વાંગચુકની અટકાયત મામલે સુપ્રીમ કોર્ટની નોટિસ

સુપ્રીમ કોર્ટએ સોમવારે લદ્દાખના પર્યાવરણવાદી અને નવીનતા લાવનાર સોનમ વાંગચુકની અટકાયત વિરુદ્ધ તેમની પત્ની ગીતા અંજલી આંગ્મોદ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી હેબિયસ કોર્પસ અરજી પર કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ જારી કરી છે. આ અટકાયત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અધિનિયમ (NSA)હેઠળ કરવામાં આવી છે.

ન્યાયમૂર્તિ અરવિંદ કુમાર અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે સંક્ષિપ્ત સુનાવણી બાદ કેન્દ્ર સરકારને જવાબ આપવા જણાવ્યું અને કેસની આગામી સુનાવણી ૧૩ ઓક્ટોબર માટે નક્કી કરી.

અરજદાર તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબલએ રજૂઆત કરી કે વાંગચુકની અટકાયત બંધારણીય હકોનું ઉલ્લંઘન છે. તેમણે દલીલ કરી કે ન તો વાંગચુકને અને ન તો તેમના પરિવારજનોને અટકાયતના આદેશ કે તેના આધારરૂપ કારણો અંગે કોઈ દસ્તાવેજ આપવામાં આવ્યો નથી, જે એનએસએ હેઠળ ફરજિયાત છે.

સિબલએ વધુમાં દલીલ કરી કે આ અટકાયત બંધારણના કલમ 14, 19 અને 21નું ભંગ કરે છે, કારણ કે વાંગચુક માત્ર શાંતિપૂર્ણ ગાંધીય વિચારસરણી હેઠળ લદ્દાખમાં વિરોધ પ્રદર્શનમાં જોડાયા હતા — જે તેમનો અભિવ્યક્તિ અને સભાનો બંધારણીય હક છે. અરજીમાં દાવો કર્યો કે આ કાર્યવાહી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કે જાહેર શાંતિ સાથે સંબંધિત નથી, પરંતુ લોકશાહી અને પર્યાવરણ માટે અવાજ ઉઠાવનાર સુધારકને ચૂપ કરવાના ઉદ્દેશથી કરવામાં આવી છે.

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ રજૂઆત કરી કે “અટકાયતના કારણો વાંગચુકને આપવામાં આવ્યા છે” અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા અનુસરવામાં આવી છે.

પરંતુ બેન્ચે પ્રશ્ન કર્યો કે આ કારણો પત્નીને આપવાનું શું અટકાવે છે. “સરકાર પત્નીને આ માહિતી આપવાનું કેમ ટાળે છે?” કોર્ટએ પૂછ્યું. મહેતાએ જણાવ્યું કે કાયદા મુજબ માહિતી માત્ર અટકાયતમાં રહેલ વ્યક્તિને આપવાની ફરજ છે, છતાં તેમણે કહ્યું કે પત્નીને આપવા અંગે “વિચાર કરી શકાય”.

અરજીએ વાંગચુકને લદ્દાખથી જોધપુર સેન્ટ્રલ જેલમાં સ્થળાંતર કરવાનું પણ પડકાર્યું છે, જે હજારો કિલોમીટર દૂર છે અને જેનાથી તેમને ન્યાયિક સહાય મેળવવામાં મુશ્કેલી થાય છે. આંગ્મોએ વાંગચુકની તાત્કાલિક મુક્તિ, અથવા ઓછામાં ઓછું વકીલ અને પરિવાર સાથે સંપર્કની પરવાનગી તેમજ જરૂરી સુવિધાઓની માગણી કરી છે.

કોર્ટએ સોલિસિટર જનરલને આ મુદ્દે તપાસ કરવા જણાવ્યું અને આગામી અઠવાડિયે સુનાવણી નક્કી કરી છે.