બ્લેક સીમાં અચાનક ડ્રોન હુમલો! 247 મીટરના ઓઇલ ટેન્કરમાં ભીષણ આગ, અંદર હતા 23 ભારતીયો

Black Sea Oil Tanker Drone Attack: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ વચ્ચે બ્લેક સીમાં કોમર્શિયલ શિપિંગને લઈને ફરી ચિંતા વધી છે. રશિયાના સોચી નજીક લાઇબેરિયાના ધ્વજવાળા ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર Aframax Rio પર દરિયાઈ ડ્રોનથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે. હુમલા બાદ ટેન્કરમાં ભીષણ આગ લાગી હતી. સૌથી મોટી રાહતની વાત એ છે કે જહાજ પર સવાર તમામ 23 ભારતીય ક્રૂ સભ્યોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.

સોચી નજીક ટેન્કરમાં ભીષણ આગ
રશિયાના પરિવહન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, Aframax Rio સોચીના કિનારાથી આશરે 15 કિલોમીટર દૂર હતું ત્યારે હુમલો થયો. હુમલા બાદ ટેન્કરમાં આગ ફાટી નીકળી હતી અને કાળા ધુમાડાના ગોટેગોટા અનેક કિલોમીટર દૂરથી દેખાયા હતા. આગની તીવ્રતા શરૂઆતમાં એટલી વધુ હતી કે ઇમરજન્સી અને ફાયરફાઇટિંગ ટીમો તરત જ જહાજની નજીક પહોંચી શકી નહોતી. બાદમાં આગની તીવ્રતા ઘટતા બચાવ ટીમોએ કામગીરી શરૂ કરી હતી. ટેન્કરમાં ક્રૂડ ઓઇલ હોવાથી આગ સાથે દરિયામાં તેલ સળગવાના અહેવાલોએ પર્યાવરણ અને દરિયાઈ સુરક્ષાને લઈને પણ ચિંતા વધારી છે.

23 ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત
આ ઘટનામાં સૌથી મહત્વની બાબત ભારતીય ક્રૂની સુરક્ષા છે. ટેન્કર પર 23 લોકોનો ક્રૂ હતો અને તમામ ભારતીય નાગરિકો હોવાનું જણાવાયું છે. રશિયન અધિકારીઓ અનુસાર તમામ ક્રૂ સભ્યોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. લાઇબેરિયાના ધ્વજવાળું આ ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર આશરે 247 મીટર લાંબું હોવાનું ઉપલબ્ધ જહાજ રેકોર્ડમાં જણાવાયું છે.

48 કલાકમાં ભારતીય ક્રૂ ધરાવતા જહાજો સાથે અનેક ઘટનાઓ
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ભારતીય નાવિકો ધરાવતા જહાજોની સુરક્ષા અંગે સતત ચિંતા વધી રહી છે. અગાઉ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં MT On Peace પર હુમલામાં 11 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો ઘાયલ થયા હતા. આ ઉપરાંત બ્લેક સીમાં રોમાનિયા નજીક એક અન્ય કોમર્શિયલ જહાજ પર હુમલા બાદ જહાજ ડૂબી ગયું હતું. આ ઘટનામાં ભારતીય નાવિકો સહિત ક્રૂ સભ્યોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ આ હુમલા પાછળ રશિયન ડ્રોન હોવાનો દાવો કર્યો હતો. આ ઘટનાઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગો પર Indian Seafarers Safety અને કોમર્શિયલ શિપિંગ સુરક્ષા મોટો મુદ્દો બની રહ્યો છે.

ટેન્કર યુક્રેનની પ્રતિબંધિત યાદીમાં હતું?
અહેવાલો અનુસાર Aframax Rio યુક્રેનની પ્રતિબંધિત યાદીમાં સામેલ હતું અને તેને રશિયાના કહેવાતા Shadow Fleet સાથે જોડવામાં આવ્યું હતું. ‘શેડો ફ્લીટ’ શબ્દનો ઉપયોગ એવા ટેન્કરો અને જહાજોના નેટવર્ક માટે થાય છે, જેના મારફતે રશિયા પશ્ચિમી પ્રતિબંધો વચ્ચે તેલ સહિતની ઊર્જા નિકાસ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. જોકે, હુમલા માટે જવાબદાર પક્ષ અંગે તમામ વિગતો સ્વતંત્ર રીતે સ્પષ્ટ થવી બાકી છે.

બ્લેક સીથી વૈશ્વિક અનાજ સપ્લાય પર અસરનો ખતરો
બ્લેક સી માત્ર યુદ્ધનું ક્ષેત્ર નથી, પરંતુ વૈશ્વિક ખાદ્ય અને કોમોડિટી સપ્લાય માટે મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ છે. રશિયા અને યુક્રેન વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ ઘઉં અને મકાઈ નિકાસકાર દેશોમાં સામેલ છે. જો બ્લેક સીમાં જહાજો, બંદરો અને શિપિંગ રૂટ પર હુમલાનું જોખમ વધશે તો શિપિંગ ખર્ચ, વીમા પ્રીમિયમ અને અનાજની સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ વધી શકે છે. તેની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઘઉં અને મકાઈના ભાવ પર પણ પડી શકે છે. યુક્રેન દરિયાઈ માર્ગ ઉપરાંત માર્ગ અને રેલ નેટવર્ક તથા ડેન્યુબ નદી મારફતે અનાજની નિકાસ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ આ માર્ગોની ક્ષમતા બ્લેક સીના મોટા બંદરોની સરખામણીમાં મર્યાદિત છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો વધતો આર્થિક પડછાયો
Aframax Rio પરનો ડ્રોન હુમલો દર્શાવે છે કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની અસર હવે જમીન અને સૈન્ય મોરચાથી આગળ વધીને વૈશ્વિક શિપિંગ, એનર્જી ટ્રેડ અને ફૂડ સપ્લાય સુધી પહોંચી રહી છે. 23 ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત બચી જવું રાહતની બાબત છે, પરંતુ બ્લેક સીમાં વધતું ડ્રોન હુમલાનું જોખમ, કોમર્શિયલ જહાજોની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે મહત્વના પડકાર બની શકે છે.