દર વર્ષે 8 માર્ચે, સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ મહિલાઓની સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવા, લિંગ સમાનતાની હિમાયત કરવા અને સમાજમાં મહિલાઓની ભૂમિકાનું સન્માન કરવા માટે સમર્પિત છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ દિવસની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ? ચાલો તેનો ઇતિહાસ અને મહત્વ સમજીએ.
સ્ત્રીઓ માટે આદર એ માત્ર એક પરંપરા કે ઔપચારિકતા નથી, પરંતુ સમાજની પ્રગતિ અને વિકાસ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાયો છે. આજે, જ્યારે આપણે મહિલાઓની શક્તિ અને સિદ્ધિઓ વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે 8 માર્ચનો દિવસ આપમેળે એક પ્રતીક બની જાય છે. આ ફક્ત એક તારીખ નથી પણ સ્ત્રી શક્તિના સંઘર્ષ, નિશ્ચય અને સફળતાનો ઉત્સવ છે. આ દિવસને આખી દુનિયામાં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ ખાસ દિવસની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
મહિલા દિવસની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
આજે મહિલાઓ દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાની ઓળખ બનાવી રહી છે, પરંતુ આ સફર એટલી સરળ નહોતી. એક સમય હતો જ્યારે સ્ત્રીઓને ન તો શિક્ષણનો અધિકાર હતો, ન તો મતદાનનો અધિકાર હતો અને ન તો તેમને પુરુષો સમાન ગણવામાં આવતા હતા. આ અસમાનતા સામે મહિલાઓએ અવાજ ઉઠાવ્યો અને ૧૯૦૮માં, લગભગ ૧૫,૦૦૦ મહિલાઓએ ન્યુ યોર્ક શહેરમાં એક વિશાળ પ્રદર્શન કર્યું. તેઓ ઓછા વેતન, સારી કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ અને મતદાનના અધિકારોની માંગ કરી રહ્યા હતા.
આ ચળવળે વિશ્વભરનું ધ્યાન ખેંચ્યું અને 1910 માં ડેનમાર્કના કોપનહેગનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા સંમેલન યોજાયું. આ પરિષદમાં, જર્મન સમાજવાદી નેતા ક્લેરા ઝેટકીને પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે દર વર્ષે એક દિવસ મહિલાઓના અધિકારો અને સમાનતા માટે સમર્પિત હોવો જોઈએ. આ વિચાર ઘણા દેશો દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યો હતો, અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ સૌપ્રથમ 1911 માં ઑસ્ટ્રિયા, ડેનમાર્ક, જર્મની અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
મહિલા દિવસ ફક્ત ૮ માર્ચે જ કેમ ઉજવવામાં આવે છે?
રશિયામાં ૧૯૧૭ની ક્રાંતિ દરમિયાન મહિલાઓએ મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેમણે યુદ્ધ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો અને વધુ સારા અધિકારોની માંગ કરી. મહિલાઓના આ આંદોલને સરકારને ઝૂકવા મજબૂર કરી દીધી, અને તેમને મતદાનનો અધિકાર મળ્યો. આ પ્રદર્શન ૮ માર્ચે થયું હતું, તેથી આ તારીખને મહિલા દિવસ તરીકે પસંદ કરવામાં આવી.
બાદમાં, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) એ 1977 માં 8 માર્ચને આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ તરીકે સત્તાવાર રીતે જાહેર કર્યો. ત્યારથી લઈને આજ સુધી, આ દિવસ મહિલાઓના સન્માન અને તેમના અધિકારો માટેની લડાઈનું પ્રતીક બની ગયો છે.
મહિલા દિવસ આટલો ખાસ કેમ છે?
આજે સ્ત્રીઓ પુરુષો જેટલા સમાન અધિકારો મેળવવા તરફ આગળ વધી છે, તેમ છતાં સમાજમાં લિંગ અસમાનતા, ઘરેલુ હિંસા, પગાર ભેદભાવ અને મહિલા શિક્ષણ જેવા ઘણા મુદ્દાઓ હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે. આવી સ્થિતિમાં, આ દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણે મહિલાઓ માટે સમાન, સુરક્ષિત અને સશક્ત સમાજ બનાવવા માટે સતત પ્રયાસો કરવા પડશે.