UAE New Personal Status Law : હિન્દુઓ અને મહિલાઓને મળ્યા નવા અધિકારો...

સંયુક્ત અરબ અમીરાત (UAE) એ પોતાનો નવો પર્સનલ સ્ટેટસ લો લાગુ કર્યો છે. આ કાયદામાં લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને બાળકોની કસ્ટડી સંબંધિત ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને બિન-મુસ્લિમો, જેમાં હિન્દુઓ અને ખ્રિસ્તીઓને પોતાના ધર્મ અનુસાર કાયદો પસંદ કરવાની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, મહિલાઓના અધિકારોને પણ મજબૂત કરવામાં આવ્યા છે અને છૂટાછેડાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવામાં આવી છે.

સંયુક્ત અરબ અમીરાત (UAE) માં પર્સનલ સ્ટેટસ લોમાં કરવામાં આવેલા આ ફેરફારો 15 એપ્રિલથી અમલમાં આવી ગયા છે. આમાં લગ્ન-વિવાહ અને સંપત્તિ જેવા અંગત કાયદાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ઘણા સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને બાળકોની કસ્ટડી જેવા મામલાઓમાં બિન-મુસ્લિમ પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક નાગરિકોને રાહત અને સમાનતા આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને જે લોકો મુસ્લિમ નથી, એટલે કે હિન્દુ, ખ્રિસ્તી અથવા અન્ય બિન-મુસ્લિમ છે અને UAE માં રહે છે, તેઓને પોતાની પરંપરાઓ અને માન્યતાઓ સાથે જીવવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, મહિલાઓના અધિકારોમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

UAE માં પસાર થતો કોઈપણ કાયદો અહીંના દરેક નાગરિક અને રહેવાસીને લાગુ પડે છે. પરંતુ આ નવા કાયદામાં હિન્દુઓ અને ખ્રિસ્તીઓ સહિત અન્ય તમામ બિન-મુસ્લિમ લોકોને એ છૂટ આપવામાં આવી છે કે તેઓ પોતાના દેશના કાયદા અથવા પોતાની માન્યતા અનુસાર અન્ય વિકલ્પ પણ પસંદ કરી શકે છે. જો આ લોકો પોતાની માન્યતા અનુસાર કોઈ વિકલ્પ પસંદ નહીં કરે, તો તેવી સ્થિતિમાં UAE નો આ જ કાયદો લાગુ થશે.

કોને લાગુ, કોને છૂટ?

UAE ના નાગરિકો...

આ કાયદો UAE ના તમામ નાગરિકોને લાગુ પડે છે. જો કોઈના આંતર-ધર્મીય લગ્ન થયા હોય, એટલે કે UAE ના કોઈ પુરુષે કોઈ અન્ય ધર્મની મહિલા સાથે લગ્ન કર્યા હોય તો પણ આ કાયદો લાગુ થશે. બિન-મુસ્લિમ નાગરિકો જે લોકો પાસે UAE ની નાગરિકતા છે પરંતુ તેઓ મુસ્લિમ નથી, એટલે કે ખ્રિસ્તી, હિન્દુ અથવા અન્ય કોઈ ધર્મના છે, તો તેઓ આ કાયદાની જગ્યાએ પોતાના પર્સનલ લો અથવા પોતાના દેશના નિયમોનું પાલન કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ બિન-મુસ્લિમ નાગરિકો UAE ના કાયદામાં માન્ય કોઈપણ અન્ય વિકલ્પને પણ પસંદ કરી શકે છે. જો આ લોકો પોતાની માન્યતા અનુસાર કોઈ વિકલ્પ પસંદ નહીં કરે, તો તેવી સ્થિતિમાં UAE નો આ જ કાયદો લાગુ થશે.

હિન્દુ સહિત બિન-મુસ્લિમો માટે નવા નિયમો અને વિકલ્પો...

