ઈરાનમાં પરમાણુ રેડિયેશન લીક થાય તો તેના પરિણામો કેટલા ભયંકર હશે? માનવજાત અને પર્યાવરણ માટે જોખમ!

અમેરિકાએ ઈરાન પર હુમલો કર્યો છે. અમેરિકાએ ઈરાનના સૌથી મોટા પરમાણુ મથક ફોર્ડો પર બંકર બસ્ટર બોમ્બ ફેંક્યા. નતાન્ઝ અને એસ્ફહાન પરમાણુ મથકો પર ટોમાહોક મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી. ઈઝરાયલ અને અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાને કારણે ઈરાનમાં રેડિયેશન લીકેજનો ભય છે. જોકે, ઈરાનનું કહેવું છે કે હુમલા પછી ત્રણ પરમાણુ મથકોમાંથી કોઈ રેડિયેશન લીકેજ થયું નથી. લીકેજ ચેકિંગ મશીનો દ્વારા આ વિસ્તારની તપાસ કરવામાં આવી છે. ત્રણેય મથકોની નજીક રહેતા લોકો સુરક્ષિત છે.

સાઉદી અરેબિયાએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન પર અમેરિકાના હુમલા પછી કોઈ રેડિયોએક્ટિવ લીકેજ થયું નથી. દેશના ન્યુક્લિયર અને રેડિયોલોજીકલ રેગ્યુલેટરી કમિશનનું કહેવું છે કે ઈરાનના પરમાણુ મથકો પર અમેરિકાના બોમ્બમારા પછી સાઉદી અરેબિયા અને પડોશી ગલ્ફ રાજ્યો પર કોઈ રેડિયોએક્ટિવ અસર જોવા મળી નથી, પરંતુ શું પરમાણુ મથકોમાંથી રેડિયેશન લીક થઈ શકે છે? શું રેડિયેશન નજીકના વિસ્તારોમાં ફેલાઈ શકે છે? રેડિયેશન લીક ઈરાનને ક્યાં સુધી અસર કરશે? ચાલો જાણીએ...

રેડિયેશન લીક કેવી રીતે થશે?
નિષ્ણાતો કહે છે કે પરમાણુ પ્લાન્ટમાં એવા સેન્ટ્રીફ્યુજ હોય ​​છે જે યુરેનિયમ પર પ્રક્રિયા કરે છે. જ્યારે સેન્ટ્રીફ્યુજ યુરેનિયમ પર પ્રક્રિયા કરતી વખતે ફરે છે, ત્યારે યુરેનિયમ હેક્સાફ્લોરાઇડ નામનો ગેસ બને છે. આ ગેસ યુરેનિયમ અને ફ્લોરિનનું મિશ્રણ છે. જો સેન્ટ્રીફ્યુજ હુમલાને કારણે નાશ પામે છે, તો તેમાં બનેલો ગેસ બહાર આવશે, જે રાસાયણિક રેડિયેશનનું સૌથી મોટું કારણ બનશે. આ ગેસને કારણે વિસ્ફોટ પણ થઈ શકે છે. જો આ ગેસ શરીરમાં ભરાઈ જાય, તો સ્થળ પર જ મૃત્યુ થશે.

જો રેડિયેશન ફેલાય તો શું થશે?
જો પરમાણુ સુવિધામાંથી રેડિયેશન લીક થાય છે, તો તે જીવલેણ સાબિત થશે. રેડિયેશન હવા, પાણી અને માટીમાં ફેલાઈ શકે છે. ત્વચા બળી શકે છે. ઉલટી થશે અને લોકો બેભાન થઈ જશે. બહુ-અંગ નિષ્ફળતાને કારણે મૃત્યુ થઈ શકે છે. 1986 માં ચેર્નોબિલમાં થયેલા રેડિયેશન લીકેજની લોકો પર પણ આવી જ અસર થઈ હતી. ઘણા કર્મચારીઓ અને ફાયર કર્મચારીઓએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા. મૃતકો એક્યુટ રેડિયેશન સિન્ડ્રોમ (ARS) ના ભોગ બન્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું. રેડિયેશનના સંપર્કમાં આવવાથી લોકો કેન્સર, અપંગતા, વંધ્યત્વ, થાઇરોઇડ, લ્યુકેમિયા જેવા રોગોનો ભોગ બની શકે છે.

પર્યાવરણ પર શું અસર પડશે?
ઓરેગોન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં પરમાણુ વિજ્ઞાન અને એન્જિનિયરિંગના પ્રતિષ્ઠિત પ્રોફેસર અને નેશનલ કાઉન્સિલ ઓન રેડિયેશન પ્રોટેક્શન એન્ડ મેઝરમેન્ટ્સના પ્રમુખ કેથરિન એન હિગલી કહે છે કે જો ઈરાનના પરમાણુ સ્થળોમાંથી રેડિયેશન લીક થાય છે, તો ચેર્નોબિલ જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થશે નહીં. પર્યાવરણ પર પણ કોઈ ગંભીર અસર થશે નહીં, કારણ કે હાલમાં પરમાણુ સ્થળો પર પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવામાં આવી રહ્યા નથી, પરંતુ પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવા માટે વપરાતી સામગ્રી બનાવવામાં આવી રહી છે.

ઈઝરાયલ અને અમેરિકાના ઈરાન પર હુમલાનો હેતુ ઈરાનની પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાની ક્ષમતાને નષ્ટ કરવાનો છે. જ્યારે કોઈ સંસાધનો નથી ત્યારે પરમાણુ શસ્ત્રો કેવી રીતે બનાવવામાં આવશે? યુરેનિયમ એટલું કિરણોત્સર્ગી નથી કે તે જીવન માટે ખતરો ઉભો કરી શકે. હા, યુરેનિયમના પ્રોસેસિંગમાંથી ઉત્પન્ન થતી ગેસ ખતરનાક બની શકે છે, પરંતુ તેની અસર મોટા વિસ્તારમાં નહીં પડે. આનાથી બચવા માટે, પરમાણુ સ્થળની આસપાસના રહેણાંક વિસ્તારોને ખાલી કરાવી શકાય છે.