શું અમેરિકા નાટો છોડી દેશે? આ પ્રશ્ન હાલમાં ખૂબ જ ગરમાયો છે. આનું કારણ US પ્રમુખ ટ્રમ્પ અને યુરોપિયન નેતાઓ વચ્ચે વધતી જતી તકરાર છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના મુદ્દા પર અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશો વચ્ચે મતભેદો વધી રહ્યા છે. તાજેતરમાં, યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલ્ડીમીર ઝેલેન્સકી અને બ્રિટિશ PM કીર સ્ટાર્મરે ટ્રમ્પને મળ્યા હતા. આ બેઠક પછી, અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેનો તણાવ સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. મીડિયા સામે ઝેલેન્સકી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે ઉગ્ર ચર્ચા થઈ. આ પછી, ઝેલેન્સકીને યુરોપિયન નેતાઓનો જબરદસ્ત ટેકો મળ્યો. અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના આ અંતરનો ફાયદો ભારતને મળી શકે છે.
હાલમાં, નાટોમાં સામેલ યુરોપિયન દેશો તેમની સુરક્ષા માટે મોટાભાગે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર નિર્ભર છે. અમેરિકા નાટો સુરક્ષા પર સૌથી વધુ ખર્ચ કરે છે. ટ્રમ્પને આ પસંદ નથી. તેમણે ઘણી વખત યુરોપિયન દેશોને પણ ટોણા માર્યા છે. જો અમેરિકા પીછેહઠ કરે છે, તો યુરોપિયન દેશોએ પોતાનો બચાવ કરવો પડશે. તેમના દળોને મજબૂત કરવા માટે તેમને મોટી માત્રામાં શસ્ત્રો અને દારૂગોળો ખરીદવા પડશે. આમાં, ભારત એક મોટા સપ્લાયર તરીકે ઉભરી શકે છે. ભારત ઝડપથી તેનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને સંરક્ષણ નિકાસ વધારી રહ્યું છે. યુરોપિયન દેશો માટે ઓછી કિંમતે શસ્ત્રો ખરીદવા માટે ભારત શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ રહેશે.

યુરોપિયન દેશો તેમના સંરક્ષણ બજેટમાં વધારો કરશે...
ટ્રમ્પ અને નાટો વચ્ચેનો મતભેદ વધી રહ્યો છે, તેથી ભારત માટે આ એક સુવર્ણ તક બની શકે છે જેનો ફાયદો ઉઠાવી શકાય. સ્ટારમરે પહેલેથી જ જાહેરાત કરી દીધી છે કે યુકે તેનું સંરક્ષણ બજેટ GDP ના 2.5% સુધી વધારી દેશે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જાન્યુઆરીમાં કહ્યું હતું કે નાટો દેશોએ તેમના GDP ના 5% જેટલા સંરક્ષણ પાછળ ખર્ચ કરવા જોઈએ. તાજેતરના વિવાદ પછી, હવે ઘણા નાટો દેશો માટે તેમના સંરક્ષણ બજેટમાં વધારો કરવો જરૂરી બની ગયું છે. એવા સ્પષ્ટ સંકેતો છે કે યુરોપ હવે પોતાના સંરક્ષણ માટે અમેરિકા પર આધાર રાખી શકે નહીં. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને ગયા વર્ષે એન્ડ્રિયસ કુબિલિયસને EU ના સંરક્ષણ અને અવકાશ માટેના પ્રથમ યુરોપિયન કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા.
આમાં ભારત યુરોપ માટે ઉપયોગી થશે...
ભારતની મુલાકાતે આવેલા કુબિલિયસે એક મુલાકાતમાં કહ્યું હતું કે ભારત, તેના મજબૂત સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સાથે, યુરોપિયન યુનિયનની સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સપ્લાય ચેઇનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે, યુરોપિયન દેશો ભવિષ્યમાં ઉભરતા જોખમોનો સામનો કરવા માટે તેમના સંરક્ષણ ઉદ્યોગને વિસ્તૃત અને આધુનિક બનાવવા માંગે છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન લેયેનની PM મોદી સાથેની તાજેતરની બેઠક દરમિયાન મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા અને વેપાર, ટેકનોલોજી, કનેક્ટિવિટી અને સંરક્ષણમાં સહયોગ વધારવા માટે સંમત થયા છે. આ FTA સંરક્ષણ ભાગીદારી વધારવામાં મદદ કરશે.

ભારત આ બિલમાં ફિટ બેસે છે...
ભારતનો ઝડપથી વિકસતો સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર યુરોપિયન ઉત્પાદકોની વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ફિટ થઈ શકે છે. અમે યુરોપિયન દેશોમાં શસ્ત્રો અને સિસ્ટમો નિકાસ કરવા માટે પણ યોગ્ય છીએ. તાજેતરમાં એવા સમાચાર આવ્યા હતા કે ફ્રાન્સ ભારત પાસેથી મલ્ટીબેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ પિનાકા ખરીદવા માટે વાટાઘાટોના અદ્યતન તબક્કામાં છે. આ એક એવો સોદો હશે જેમાં ભારતનો બીજો સૌથી મોટો શસ્ત્ર સપ્લાયર આપણી પાસેથી શસ્ત્રો ખરીદશે. લગભગ 3 મહિના પહેલા, 90 કિમી સુધીની રેન્જ ધરાવતી સ્વદેશી પિનાકા રોકેટ સિસ્ટમ ભારતમાં એક ફ્રેન્ચ પ્રતિનિધિમંડળને બતાવવામાં આવી હતી.
અમેરિકા તોપો મોકલશે...
તાજેતરમાં, ભારત ફોર્જ લિમિટેડની પેટાકંપની કલ્યાણી સ્ટ્રેટેજિક સિસ્ટમ્સ લિમિટેડે અમેરિકન કંપની એએમ જનરલને અદ્યતન આર્ટિલરી ગનના પુરવઠા માટે લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ (LOI) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ પહેલી ઘટના હશે જ્યારે કોઈ ભારતીય સંરક્ષણ ઉત્પાદક અમેરિકાને તોપખાના સપ્લાય કરશે.
આપણી સંરક્ષણ નિકાસ ઝડપથી વધી રહી છે...
એક દાયકા પહેલા ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ વાર્ષિક માત્ર રૂ. 2,000 કરોડ હતી, જે હવે વધીને રૂ. 21,000 કરોડ થઈ ગઈ છે. 2024 માં, ઘણી કંપનીઓએ દારૂગોળો ઉત્પાદન પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. દેશમાં ઓછામાં ઓછા સાત નવા પ્લાન્ટ આવી રહ્યા છે જે વિવિધ ગ્રેડના દારૂગોળાનું ઉત્પાદન કરશે, જેમાં 155 મીમી આર્ટિલરી શેલનો સમાવેશ થાય છે, જેની વિશ્વભરમાં ખૂબ માંગ છે. યુરોપમાંથી આવતી માંગને કારણે આપણો સંરક્ષણ ઉદ્યોગ અનેકગણો વધશે.