે તેમણે નિવાસસ્થાને અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમની અંતિમ વિધિ સાંજે પાવી જેતપુર સ્મશાનગૃહ ખાતે કરવામાં આવશે.

દીર્ઘ રાજકીય સફરનો અંત
મોહનસિંહ રાઠવાની રાજકીય સફર ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ અને પ્રતિનિધિત્વ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી રહી છે. તેઓ અનેક દાયકાઓ સુધી સતત ચૂંટણી જીતતા રહ્યા અને જનસેવામાં અડગ વિશ્વાસનું પ્રતીક બન્યા હતા. તેમની ઓળખ માત્ર એક નેતા તરીકે નહોતી, પરંતુ એક એવા જનપ્રતિનિધિ તરીકે હતી જેમણે જમીન સ્તર પર લોકો સાથે સતત જોડાણ રાખ્યું.દસ વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાવું એ કોઈ સામાન્ય સિદ્ધિ નથી. આ તેમની લોકપ્રિયતા, વિશ્વાસ અને કાર્યશૈલીનું પ્રતિબિંબ હતું. તેમના વિસ્તારના લોકો તેમને માત્ર રાજકીય નેતા નહીં પરંતુ માર્ગદર્શક અને સમસ્યાઓના ઉકેલનાર તરીકે ઓળખતા હતા.

10 વખત ધારાસભ્ય બનવાનો રેકોર્ડ
મોહનસિંહ રાઠવા ગુજરાતના સૌથી સીનિયર અને લોકપ્રિય આદિવાસી નેતાઓમાંથી એક હતા.મોહનસિંહ રાઠવાનો જન્મ 4 એપ્રિલ 1944ના રોજ બાર ગામમાં થયો હતો.તેઓ આદિવાસી સમાજના અગ્રણી નેતા હતા અને સમાજના ઉત્થાન માટે સતત કાર્યરત રહ્યા હતા. તેમણે રાજ્ય સરકારમાં વન મંત્રી,પંચાયત મંત્રી અને વિધાનસભામાં વિરોધપક્ષના નેતા તરીકે મહત્વની જવાબદારીઓ સંભાળી હતી.તેમની રાજકીય સફર અદભુત રહી છે. તે પોતાના લાંબા રાજકીય જીવન દરમિયાન છોટા ઉદેપુર અને પાવી જેતપુર બેઠક પરથી અલગ-અલગ ટર્મમાં કુલ 10 વખત ધારાસભ્ય (MLA) તરીકે ચૂંટાયા હતા.તેમણે ગુજરાત સરકારમાં પૂર્વ વનમંત્રી તરીકે પણ જવાબદારી સંભાળી હતી અને આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે યોગદાન આપ્યું હતું.

197માં કોંગ્રેસમાંથી પાવી જેતપુર બેઠક પરથી પ્રથમ વખત ધારાસભ્ય બન્યા,1975માં પાવી જેતપુર બેઠક પરથી તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી ચીમનભાઈ પટેલને હરાવીને બીજી વખત ચૂંટાયા,1980 અને 1985માં જનતા પાર્ટીની ટિકિટ પરથી ધારાસભ્ય તરીકે વિજેતા બન્યા,1990માં જનતા દળમાંથી ચૂંટણી જીત્યા,1995માં જનતા દળ ગુજરાતના ઉમેદવાર તરીકે વિજય મેળવ્યો,1998માં કોંગ્રેસ પક્ષમાંથી ચૂંટણી જીતીને વિધાનસભા પહોંચ્યા,2007માં પાવી જેતપુર બેઠક પરથી ફરીથી વિજય મેળવી પુનરાગમન કર્યું,2012 અને 2017માં છોટા ઉદેપુર વિધાનસભા બેઠક પરથી કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે સતત બે વખત ચૂંટાયા.

વન મંત્રી તરીકેનું યોગદાન
વન મંત્રી તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન મોહનસિંહ રાઠવાએ ગુજરાતના વન વિભાગ અને આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા હતા. તેમના કાર્યકાળમાં વન સંરક્ષણ, વૃક્ષારોપણ અભિયાન અને સ્થાનિક સમુદાયોને વન સંસાધનો સાથે જોડવાના પ્રયાસોને વિશેષ પ્રોત્સાહન મળ્યું.તેમણે આદિવાસી સમાજના હકો અને જીવન સ્તર સુધારવા માટે અનેક યોજનાઓને આગળ ધપાવી. વન આધારિત જીવનશૈલી ધરાવતા સમુદાયો માટે રોજગાર અને આવકના નવા માર્ગો ખોલવા પર તેમનો વિશેષ ભાર રહ્યો હતો.

