મેક્સિકોમાં એક ઐતિહાસિક ઘટના બની છે, જ્યાં રવિવાર (22 ફેબ્રુઆરી 2026)ના રોજ મેક્સિકન સેનાએ દેશના સૌથી ખતરનાક અને તાકાતવર ડ્રગ તસ્કર નેમેસિયો રુબેન ઓસેગુએરા સર્વેન્ટેસ ઉર્ફે 'અલ મેન્ચો'ને એક વિશેષ ઓપરેશનમાં મારી નાખ્યો. તે જલિસ્કો ન્યૂ જનરેશન કાર્ટેલ (CJNG)નો મુખ્ય લીડર હતો અને વિશ્વના સૌથી વધુ વોન્ટેડ ગુનેગારોમાં ગણાતો હતો. અમેરિકી સરકારે તેની ધરપકડ અથવા માહિતી માટે 15 મિલિયન ડોલર (લગભગ 136 કરોડ રૂપિયા)નું ઇનામ જાહેર કર્યું હતું.
મેક્સિકન રક્ષા મંત્રાલય (સેડેના) અનુસાર, પશ્ચિમી રાજ્ય જલિસ્કોના તપલપા શહેરમાં (લગભગ 20,000 વસ્તીવાળું નાનું શહેર, જ્યાં CJNGની શરૂઆત થઈ હતી) સવારે વિશેષ દળો દ્વારા ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું. અથડામણમાં 'અલ મેન્ચો' ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો. તેને હેલિકોપ્ટર દ્વારા મેક્સિકો સિટીની હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો, પરંતુ રસ્તામાં જ તેનું મોત થઈ ગયું. ઓપરેશનમાં CJNGના ચાર સભ્યો માર્યા ગયા, બે અન્ય ઘાયલોનું ટ્રાન્સફર દરમિયાન મોત થયું, અને ત્રણ સૈનિકો ઘાયલ થયા. બે લોકોને અટકાયત કરવામાં આવી અને બખ્તરબંધ વાહનો, રોકેટ લોન્ચર્સ તથા અન્ય હથિયારો જપ્ત કરાયા. કેટલીક રિપોર્ટ્સ અનુસાર કુલ 9થી વધુ કાર્ટેલ સભ્યો માર્યા ગયા.
આ ઓપરેશનમાં અમેરિકી ગુપ્ત માહિતીની મહત્વની ભૂમિકા હતી. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકી સેનાના નેતૃત્વ હેઠળની જોઈન્ટ ઇન્ટરએજન્સી ટાસ્ક ફોર્સ-કાઉન્ટર કાર્ટેલે મદદ કરી, જે ગયા વર્ષના અંતમાં ગુપ્ત રીતે શરૂ થઈ હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકા-મેક્સિકો સરહદ પર ડ્રગ કાર્ટેલના નેટવર્કનું નકશો તૈયાર કરવાનો હતો. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લિવિટે X પર જણાવ્યું કે અમેરિકાએ ગુપ્ત માહિતી આપીને મદદ કરી અને 'અલ મેન્ચો'ને ફેન્ટાનિલ તસ્કરીના મુખ્ય આરોપી તરીકે ગણાવ્યો. અમેરિકી ઉપ વિદેશ મંત્રી ક્રિસ્ટોફર લેન્ડાઉએ તેને "સૌથી લોહીયાળ અને નિર્દય ડ્રગ સરગના" કહ્યો.
'અલ મેન્ચો'ના મોતના સમાચાર ફેલાતાં જ CJNGના સમર્થકો અને સભ્યોએ દેશભરમાં હિંસા શરૂ કરી દીધી. જલિસ્કો, મિચોકાન, ગ્વાનાજુઆતો, નયારિત, તમાઉલિપાસ સહિત ઓછામાં ઓછા 7થી 12 રાજ્યોમાં નાર્કો-બ્લોકેડ લગાવાયા. ડઝનો વાહનોમાં આગ લગાવી, હાઈવે જામ કરાયા. પ્યુર્ટો વાલાર્ટા એરપોર્ટ, શોપિંગ મોલ્સ (જેમ કે કોસ્ટકો), પેટ્રોલ પમ્પ અને અન્ય જગ્યાઓ પર તોડફોડ અને આગજનીની ઘટનાઓ બની. ગ્વાડલાહારા અને પ્યુર્ટો વાલાર્ટામાંથી ધુમાડા અને અફરાતફરીના વીડિયો વાઇરલ થયા. ઘણા એરપોર્ટ પર ગોળીબારના અહેવાલો આવ્યા, સ્કૂલ-કોલેજ બંધ થઈ, ફ્લાઇટ્સ કેન્સલ થઈ અને પર્યટકોને ઘરમાં રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી.
CJNGને સિનાલોઆ કાર્ટેલ જેટલું અથવા તેનાથી વધુ તાકાતવર માનવામાં આવે છે. તે 2009માં બન્યું અને ઝડપથી વિસ્તર્યું, જેમાં ફેન્ટાનિલ, મેથ, કોકેઇન અને હેરોઇનની તસ્કરી મુખ્ય છે. તેનું નેટવર્ક અમેરિકાના 50 રાજ્યોમાં ફેલાયેલું છે. કાર્ટેલ પાસે મશીન ગન, ટેન્ક, આર્મર્ડ વ્હીકલ્સ, ડ્રોન અને હજારો હથિયારો છે. અંદાજ મુજબ મેક્સિકન કાર્ટેલ્સમાં 1.6થી 1.85 લાખ સભ્યો છે. UN વર્લ્ડ ડ્રગ રિપોર્ટ 2025 અનુસાર, આ ગ્રુપ વાર્ષિક 12.1 બિલિયન ડોલર (લગભગ 1 લાખ કરોડ રૂપિયા)થી વધુ કમાય છે.
અમેરિકામાં ફેન્ટાનિલ જેવી ડ્રગ્સથી હજારો મોત થાય છે, જેના માટે મેક્સિકન કાર્ટેલ જવાબદાર છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે CJNGને વિદેશી આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કર્યું હતું અને ટ્રમ્પે ધમકી આપી હતી કે ડ્રગ કાર્ટેલ્સને જમીન પર ખતમ કરવામાં આવશે. મેક્સિકોના રાષ્ટ્રપતિ ક્લાઉડિયા શીનબૉમે ટ્રમ્પના નિવેદનોનો વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે અમેરિકા કોઈ વિસ્તારનો માલિક નથી.
આ ઘટના મેક્સિકોમાં ડ્રગ કાર્ટેલ્સની તાકાત અને સરકારની પડકારને ઉજાગર કરે છે. કાર્ટેલ અવારનવાર પોલીસ, સેના અને વહીવટને ભ્રષ્ટાચાર, ધમકી અને હિંસાથી નિયંત્રિત કરે છે. 'અલ મેન્ચો'ના મોતથી CJNGમાં નેતૃત્વનો સંકટ ઊભો થઈ શકે છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી વધુ હિંસા વધી શકે છે, કારણ કે કાર્ટેલ આંતરિક ઝઘડા અથવા બદલો લઈ શકે છે. સુરક્ષા દળોનું ઓપરેશન ચાલુ છે અને સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે.

દુનિયાનો સૌથી મોટો ડ્રગ ડોન 'અલ મેન્ચો' કેવી રીતે માર્યો ગયો?

અમેરિકી મદદથી ઓપરેશન, મોત પછી હિંસા-બ્લોકેડ

February 23, 2026 | 12:29 IST