ગુજરાતની આંગણવાડી બહેનો સાથે અન્યાય?

‘વિકસિત ગુજરાત’ના દાવા વચ્ચે આંગણવાડીઓની આવી હાલત!

Anganwadi Workers Salary: અમદાવાદ: ગુજરાતમાં આંગણવાડી કાર્યકરો અને તેડાગર બહેનોના વેતન, આંગણવાડીઓની પાયાની સુવિધાઓ અને બાળ કુપોષણના મુદ્દે ગુજરાત કોંગ્રેસે ભાજપ સરકાર સામે આકરા સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના મીડિયા કન્વીનર અને પ્રવક્તા ડૉ. મનીષ દોશીએ આક્ષેપ કર્યો છે કે મહિલા સશક્તિકરણ અને વિકસિત ગુજરાતના દાવા કરતી ભાજપ સરકારના શાસનમાં આંગણવાડી કાર્યકરોની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય બની છે. ડૉ. મનીષ દોશીના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં જાહેર આરોગ્ય અને બાળ કલ્યાણની પાયાની વ્યવસ્થામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતી આંગણવાડી કાર્યકર અને તેડાગર બહેનોને મળતા રાજ્ય ભથ્થામાં ગુજરાત અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ પાછળ છે. કોંગ્રેસે આ મુદ્દે સરકારની નીતિ અને મહિલા સશક્તિકરણના દાવા પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે.

ગુજરાતમાં આંગણવાડી કાર્યકરોના ભથ્થા મુદ્દે કોંગ્રેસનો મોટો સવાલ

કોંગ્રેસના આક્ષેપ મુજબ, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોની સરખામણીએ ગુજરાતમાં આંગણવાડી કાર્યકરો અને હેલ્પર્સને મળતું રાજ્ય ભથ્થું ઓછું છે.

મધ્યપ્રદેશ: આંગણવાડી કાર્યકરને ₹8,500 અને હેલ્પરને ₹4,250 રાજ્ય ભથ્થું
મહારાષ્ટ્ર:   આંગણવાડી કાર્યકરને ₹8,500 અને હેલ્પરને ₹5,250 રાજ્ય ભથ્થું
રાજસ્થાન: આંગણવાડી કાર્યકરને ₹6,061 અને હેલ્પરને ₹4,041 રાજ્ય ભથ્થું
ગુજરાત:    આંગણવાડી કાર્યકરને ₹5,500 અને હેલ્પરને ₹3,250 રાજ્ય ભથ્થું

કોંગ્રેસનો દાવો છે કે આંગણવાડી કાર્યકરોને અપાતા રાજ્યના વધારાના ભથ્થાની બાબતમાં ગુજરાત દેશના અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ પાછળ છે. કોંગ્રેસે તેને ગુજરાતની આંગણવાડી બહેનો સાથેનો અન્યાય ગણાવ્યો છે.

‘એક તરફ મહિલા સશક્તિકરણની વાત, બીજી તરફ આર્થિક અન્યાય’

ડૉ. મનીષ દોશીએ ભાજપ સરકારને સવાલ કર્યો છે કે મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં મહિલાઓ માટે આર્થિક પ્રોત્સાહન યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે ગુજરાતમાં આંગણવાડી કાર્યકરોને યોગ્ય આર્થિક સુરક્ષા કેમ આપવામાં આવતી નથી?કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે ભાજપ સરકાર એક તરફ મહિલા સશક્તિકરણ અને મહિલા કલ્યાણની વાત કરે છે, પરંતુ બીજી તરફ આંગણવાડી કાર્યકરો અને હેલ્પર્સના વેતન તથા ભથ્થા અંગે યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં નિષ્ફળ રહી છે.

ગુજરાતની હજારો આંગણવાડીઓની હાલત પણ ચિંતાજનક હોવાનો કોંગ્રેસનો દાવો

કોંગ્રેસે માત્ર વેતન જ નહીં પરંતુ રાજ્યની આંગણવાડીઓની માળખાકીય સ્થિતિ અંગે પણ સરકારને ઘેરી છે.