જે લોકો મુસ્લિમ નથી અને UAE ના નાગરિક પણ નથી, પરંતુ અહીં રહે છે, તે તમામ લોકો પોતાના ધર્મ અનુસાર પર્સનલ લોનું પાલન કરી શકે છે. આ લોકો જે દેશના નાગરિક હોય, ત્યાંના કાયદાનું પાલન કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ લોકો કોઈ એવો નિયમ પણ અપનાવી શકે છે જે UAE માં સામાન્ય હોય અને તેની મંજૂરી હોય, જેમ કે લગ્નો માટે અબુ ધાબીનો સિવિલ મેરેજ કાયદો અને મોરેશિયસનો કાયદો પસંદ કરી શકે છે. હિન્દુઓની વાત કરીએ તો, જો તેઓ ભારતના રહેવાસી હોય તો UAE માં પણ તેઓ અહીંના કાયદાનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

નવો પર્સનલ સ્ટેટસ કાયદો કેટલીક વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં UAE ની બહારના લોકો (નોન રેસિડેન્ટ) ને પણ લાગુ પડી શકે છે, જેમ કે...

જો છૂટાછેડાનો કોઈ મામલો હોય અને UAE નો કોઈ નાગરિક અથવા રહેવાસી તેમાં વાદી હોય જ્યારે પ્રતિવાદી કોઈ અન્ય દેશનો હોય તો પણ આ કાયદો લાગુ થશે.

એવા મામલાઓ જ્યાં કોઈપણ પક્ષ પાસે સંયુક્ત અરબ અમીરાતનો નિવાસ ન હોય, પરંતુ તેઓ સંયુક્ત અરબ અમીરાતને પોતાનું નિવાસ સ્થાન જણાવે છે.

નવા પર્સનલ સ્ટેટસ લોની મુખ્ય વિશેષતાઓ...

છોકરા અને છોકરીના લગ્નની લઘુત્તમ ઉંમર 18 વર્ષ રહેશે.

જો કોઈની ઉંમર 18 વર્ષ થઈ ગઈ હોય અને ઘરના લોકો લગ્ન માટે મનાઈ કરી રહ્યા હોય તો તે કોર્ટમાં જઈ શકે છે.

જો કોઈ મહિલા પોતાનાથી 30 વર્ષ મોટા પુરુષ સાથે લગ્ન કરવા માંગતી હોય અને તેના આ પહેલા લગ્ન હોય તો તેણે તેના માટે જજની મંજૂરી લેવી પડશે. કોર્ટ બંનેની સુસંગતતા તપાસશે.

જો કોઈ મહિલા UAE ની રહેવાસી હોય અને મુસ્લિમ હોય અને અહીં જ લગ્ન કરવા માંગતી હોય તો તેના માટે તેને પોતાના માતા-પિતા અથવા અન્ય કોઈ વાલીની મંજૂરી લેવાની જરૂર નહીં રહે.

મુસ્લિમ પ્રવાસીઓ એટલે કે અન્ય દેશોના મુસ્લિમો હવે લગ્ન, છૂટાછેડા, કસ્ટડી અને ઉત્તરાધિકાર જેવા વ્યક્તિગત મામલાઓ માટે પોતાના દેશના કાયદાઓ લાગુ કરવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે.

જો સગાઈ તૂટે છે તો તમામ ભેટ (25000 દિરહમથી વધુ કિંમતની ભેટ) પાછી આપવી પડશે.

જો એડવાન્સમાં કોઈ દહેજ આપવામાં આવ્યું હોય તો તે પણ પાછું આપવું પડશે.

જો સગાઈ કોઈપણ પક્ષની ભૂલ વિના તૂટે છે અથવા વર-કન્યામાંથી કોઈનું મૃત્યુ થાય છે તો ભેટ પાછી આપવાની રહેશે નહીં.

