કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર, ફ્લોરિડા: આજે, ૨ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ સમગ્ર વિશ્વ એ ક્ષણનું સાક્ષી બન્યું છે જેની દાયકાઓથી પ્રતીક્ષા કરવામાં આવી રહી હતી. અંતરિક્ષ વિજ્ઞાનના ઇતિહાસમાં એક નવું અને ગૌરવશાળી પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી નાસા (NASA) એ ફ્લોરિડાના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર પરથી ભારતીય સમય અનુસાર વહેલી સવારે ૩:૫૪ વાગ્યે પોતાના અત્યંત શક્તિશાળી 'સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ' (SLS) રોકેટ દ્વારા 'આર્ટેમિસ 2' મિશનનું સફળતાપૂર્વક લોન્ચિંગ કર્યું છે. આશરે ૫૪ વર્ષના લાંબા અંતરાલ બાદ આ પ્રથમ એવું માનવ મિશન છે જે પૃથ્વીના એકમાત્ર કુદરતી ઉપગ્રહ ચંદ્ર તરફ માનવીને લઈ જઈ રહ્યું છે.
<h3 data-path-to-node="5">લોન્ચિંગની સફળતા અને ગર્વની ક્ષણ</h3>
લોન્ચિંગ પેડ પરથી જ્યારે SLS રોકેટે ઉડાન ભરી ત્યારે આખું આકાશ નારંગી જ્વાળાઓથી પ્રજ્વલિત થઈ ઉઠ્યું હતું. નાસાના જણાવ્યા અનુસાર, લોન્ચિંગની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સફળ રહી છે. રોકેટના બૂસ્ટર્સ નિર્ધારિત સમયે અલગ થયા હતા અને ઓરિયન (Orion) કેપ્સ્યુલ ચારેય અવકાશયાત્રીઓ સાથે પૃથ્વીની કક્ષામાં સુરક્ષિત રીતે પહોંચી ગઈ છે. વર્ષ ૧૯૭૨ના અપોલો ૧૭ મિશન પછી આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે માનવી પૃથ્વીની નીચલી કક્ષા (LEO) છોડીને ઊંડા અવકાશમાં ચંદ્ર તરફ પ્રયાણ કરી રહ્યો છે.
<blockquote class="twitter-tweet">
Liftoff. The Artemis II mission launched from <a href="https://twitter.com/NASAKennedy?ref_src=twsrc%5Etfw">@NASAKennedy</a> at 6:35pm ET (2235 UTC), propelling four astronauts on a journey around the Moon. Artemis II will pave the way for future Moon landings, as well as the next giant leap &mdash; astronauts on Mars. <a href="https://t.co/ENQA4RTqAc">pic.twitter.com/ENQA4RTqAc</a>
&mdash; NASA (@NASA) <a href="https://twitter.com/NASA/status/2039473910987534599?ref_src=twsrc%5Etfw">April 1, 2026</a></blockquote>

<script src="https://platform.twitter.com/widgets.js" async="" charset="utf-8"></script>