પાવી જેતપુર અને છોટા ઉદેપુર બેઠક પર રહ્યો દબદબો
મોહનસિંહ રાઠવાની લોકપ્રિયતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે તેઓ અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી વારંવાર જંગી બહુમતીથી વિજેતા બનતા રહ્યા હતા. તેઓ પાવી જેતપુર વિધાનસભા બેઠક પરથી 8 વખત ચૂંટણી જીત્યા હતા. આ ઉપરાંત છોટાઉદેપુર વિધાનસભા બેઠક પરથી ત્રણ વખત ચૂંટણી લડ્યા હતા.વર્ષ 2022ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં મોહનસિંહ રાઠવાએ મોટો રાજકીય નિર્ણય લીધો હતો. 

તે કોંગ્રેસનો સાથ છોડીને વિધિવત રીતે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)માં જોડાયા હતા. આ પક્ષ પલટા બાદ ભાજપ દ્વારા તેમના પરિવાર પર ભરોસો મૂકીને તેમના નાના પુત્રને ટિકિટ આપવામાં આવી હતી.નાના પુત્ર રાજેન્દ્રસિંહ રાઠવાએ પિતાના પગલે ચાલીને તેઓ ચૂંટણી લડ્યા અને હાલમાં છોટા ઉદેપુર વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય (MLA) તરીકે કાર્યરત છે. જ્યારે મોટા પુત્ર મોહનસિંહ રાઠવાના મોટા પુત્ર પણ સહકારી ક્ષેત્રે મોટું નામ ધરાવે છે અને તેઓ હાલ બરોડા ડેરીના ડિરેક્ટર તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે.

2022માં કોંગ્રેસ છોડી ભાજપમાં જોડાયા હતા
વર્ષ 2022માં મોહનસિંહ રાઠવાએ કોંગ્રેસ સાથેનો છેડો ફાડીને ભાજપનો કેસરીયો ધારણ કર્યો હતો. ભાજપમાં જોડાયા બાદ તેમણે રાજકીય સંન્યાસની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે પોતાના પુત્ર રાજેન્દ્રસિંહ રાઠવાને પોતાના રાજકીય અનુગામી બનાવ્યા હતા અને વિધાનસભાની ચૂંટણી લડાવી હતી.

આદિવાસી સમાજમાં મજબૂત પકડ
મોહનસિંહ રાઠવાના રાજકીય જીવનની સૌથી મોટી શક્તિ તેમની આદિવાસી સમાજમાં ઊંડી પકડ હતી. તેઓ સામાન્ય લોકો સાથે સીધા સંપર્કમાં રહેતા અને તેમની સમસ્યાઓને નજીકથી સમજતા હતા. ગામડાંઓમાં તેમની હાજરી એક નેતા કરતા વધુ પરિવારના સભ્ય જેવી માનવામાં આવતી હતી.લોકો તેમના પર વિશ્વાસ કરતા કારણ કે તેઓ માત્ર વચનો આપતા નહોતા, પરંતુ શક્ય તેટલું અમલ પણ કરતા. આ જ કારણ હતું કે તેઓ સતત ચૂંટણી જીતતા રહ્યા અને લાંબા સમય સુધી રાજકીય રીતે સક્રિય રહ્યા.તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન રોડ, પાણી, શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવા મૂળભૂત ક્ષેત્રોમાં વિકાસ માટે અનેક યોજનાઓ આગળ વધારવામાં આવી. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં પાયાની સુવિધાઓ પહોંચાડવા માટે તેમણે સતત પ્રયાસો કર્યા.શાળાઓની સ્થાપના, આરોગ્ય કેન્દ્રોના વિકાસ અને ગ્રામ્ય માર્ગોની સુવિધા વધારવામાં તેમની ભૂમિકા નોંધપાત્ર રહી છે.