છૂટાછેડાના મામલાઓમાં, 15 વર્ષથી વધુ ઉંમરનું બાળક પોતે નક્કી કરી શકે છે કે તેને માતા કે પિતા કોની કસ્ટડીમાં રહેવું છે.

બાળકની કસ્ટડીની ઉંમર પહેલાં 21 વર્ષ હતી, જેને ઘટાડીને હવે 18 વર્ષ કરી દેવામાં આવી છે, જ્યારે છોકરીઓ લગ્ન ન કરે ત્યાં સુધી કસ્ટડીમાં રહેશે.

જૂના નિયમ પ્રમાણે, બિન-મુસ્લિમ મહિલાઓની કસ્ટડી માત્ર 5 વર્ષમાં સમાપ્ત થઈ જતી હતી.

પતિ પોતાના માતા-પિતા અથવા પહેલા લગ્નથી થયેલા બાળકો સાથે ત્યારે જ રહી શકે છે જ્યારે તે તેમને આર્થિક સહાય કરે અને તેનાથી પત્નીને કોઈ નુકસાન ન થાય.

જો પતિ-પત્ની બંને વૈવાહિક ઘરના માલિક હોય અથવા તેને ભાડે રાખેલો હોય, તો કોઈ પણ પરસ્પર સંમતિ વિના કોઈ અન્ય વ્યક્તિને ત્યાં રહેવાની મંજૂરી આપી શકે નહીં. પતિના માતા-પિતા ત્યારે જ રહી શકે છે જ્યારે પત્ની પરવાનગી આપે.

છૂટાછેડા માટે સમાધાનની ફરજિયાત અવધિ 90 દિવસથી ઘટાડીને 60 દિવસ કરવામાં આવી છે. પતિએ 15 દિવસની અંદર છૂટાછેડા અથવા સમાધાનનું સત્તાવાર દસ્તાવેજ રજૂ કરવું પડશે.

જ્યાં સુધી બાળક આત્મનિર્ભર ન બને ત્યાં સુધી આર્થિક સહાયની જવાબદારી પિતાની રહેશે.

પત્નીને પોતાની સંપત્તિની દેખરેખ પોતે કરવાની સ્વતંત્રતા રહેશે અને પતિ તેની સંમતિ વિના તેનું કંઈ કરી શકશે નહીં.

સાસુ-સસરા પરવાનગી વિના ઘરમાં રહી શકશે નહીં. નવા કાયદામાં એવી વ્યવસ્થા છે કે પતિ-પત્ની જે ઘરમાં રહેતા હોય તેમાં કાયદેસર રીતે પતિના માતા-પિતા ત્યાં સુધી રહી શકતા નથી જ્યાં સુધી પત્ની તેની પરવાનગી ન આપે. જો કોઈ પુરુષે બીજા લગ્ન કર્યા હોય અને પહેલા લગ્નથી તેના બાળકો હોય જે આર્થિક રીતે તેના પર નિર્ભર હોય તો તેઓ આ ઘરમાં રહી શકે છે. જો મહિલાના પહેલા લગ્નથી બાળકો હોય અને તેમનો કોઈ અન્ય વાલી ન હોય તો તેઓ પણ આ ઘરમાં રહી શકે છે.

કુલ મળીને, સંયુક્ત અરબ અમીરાતનો નવો પર્સનલ સ્ટેટસ લો બિન-મુસ્લિમો અને મહિલાઓ માટે એક ઐતિહાસિક પરિવર્તન માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ કાયદો માત્ર વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે, પરંતુ UAE ને વૈશ્વિક સ્તરે એક આધુનિક અને સમાવેશી સમાજ તરીકે રજૂ કરે છે. જેમ જેમ આ સુધારાઓ લાગુ થશે, તેની અસર માત્ર UAE માં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ખાડી ક્ષેત્રમાં જોવા મળી શકે છે.

આપ અમારી WhatsApp ચેનલ સાથે પણ જોડાઇ શકો છો