ઝારખંડમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપે ક્રોસ-વોટિંગ દ્વારા કોંગ્રેસને હરાવ્યું. જ્યારે કર્ણાટકમાં ભાજપ ક્રોસ ફાયરમાં ફસાઈ ગયું. કર્ણાટક MLC ચૂંટણીમાં ભાજપ અને JDSના ધારાસભ્યો દ્વારા ક્રોસ-વોટિંગના પરિણામે કોંગ્રેસે પાંચ બેઠકો જીતી. જે JDS માટે સીધો ફટકો હતો. પરંતુ ભાજપને પણ બાળી ગયો.

ઝારખંડમાં JMMના વડા હેમંત સોરેનના નેતૃત્વમાં ઇન્ડિયા બ્લોક સરકાર છે. ઇન્ડિયા બ્લોકે જરૂરી સંખ્યામાં મત મેળવ્યા પછી કોંગ્રેસ રાજ્યસભાની ચૂંટણી જીતી શકી નહીં. ભાજપ સમર્થિત સ્વતંત્ર ઉમેદવાર પરિમલ નથવાણીએ કોંગ્રેસને હરાવી. કોંગ્રેસે કર્ણાટકમાં ઝારખંડનો સ્કોર સેટલ કર્યો, 'રિવર્સ ઓપરેશન કમળ' દ્વારા ભાજપને હરાવ્યું.

મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમારના નેતૃત્વમાં નવી સરકારે સત્તા સંભાળ્યા પછી કર્ણાટકમાં MLCની પહેલી ચૂંટણી હતી. શાસક કોંગ્રેસે સાત વિધાનસભા પરિષદની બેઠકોમાંથી પાંચ બેઠકો જીતી. જ્યારે વિપક્ષ ભાજપે બે બેઠકો જીતી.

MLC ચૂંટણીના પરિણામો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, BJP અને JDS ધારાસભ્યોએ કોંગ્રેસના ઉમેદવારોની તરફેણમાં ક્રોસ વોટિંગ કર્યું. શાસક પક્ષને કુલ 151 મત મળ્યાં. જે અપેક્ષિત 140 કરતા 11 વધુ હતા. આમ, BJP અને JDS ધારાસભ્યોએ કોંગ્રેસની તરફેણમાં મતદાન કરીને સમગ્ર રમત બદલી નાખી.

કર્ણાટક MLC ચૂંટણી
ગુરુવારે યોજાયેલી કર્ણાટક વિધાન પરિષદની સાત બેઠકો માટે આઠ ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા. કોંગ્રેસે પાંચ ઉમેદવારો મેદાનમાં ઉતાર્યા હતાં. જ્યારે BJPએ બે અને JDSએ એક ઉમેદવાર મેદાનમાં ઉતાર્યો હતો. MLAની સંખ્યાના આધારે BJP અને NDA માટે ત્રણ બેઠકો પર વિજય નિશ્ચિત માનવામાં આવતો હતો. પરંતુ DK શિવકુમારની રણનીતિએ NDAનો ખેલ બગાડ્યો. BJP અને JDS ધારાસભ્યો દ્વારા ક્રોસ વોટિંગ કરવાથી સમગ્ર રમત બદલાઈ ગઈ.

કોંગ્રેસના પાંચ ઉમેદવારો જીત્યાં. જેમાં થિપ્પનપ્પા કામકાનુર, પીવી મોહન, બીકે હરિપ્રસાદ, શિવાના બીએસ અને વિનય કાર્તિક પ્રકાશ MLC બન્યા. ભાજપના બંને ઉમેદવારો, લિંગરાજ પાટિલ અને રઘુ આર જીતવામાં સફળ રહ્યાં. જ્યારે જેડીએસના એકમાત્ર ઉમેદવાર ગોવિંદ રાજુને ક્રોસ-વોટિંગના કારણે હારનો સામનો કરવો પડ્યો.