કોંગ્રેસના જણાવ્યા મુજબ ગુજરાતમાં કુલ 53,029 આંગણવાડીઓ છે. તેમાંથી:

12,642 આંગણવાડીઓ ભાડાના મકાનમાં ચાલી રહી છે
8,452 આંગણવાડીઓ જર્જરિત મકાનોમાં ચાલી રહી છે
3,381 આંગણવાડીઓ કામચલાઉ શેડમાં ચાલી રહી છે
આશરે 100 આંગણવાડીઓ ખુલ્લામાં ચલાવવામાં આવી રહી હોવાનો દાવો

કોંગ્રેસે આ આંકડાઓના આધારે સવાલ કર્યો છે કે જો રાજ્યમાં આંગણવાડી કેન્દ્રોની આવી સ્થિતિ હોય તો બાળકોના પોષણ, આરોગ્ય અને પ્રાથમિક બાળ વિકાસની વ્યવસ્થા કેવી રીતે મજબૂત બની શકે?

કુપોષણ અને બાળ મૃત્યુદર મુદ્દે પણ સરકાર સામે સવાલ

કોંગ્રેસે ગુજરાતમાં બાળ કુપોષણ અને બાળ મૃત્યુદરના મુદ્દાને પણ ઉઠાવ્યો છે. પક્ષનું કહેવું છે કે આંગણવાડી કેન્દ્રો બાળકોના પોષણ અને પ્રાથમિક આરોગ્ય વ્યવસ્થામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આવી સ્થિતિમાં આંગણવાડીઓમાં પૂરતી સુવિધાઓ અને કાર્યકરોને યોગ્ય વેતન આપવું સરકારની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.

કોંગ્રેસનો આક્ષેપ છે કે ‘વિકસિત ગુજરાત’ના દાવાઓ વચ્ચે આંગણવાડીઓની માળખાકીય સ્થિતિ અને કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિ સરકારના દાવાઓથી વિપરીત ચિત્ર રજૂ કરે છે.

‘સમાન કામ, સમાન વેતન’ના મુદ્દે પણ ભાજપ સરકારને ઘેરી

ડૉ. મનીષ દોશીએ વધુમાં આક્ષેપ કર્યો છે કે ‘સમાન કામ, સમાન વેતન’ના સિદ્ધાંતને લઈને આંગણવાડી બહેનોના હકોનો મુદ્દો લાંબા સમયથી ચર્ચામાં છે. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે સરકાર આંગણવાડી કાર્યકરોના ન્યાયી હકો અંગે યોગ્ય વલણ અપનાવતી નથી.

કોંગ્રેસે દાવો કર્યો છે કે આ મુદ્દે હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલતી કાનૂની પ્રક્રિયાના સંદર્ભમાં પણ સરકારનું વલણ આંગણવાડી બહેનો માટે ચિંતાજનક છે.

મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખી તાત્કાલિક નિર્ણયની માંગ

ગુજરાત કોંગ્રેસે આંગણવાડી કાર્યકરો અને તેડાગર બહેનોના પ્રશ્નો અંગે મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખી ધ્યાન દોર્યું હોવાનું જણાવ્યું છે. કોંગ્રેસે સરકાર પાસે આંગણવાડી કાર્યકરોના રાજ્ય ભથ્થામાં વધારો કરવા, આંગણવાડી કેન્દ્રોની જર્જરિત ઇમારતોનું સમારકામ કરવા અને તમામ કેન્દ્રોમાં પૂરતી પાયાની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ કરી છે. કોંગ્રેસની મુખ્ય માંગણીઓમાં આંગણવાડી બહેનોને સન્માનજનક વેતન, આર્થિક અને સામાજિક સુરક્ષા, જર્જરિત આંગણવાડીઓનું નવીનીકરણ તથા બાળકો માટે પૂરતી પોષણ અને આરોગ્ય સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. કોંગ્રેસે ભાજપ સરકારને આંગણવાડી બહેનોના પ્રશ્નો પર તાત્કાલિક નિર્ણય લેવા અપીલ કરી છે અને આંગણવાડી કાર્યકરો સાથે થતા કથિત આર્થિક અન્યાયને દૂર કરવાની માંગ કરી છે.