પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રંપની મુલાકાત : તહવ્વુર રાણાનું પ્રત્યાર્પણ, સંરક્ષણ સહયોગ સહિત 10 મોટા એલાન

ગુરુવારે મોડી રાત્રે (ભારતીય સમય મુજબ શુક્રવારે સવારે 3 વાગ્યે) પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ વ્હાઇટ હાઉસમાં મળ્યા. આ દરમિયાન, બંનેએ એકબીજાને ગળે લગાવ્યા અને ટ્રમ્પે સ્વીકાર્યું કે તેઓ પીએમ મોદીને યાદ કરે છે. ટેરિફ મુદ્દે પીએમ મોદીની પ્રશંસા કરી અને તેમને એક કઠોર વાટાઘાટકાર ગણાવ્યા.

 આ બેઠકમાં ભારત-અમેરિકા વેપાર, સંરક્ષણ સહયોગ, આતંકવાદ વિરોધી વ્યૂહરચના અને ઊર્જા ભાગીદારી જેવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બંને દેશોએ આગામી પાંચ વર્ષમાં તેમના પરસ્પર વેપારને બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હતો અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા સંમત થયા હતા. ચાલો જાણીએ આ ઐતિહાસિક બેઠકના 10 મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ.

 રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી કે 2008ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલાના આરોપી તહવ્વુર રાણાને ભારત પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવશે. યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં આ નિર્ણયને મંજૂરી આપી છે. ભારત લાંબા સમયથી રાણાને સોંપવાની માંગ કરી રહ્યું હતું, જેથી ન્યાયની પ્રક્રિયા હવે આગળ વધી શકે. અમેરિકા અને ભારતે ઇસ્લામિક આતંકવાદ સામે સાથે મળીને કામ કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

 બંને દેશોએ આતંકવાદી સંગઠનોને ભંડોળ પૂરું પાડવાનું બંધ કરવા, ગુપ્ત માહિતીનું આદાનપ્રદાન કરવા અને વૈશ્વિક આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનમાં સહયોગ વધારવા હાકલ કરી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે કટ્ટરપંથી આતંકવાદ સમગ્ર વિશ્વ માટે ખતરો છે અને તેને રોકવા માટે બંને દેશો વચ્ચેનું જોડાણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ભારત એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર (ઇન્ડો-પેસિફિક) માં એક મુખ્ય વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે. તેમણે પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ક્વાડ (ભારત, અમેરિકા, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા) ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી.

 આ પહેલ ભારતની સુરક્ષા ભૂમિકાને વધુ મજબૂત બનાવશે. બેઠક દરમિયાન, અમેરિકા ભારતને વધુ સંરક્ષણ ટેકનોલોજી અને લશ્કરી સાધનો પૂરા પાડવા સંમત થયું. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ભારતને અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, ફાઇટર પ્લેન અને લશ્કરી પ્રણાલીઓ પૂરી પાડવામાં આવશે. બંને દેશોએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સંયુક્ત ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજીકલ ભાગીદારી વધારવાનો પણ નિર્ણય લીધો. ભારતની ઉર્જા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને, અમેરિકાએ ભારતને ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસનો પુરવઠો વધારવાનો નિર્ણય લીધો.

 બંને દેશો નવીનીકરણીય ઉર્જા અને સ્વચ્છ ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ પર સાથે મળીને કામ કરવાની પણ યોજના ધરાવે છે. આનાથી ભારતને તેના ઉર્જા સંસાધનોને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળશે. ભારત અને અમેરિકાએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવાનો નિર્ણય કર્યો. બંને દેશો સાથે મળીને અદ્યતન AI સિસ્ટમ્સ વિકસાવશે, જે આરોગ્ય, શિક્ષણ, સંરક્ષણ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે. આ ભાગીદારીથી ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ટેક કંપનીઓને પણ ફાયદો થશે. અમેરિકા અને ભારત તેમના વેપાર અસંતુલનને ઘટાડવા સંમત થયા.

 ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે ભારત સાથે નવા કરાર કરશે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધુ વધશે અને રોકાણની નવી તકો ખુલશે. બંને દેશો સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગના ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત સંશોધન અને વિકાસ પર સંમત થયા. ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગને વેગ આપવા માટે અમેરિકા ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડશે. આનાથી ભારતમાં ટેકનોલોજીકલ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થશે.

ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે નાના પરમાણુ મોડ્યુલર રિએક્ટર વિકસાવવા માટે સહયોગ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. આનાથી સ્વચ્છ અને ટકાઉ ઉર્જા ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળશે અને બંને દેશોની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જાહેરાત કરી કે અમેરિકામાં ભારતીય સમુદાય માટે સુવિધાઓ વધારવા માટે લોસ એન્જલસ અને બોસ્ટનમાં નવા ભારતીય કોન્સ્યુલેટ ખોલવામાં આવશે. આનાથી ભારતીય પ્રવાસીઓ કોન્સ્યુલર સેવાઓનો લાભ લઈ શકશે અને બંને દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક અને વ્યવસાયિક સંબંધો વધુ મજબૂત બનશે.