કેમ ઇરાની યુવકની આત્મહત્યાએ દુનિયાને જંજોડી ?

દક્ષિણ ઈરાનના બુશેહર શહેરના પૂરિયા હમીદીનો છેલ્લો વીડિયો કોઈ સંદેશ નથી, પણ એક એવી ચીસ છે જેણે વિશ્વને હચમચાવી દીધું છે. 10 મિનિટ અને 44 સેકન્ડના આ વીડિયોમાં હમીદીએ દુનિયાને છોડતા પહેલા કહ્યું, "જો તમે આ જોઈ રહ્યા છો, તો હું હવે હયાત નથી."

હમીદીનો આ આખરી સંદેશ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે હતો. તેણે ટ્રમ્પને વિનંતી કરી કે તેઓ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા અલી ખમેનીના શાસન સાથે કોઈ પણ પ્રકારની સમજૂતી ન કરે. હમીદીએ દાવો કર્યો કે તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનોમાં 40,000 થી વધુ લોકોની કતલ કરવામાં આવી છે. આ આંકડો કદાચ સત્તાવાર ન હોય, પણ તે ઈરાની યુવાઓના હૃદયમાં રહેલા ભયાનક દર્દ અને હતાશાને દર્શાવે છે.

વિશ્વાસઘાત અને તૂટેલી આશાઓ

હમીદીએ વીડિયોમાં સીધો આક્ષેપ કર્યો કે ઈરાનીઓએ અમેરિકા પર વિશ્વાસ મૂક્યો હતો. જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ઈરાનીઓને "પ્રદર્શન ચાલુ રાખવા" કહ્યું, ત્યારે લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા. પરંતુ હવે જ્યારે વોશિંગ્ટન ઓમાનમાં ગુપ્ત વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે, ત્યારે આ પ્રદર્શનકારીઓ પોતાની જાતને એકલા અને છેતરાયેલા અનુભવે છે. હમીદીના મતે, આ શાસન સાથેનો કોઈ પણ સોદો એ રસ્તા પર લોહી વહેવડાવનારા શહીદો સાથેનો વિશ્વાસઘાત છે.

રાજ્યમાં વિભાજન: કટ્ટરપંથી વિરુદ્ધ ઉદારવાદી

ઈરાન આજે બે ભાગમાં વહેંચાયેલું છે. એક તરફ કટ્ટરપંથી શાસન છે જેને રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડનું રક્ષણ છે, અને બીજી તરફ ઉદારવાદી યુવા પેઢી છે જે આઝાદી ઝંખે છે. આ ઉદારવાદીઓ આજે સરમુખત્યારશાહીનો ભોગ બની રહ્યા છે. અમેરિકાનું લક્ષ્ય માત્ર ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ રોકવાનું છે, જ્યારે ઈરાની જનતા માટે આ અસ્તિત્વની લડાઈ છે.

ઈરાનમાં હવે હવા કઇ દિશામાં ફૂંકાશે?

હમીદીની આત્મહત્યા એ વાતનું પ્રમાણ છે કે ઈરાનનો સામાન્ય નાગરિક હવે વિદેશી મદદની આશામાં થાકી ગયો છે. અમેરિકા કદાચ પોતાની વ્યૂહાત્મક જીત માટે પરમાણુ સમજૂતી કરી લેશે, પરંતુ ઈરાની જનતા માટે આ લડાઈ વધુ કઠિન બનશે. જો વિશ્વ લોકશાહીના નામે માત્ર પોતપોતાના હિતો જોશે, તો હમીદી જેવા અસંખ્ય યુવાનોના સપનાઓ કટ્ટરપંથી શાસનની બેડીઓમાં દબાઈ જશે. ઈરાન અત્યારે એક એવા વળાંક પર છે જ્યાં કાં તો સંપૂર્ણ પરિવર્તન આવશે અથવા તો દમનનો એક નવો કાળ શરૂ થશે.