શું ગાઝામાં શાંતિ હાથવેંત માં?

ગાઝા સંઘર્ષ હવે યુદ્ધવિરામ તરફ?

લગભગ બે વર્ષથી ચાલતા ગાઝા યુદ્ધમાં અચાનક નવો વળાંક આવ્યો છે. હમાસે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રજૂ કરેલા ૨૦ મુદ્દાના શાંતિ પ્રસ્તાવમાંથી કેટલાક મુખ્ય મુદ્દાઓ સ્વીકાર્યા છે. પરિણામે ઇઝરાયેલી સૈન્યને રક્ષણાત્મક સ્થિતિ અપનાવવાનો આદેશ અપાયો છે.

ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ વિકાસને “નિર્ણાયક પગલું” ગણાવ્યું છે. તેમણે એક્સ (પૂર્વે ટ્વિટર) પર લખ્યું કે, “અમે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનું નેતૃત્વ આવકારીએ છીએ. ગાઝામાં શાંતિ માટેના પ્રયાસોમાં નિર્ણયકારી પ્રગતિ થઈ રહી છે. બંધકોની મુક્તિના સંકેતો આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ કદમ છે. ભારત સ્થાયી અને ન્યાયસભર શાંતિ માટે સતત સહયોગ આપતું રહેશે.”

શુક્રવારે ટ્રમ્પે જાહેર કર્યું કે હમાસ “લાંબા ગાળાની PEACE માટે તૈયાર” છે અને ઇઝરાયેલને તાત્કાલિક બોંબમારી બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો. કલાકો પહેલા જ હમાસે જાહેરાત કરી હતી કે તે તમામ ૪૮ ઇઝરાયેલી બંધકોની મુક્તિ માટે તૈયાર છે, જેમાં જીવિત તેમજ મૃતક બંનેનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ તેની શરત તરીકે ૨,૦૦૦થી વધુ પેલેસ્ટિનીય કેદીઓને છોડવાની માંગ કરી છે.

પ્રસ્તાવમાં ગાઝામાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ, ટેકનોક્રેટ્સની તાત્કાલિક સરકારની રચના અને તબક્કાવાર ઇઝરાયેલી સૈન્ય પાછું ખેંચવાનું સામેલ છે. હમાસે ગાઝાની વહીવટી સત્તા એક સ્વતંત્ર પેલેસ્ટિનીય સંસ્થા ને સોંપવાની તૈયારી બતાવી છે. જોકે હથિયાર મુકવાની અમેરિકાની માંગ પર તેણે મૌન ધાર્યું છે.

ઇઝરાયેલે આ સંકેતોને ગંભીરતાથી લીધા છે. પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહુના કાર્યાલયે જણાવ્યું કે “પ્રથમ તબક્કાના અમલીકરણ” માટે તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આ તબક્કો મુખ્યત્વે બંધકોની મુક્તિ પર આધારિત છે. ઇઝરાયેલી સૈન્ય પ્રમુખ લેફ્ટનન્ટ જનરલ એયાલ ઝમીરે દળોને આક્રમક કામગીરી રોકી રક્ષણાત્મક તૈયારી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા જણાવ્યું છે.

૭ ઑક્ટોબર ૨૦૨૩ના હમાસના હુમલા બાદ ઇઝરાયલે યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું. તે દિવસે આશરે ૧,૨૦૦ લોકોના મૃત્યુ થયા અને ૨૫૧ લોકોને બંધક બનાવાયા. હાલ ૪૮ બંધકો બાકી છે, જેમાંથી ૨૦ જીવિત હોવાની ખાતરી છે. ગાઝા આરોગ્ય તંત્ર અનુસાર અત્યાર સુધી ૬૬,૦૦૦થી વધુ પેલેસ્ટિનીય નાગરિકોના મૃત્યુ થયા છે. મોટાભાગની વસાહતો ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગઈ છે અને ખોરાક-દવા પર પ્રતિબંધને કારણે દુર્ભિક્ષ જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે.

હવે નજર આગામી દિવસો પર છે – શું આ જાહેરાતો ગાઝામાં વાસ્તવિક શાંતિ લાવશે કે ફક્ત એક વધુ અધૂરી આશા સાબિત થશે?