ગુજરાતના વેપારીઓ અને કારીગરોમાં નિરાશાનો માહોલ

અમેરિકા સાથેના વેપારમાં ભારત પર લાદવામાં આવેલા 50% ટેરિફની અસર ગુજરાતના પરંપરાગત ચણિયાચોળી અને હેન્ડીક્રાફ્ટના ઉદ્યોગ પર પડી રહી છે.  વિશ્વવિખ્યાત નવરાત્રિના તહેવારમાં ચણિયાચોળીની માંગ વધે છે, પરંતુ અમેરિકાના ટેરિફને કારણે આ વર્ષે એક્સપોર્ટમાં 50-70%નો ઘટાડો થવાની આશંકા છે. ગુજરાતથી અમેરિકા તરફના ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલાના એક્સપોર્ટનું મૂલ્ય રૂ. 29,400 કરોડ છે, જેમાં ચણિયાચોળી અને આર્ટિફેક્ટ્સનું મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. આ ટેરિફ 27 ઓગસ્ટ, 2025થી લાગુ થયા છે, જે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીને કારણે લાદવામાં આવ્યા છે, અને તેની અસર નવરાત્રિના એક્સપોર્ટ પર પડી રહી છે.

ચણિયાચોળી પર ટેરિફનું જોખમ અને તેની અસર

અમેરિકા સરકારે ભારતીય ટેક્સટાઇલ અને એપરલ્સ પર 50% ટેરિફ લાદ્યા છે, જે ચણિયાચોળી જેવા પરંપરાગત વસ્તુઓને સીધી અસર કરે છે. ગુજરાતના સુરત અને અમદાવાદ જેવા કેન્દ્રોમાંથી નિકલતા આ ઉત્પાદનોના વેપારીઓને 50% ઘટાડાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. એક જાણીતા હેન્ડલૂમ વિક્રેતા કહે છે, "કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રમાં હજારો પરિવારો ચણિયાચોળીના બિઝનેસ પર આધારિત છે. બીડ વર્ક, એપ્લિક વર્ક, હેન્ડ એમ્બ્રોઈડરી અને મશિન એમ્બ્રોઈડરી જેવા કારીગરીઓ સાથે જોડાયેલા છે. આ ટેરિફથી ટેક્સટાઇલ પ્રોડક્ટ્સમાં 60-70% ઘટાડો થશે." 

ટ્રમ્પ વહીવટના આ નિર્ણયને કારણે ભારતીય એક્સપોર્ટર્સને વિશ્વ માર્કેટમાં 30-31%ની કિંમતની વિસંગતતા સામેલ થઈ છે, જે વિયેતનામ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા જેવા દેશો સામેની સ્પર્ધાને વધુ તીવ્ર બનાવે છે. ગુજરાતમાં 52 પ્રકારના હેન્ડલૂમ અને હેન્ડીક્રાફ્ટ ક્લસ્ટર્સ છે, જ્યાં કારીગરોની આવક એક્સપોર્ટ પર આધારિત છે. આ ટેરિફથી હજારો નોકરીઓ જોખમમાં છે, અને નવરાત્રિ જેવા તહેવારોમાં માંગ વધતાં પણ એક્સપોર્ટ ઘટશે.

10% સબસિડીની માંગ અને વેપારીઓની ચિંતા

ભારતીય વેપારીઓ 10% સબસિડીની માંગ કરી રહ્યા છે જેથી ટેરિફની અસરને ઘટાડી શકાય. હાલમાં, ભારતથી અમેરિકા તરફના હેન્ડલૂમ ઉત્પાદનો જેમ કે ગાલીચા, શાલ અને ચાદરના એક્સપોર્ટનું મૂલ્ય આશરે રૂ. 4,200 કરોડ છે. હસ્તકલા નિકાસમાં અમેરિકા 38% હિસ્સો ધરાવે છે, જે 2022-23માં રૂ. 9,576થી 23,860 કરોડ હતું. આ વર્ષે આ આંકડો વધુ ઘટવાની શક્યતા છે.

ગુજરાતના વેપારીઓ અને કારીગરોમાં નિરાશા વ્યાપી છે, કારણ કે આખું વર્ષ તૈયારી કરીને ઉત્પાદન તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. એક વેપારી કહે છે, "જો આવું ચાલ્યું તો સ્થાનિક કારીગરોને સીધી અસર પડશે. ભારતનું સ્થાનિક માર્કેટ સબળ છે, પરંતુ અમેરિકન એક્સપોર્ટરોમાં ભયનો માહોલ છે." વેપારીઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે સરકાર ઝડપથી સહાય પેકેજ જાહેર કરે, જેમાં ફ્રેઈટ સબસિડી, વ્યાજમુક્ત લોન અને નવા માર્કેટ્સમાં પ્રમોશનનો સમાવેશ થાય.

ભારતના વિકલ્પો અને ભવિષ્યની દિશા

ભારત સરકાર 40 દેશોમાં ટેક્સટાઇલ એક્સપોર્ટ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જેમાં UK, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા માર્કેટ્સનો સમાવેશ થાય છે. એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ્સ (EPCs) અને ભારતીય મિશન્સ આ પ્રયાસોને આગળ વધારશે. જો કે, નિષ્ણાતો માને છે કે 50% ટેરિફથી ગુજરાતની નિકાસ 50-70% ઘટી શકે છે, જે GDP પર 0.9%ની અસર કરશે. ભારતનું સ્થાનિક માર્કેટ સબળ હોવાથી આ અસરને કેટલીક હદે નિયંત્રિત કરી શકાય, પરંતુ હેન્ડલૂમ અને હેન્ડીક્રાફ્ટમાં તાત્કાલિક રાહતની જરૂર છે.

આ ટેરિફ વેપારીય વાર્તાલાપને પડકાર આપે છે, પરંતુ ભારતની વેપાર વિવિધતા અને સ્થાનિક માંગ તેને મજબૂત બનાવે છે. વેપારીઓને સરકારી સહાય અને નવા માર્કેટ્સ તરફ વળવાથી આ કટોકટીને પાર પડી શકાય.

ટેક્સટાઇલ અને એપરલ્સ (ચણિયાચોળી સહિત) $10.3 બિલિયન 50-70% કારીગરોની નોકરીઓ જોખમમાં, નવરાત્રિ માંગ પર અસર હેન્ડીક્રાફ્ટ $3.5 બિલિયન (અમેરિકા 38% હિસ્સો) 60% સુરત અને અમદાવાદમાં વેપારીઓને નુકસાન હેન્ડલૂમ (ગાલીચા, શાલ) રૂ. 4,200 કરોડ 50% કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રમાં પરિવારોને અસર