કર્ણાટકમાં 'રિવર્સ ઓપરેશન લોટસ'
દેશભરના વિવિધ વિપક્ષી પક્ષોના નેતાઓ ભાજપમાં જોડાઈ રહ્યા છે અથવા તેના સાથી પક્ષોમાં જોડાઈ રહ્યા છે. ત્યારે કર્ણાટકમાં ફક્ત ભાજપના ધારાસભ્યોએ ક્રોસ-વોટિંગ કર્યું. એમએલસી ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની જીતને મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમાર અને પાર્ટીના નવા પ્રદેશ પ્રમુખ બીકે હરિપ્રસાદ માટે મનોબળ વધારવા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

કોંગ્રેસના એક વરિષ્ઠ નેતાએ કહ્યું કે, આંતરિક ક્રોસ-વોટિંગના ભય વચ્ચે અન્ય પક્ષો પાસેથી અપેક્ષા કરતાં વધુ મત મેળવવામાં પાર્ટીની પોતાની સંખ્યા જાળવી રાખવામાં સફળતા તેમના નેતૃત્વ અને સંગઠનાત્મક કુશળતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. એક નેતાએ કહ્યું કે ક્રોસ-વોટિંગ ભાજપ માટે "આઘાત" સમાન હતો.

ભાજપ અને જેડીએસના 11 ધારાસભ્યોએ કોંગ્રેસના ઉમેદવારને મત આપ્યો. ભાજપમાં જૂથવાદ અને રાજ્ય નેતૃત્વ પ્રત્યે અસંતોષ વચ્ચે આને મોટી નિષ્ફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. આ પરિણામ JDS માટે દર્શાવે છે કે વોક્કાલિગા સમુદાયના શક્તિશાળી નેતા શિવકુમાર મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી ભવિષ્યમાં કેવા પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

ભાજપના 3 અને JDSના 8 ધારાસભ્યોનું ક્રોસ વોટિંગ
કર્ણાટક MLC ચૂંટણીમાં BJP ના ત્રણ ધારાસભ્યો અને JDS ના આઠ ધારાસભ્યોએ ક્રોસ વોટિંગ કર્યું. BJP ના એક ધારાસભ્યનો મત અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવ્યો. આ ધારાસભ્યોએ JDS ના બદલે કોંગ્રેસ ઉમેદવારને મત આપ્યો. કર્ણાટકમાં BJP અને JDS ગઠબંધનમાં છે.

કોંગ્રેસ પાર્ટી તરફથી BK હરિપ્રસાદને 30 મત, PV મોહનને 29 મત, BS શિવન્નાને 30 મત, ટિપ્પાનપ્પા કામાકાનુરેને 30 મત અને શિવકુમારના નજીકના માનવામાં આવતા વિનય કાર્તિકને 32 મત મળ્યા. BJP ના રઘુ આર. ને 29 મત અને લિંગરાજ પાટીલને 27 મત મળતાં બંને ચૂંટાયા.

MLC ઉમેદવાર માટે જરૂરી મત 27.63 હતા. જોકે, લિંગરાજ પાટિલ તે ક્વોટા સુધી પહોંચી શક્યા નહીં અને આખરે એલિમિનેશન રાઉન્ડ જીતી ગયા. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે રઘુના એક મતને અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. જેડીએસના ગોવિંદરાજુ માત્ર 14 મત મેળવવામાં સફળ રહ્યા.

કર્ણાટકમાં આંકડાઓનો ખેલ શું હતો?
કર્ણાટક વિધાનસભામાં કુલ સભ્યોની સંખ્યા 224 છે. પરંતુ વર્તમાન સંખ્યા 222 છે. કોંગ્રેસ પાસે 135 ધારાસભ્યો છે (ડેપ્યુટી સ્પીકર સહિત) અને તેમને સર્વોદય કર્ણાટક પાર્ટીના એક, બે અપક્ષ અને બે સસ્પેન્ડેડ ભાજપના સભ્યો, ટી. સોમશેખર અને શિવરામ હેબ્બરનું સમર્થન છે.

વિધાનસભામાં 62 ધારાસભ્યો ધરાવતા ભાજપને કલ્યાણ રાજ્ય પ્રગતિ પાર્ટીના જી. જનાર્દન રેડ્ડી, જે હવે ભાજપ સાથે છે અને ભાજપના હાંકી કઢાયેલા નેતા બસંગૌડા પાટિલ યતનલ, અને જેડીએસ પાસે 18 ધારાસભ્યો છે. આ પરિણામ સાથે વિધાન પરિષદમાં કોંગ્રેસનું સંખ્યાબળ વધીને 39 થઈ ગયું છે, જ્યારે ભાજપનું સંખ્યાબળ ઘટીને 28 થઈ જશે. જ્યારે જેડી(એસ)નું સંખ્યાબળ ઘટીને 6 થઈ જશે.

મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમારે કહ્યું કે, આ પરિણામ સરકારના કલ્યાણકારી કાર્યક્રમો અને રાજ્યના લોકોના હિત માટે ધારાસભ્યોના સમર્થનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આજે, બધા ધારાસભ્યોએ પોતાનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. વિવિધ પક્ષોના સભ્યોએ અમને ટેકો આપ્યો છે.

ક્રોસ-વોટિંગના આરોપોનો જવાબ આપતા શિવકુમારે જણાવ્યું હતું કે, તેમણે અન્ય પક્ષોના ધારાસભ્યો પાસેથી ટેકો માંગ્યો ન હતો અને ન તો તેઓ જાણતા હતા કે કોણે કોને મત આપ્યો. કારણ કે ચૂંટણી ગુપ્ત મતદાન દ્વારા યોજાઈ હતી. ભાજપના ધારાસભ્યો દ્વારા ક્રોસ-વોટિંગનો સ્વીકાર કરતાં પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા આર. અશોકે જણાવ્યું હતું કે, પાર્ટી સાથે દગો કરનારાઓની ઓળખ કરવામાં આવશે અને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ વિજયેન્દ્રએ જણાવ્યું હતું કે, માહિતી મળ્યા પછી પાર્ટી નક્કી કરશે કે કોણે ક્રોસ-વોટિંગ કર્યું અને શા માટે. ક્રોસ-વોટિંગના ડરથી કોંગ્રેસ અને જેડી(એસ) બંનેએ ધારાસભ્યોને શહેરની બહારના અલગ-અલગ રિસોર્ટમાં રાખ્યા. તેમ છતાં, ભાજપ કે જેડી(એસ) ક્રોસ-વોટિંગને રોકી શક્યા નહીં.

મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારની સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક
કર્ણાટકમાં આ ક્રોસ વોટિંગને તાજેતરમાં જ મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારની બહુ મોટી રાજકીય જીત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. કોંગ્રેસ પાસે પોતાના દમ પર માત્ર 141 મતોનું સંખ્યાબળ હતું. પરંતુ વિપક્ષી ધારાસભ્યોમાં ગાબડું પાડીને સત્તાધારી પક્ષે કુલ 151 મતો મેળવ્યા હતા. 11 વિરોધી ધારાસભ્યોએ કોંગ્રેસ ઉમેદવારોના સમર્થનમાં મતદાન કર્યું હતું. જ્યાં દેશભરમાં વિપક્ષી પક્ષો તૂટી રહ્યા છે. ત્યાં કર્ણાટકમાં ભાજપ-જેડીએસના ધારાસભ્યો તોડીને શિવકુમારે હાઈકમાન્ડને નવો સંદેશ આપ્યો છે.

ગદ્દારોની ઓળખ થઈ ગઈ, કોઈ માફી નહીં: બી.વાય. વિજયેન્દ્ર
કર્ણાટક ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ બી.વાય. વિજયેન્દ્રએ પક્ષના ધારાસભ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલા દગા પર ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું કે, "ગઈકાલે કોણે કોણે ક્રોસ વોટિંગ કર્યું છે તેની મારી પાસે સંપૂર્ણ માહિતી છે. જેડીએસના 6 થી 7 અને ભાજપના આશરે 5 થી 6 ધારાસભ્યોએ ક્રોસ વોટિંગ કર્યું છે. પક્ષના જે પણ વિધાયકોએ આ કૃત્ય કર્યું છે તેમને માફ કરવાનો કોઈ સવાલ જ ઊભો થતો નથી." તેમણે ઉમેર્યું કે રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નબીન સાથે મળીને ટૂંક સમયમાં જ આ તમામ બળવાખોરો સામે કડક કાનૂની અને શિસ્તભંગના પગલાં લેવામાં આવશે.

June 19, 2026 | 17:43 IST