<h3 data-path-to-node="7">ચાર સાહસિકો રચશે નવો ઇતિહાસ</h3>
આ ઐતિહાસિક મિશનમાં ચાર સભ્યોની એક વિશેષ ટીમ સામેલ છે, જે વિવિધતા અને સાહસનું પ્રતીક છે. આ ટીમમાં નીચે મુજબના સભ્યો સામેલ છે:
<ul data-path-to-node="9">
<li>
રીડ વાઈસમેન (મિશન કમાન્ડર): આ આખા મિશનનું નેતૃત્વ અનુભવી કમાન્ડર રીડ વાઈસમેન કરી રહ્યા છે.
</li>
<li>
વિક્ટર ગ્લોવર (પાઈલટ): તેઓ ચંદ્રની નજીક જનારા વિશ્વના પ્રથમ અશ્વેત અવકાશયાત્રી બનીને ઇતિહાસ રચશે.
</li>
<li>
ક્રિસ્ટીના કોચ (મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ): મહિલા શક્તિનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ક્રિસ્ટીના કોચ ચંદ્ર મિશન પર જનારા પ્રથમ મહિલા અવકાશયાત્રી બનશે.
</li>
<li>
જેરેમી હેનસેન (મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ): કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સીના જેરેમી હેનસેન ચંદ્રની નજીક જનારા પ્રથમ બિન-અમેરિકન (કેનેડિયન) નાગરિક બનશે.
</li>
</ul>
આ ચારેય અવકાશયાત્રીઓ અત્યારે ઓરિયન કેપ્સ્યુલમાં સવાર થઈને ચંદ્ર તરફના માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યા છે. તેમની આ સફર આગામી પેઢીના અવકાશયાત્રીઓ માટે પ્રેરણારૂપ સાબિત થશે.
<h3 data-path-to-node="11">મિશનનું લક્ષ્ય: લેન્ડિંગ નહીં, પણ પરીક્ષણ</h3>
અહીં એ નોંધવું જરૂરી છે કે 'આર્ટેમિસ 2' એ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરવાનું (Landing) મિશન નથી. આ ૧૦ દિવસનું એક અત્યંત જટિલ અને મહત્ત્વનું 'ટેસ્ટ મિશન' છે.
<ul data-path-to-node="13">
<li>
મુસાફરી: ઓરિયન કેપ્સ્યુલ ચંદ્રની પાછળના ભાગથી પસાર થશે, જે પૃથ્વીથી હજારો કિલોમીટર દૂર છે.
</li>
<li>
ચકાસણી: આ મિશન દરમિયાન અવકાશયાનની જીવન રક્ષક પ્રણાલી (Life Support System), નેવિગેશન કંટ્રોલ અને હીટ શીલ્ડની ક્ષમતાની કસોટી કરવામાં આવશે.
</li>
<li>
વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો: ૧૦ દિવસની આ મુસાફરી દરમિયાન ચારેય અવકાશયાત્રીઓ વિવિધ વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરશે, જે ભવિષ્યના મિશનો માટે ડેટા એકત્રિત કરવામાં મદદ કરશે.
</li>
</ul>
<h3 data-path-to-node="14">ભવિષ્યના મિશનો માટે પાયો</h3>
આર્ટેમિસ ૨ ની સફળતા એ નાસાના આગામી 'આર્ટેમિસ 3' મિશન માટેનો પાયો છે. આર્ટેમિસ ૩ મિશન દ્વારા નાસા પ્રથમ વખત ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર માનવીને ઉતારવાની યોજના ધરાવે છે. આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચંદ્ર પર કાયમી માનવ બેઝ બનાવવાનો છે, જે ભવિષ્યમાં મંગળ ગ્રહ (Mars) પર જવાના મિશનો માટે 'ગેટવે' તરીકે કામ કરશે.
<h3 data-path-to-node="16">પરત આગમન અને અંત</h3>
તમામ પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કર્યા બાદ, ઓરિયન કેપ્સ્યુલ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ કરશે. ઘર્ષણને કારણે પેદા થતી પ્રચંડ ગરમીનો સામનો કરીને, કેપ્સ્યુલ પેરાશૂટની મદદથી પ્રશાંત મહાસાગરમાં સુરક્ષિત રીતે ઉતરાણ (Splashdown) કરશે.
આ મિશન માત્ર વિજ્ઞાનની સિદ્ધિ નથી, પરંતુ માનવજાતની અદમ્ય જિજ્ઞાસા અને અશક્યને શક્ય બનાવવાની શક્તિનું પ્રમાણ છે. ૨ એપ્રિલ ૨૦૨૬નો આ દિવસ અવકાશ વિજ્ઞાનના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત રહેશે, જે આવનારી સદીઓ સુધી માનવજાતને નવી ક્ષિતિજો સર કરવા પ્રોત્સાહિત કરતો રહેશે.

54 વર્ષ બાદ કર્યું રોકેટ લોન્ચ

54 વર્ષ બાદ માનવી ફરી ચંદ્ર ભણી; ફ્લોરિડાના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરથી SLS રોકેટ દ્વારા ઐતિહાસિ

April 2, 2026 | 13:31 IST