બલૂચિસ્તાન સળગ્યું:14 શહેરોમાં 48 બોમ્બ ધડાકા

પાકિસ્તાનનો બલૂચિસ્તાન પ્રાંત અત્યારે યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ ગયો છે. પ્રતિબંધિત સંગઠન બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા ‘ઑપરેશન હેરોફ’ (Operation Herof) એ પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોની ઊંઘ ઉડાવી દીધી છે. છેલ્લા ૪૮ કલાકથી આ પ્રદેશમાં જે પ્રકારે લોહિયાળ સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે, તેનાથી સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાના ભૌગોલિક-રાજકીય સમીકરણો પર અસર પડવાની સંભાવના છે.

શુક્રવારની મોડી રાત્રે જ્યારે દુનિયા સૂઈ રહી હતી, ત્યારે બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મીએ એક પૂર્વ આયોજિત વ્યૂહરચના હેઠળ ‘ઑપરેશન હેરોફ’ના બીજા તબક્કાની જાહેરાત કરી. આ ઓપરેશન અંતર્ગત બીએલએના ઉગ્રવાદીઓએ એકસાથે અનેક શહેરો પર હુમલા શરૂ કર્યા. ક્વેટા, ગ્વાદર, મકરાન, હબ, અને નુશ્કી જેવા મહત્વના શહેરો અત્યારે હિંસાની આગમાં લપેટાયેલા છે. બીએલએના લડાયકોએ માત્ર પોલીસ ચોકીઓ જ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાની સેનાના વ્યૂહાત્મક કેમ્પો અને અર્ધસૈનિક દળોના ઠેકાણાઓને પણ નિશાન બનાવ્યા છે.

જૂઠા દાવા અને વાસ્તવિકતા: મૃત્યુઆંક પર વિવાદ

આ હિંસામાં જાનહાનિના આંકડાઓ બાબતે બંને પક્ષો દ્વારા અલગ-અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

• સરકારી પક્ષ: બલૂચિસ્તાનના મુખ્યમંત્રી સરફરાજ બુગતીએ સત્તાવાર નિવેદન આપતા જણાવ્યું છે કે, પાકિસ્તાની સેનાએ અત્યંત આક્રમક વળતો જવાબ આપીને ૭૦ જેટલા ઉગ્રવાદીઓને ઠાર કર્યા છે. જોકે, આ સંઘર્ષમાં સેનાના ૧૦ જવાનોના મોતની પણ પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.

• BLA નો દાવો: બીજી તરફ, બીએલએના પ્રવક્તા જયંદ બલોચે દાવો કર્યો છે કે તેમણે ૧૪ શહેરોમાં ૪૮ અલગ-અલગ સ્થળો પર હુમલા કર્યા છે. તેમણે એવો પણ સનસનીખેજ દાવો કર્યો છે કે નુશ્કીમાં કાઉન્ટર ટેરરિઝમ ડિપાર્ટમેન્ટ (CTD) ના હેડક્વાર્ટર પર તેમનો કબજો છે અને ૮૪ પાકિસ્તાની સૈનિકો માર્યા ગયા છે. જોકે, પાકિસ્તાની સેનાએ આ દાવાને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે.

મજીદ બ્રિગેડ અને આત્મઘાતી હુમલાખોરો

આ વખતના હુમલાની સૌથી ભયાનક બાબત એ છે કે બીએલએ તેની કુખ્યાત ‘મજીદ બ્રિગેડ’નો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. આ બ્રિગેડમાં અત્યંત તાલીમબદ્ધ આત્મઘાતી હુમલાખોરો હોય છે. રિપોર્ટ મુજબ, આ ઓપરેશનમાં પ્રથમ વખત મોટા પાયે મહિલા આત્મઘાતી હુમલાખોરોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જે સુરક્ષા દળો માટે સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે.

ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન: ટ્રેન અને રસ્તાઓ ઠપ્પ

ઉગ્રવાદીઓએ માત્ર માનવ સંહાર જ નથી કર્યો, પરંતુ બલૂચિસ્તાનની જીવાદોરી સમાન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમને પણ તોડી પાડી છે.

• રેલવે: નસીરાબાદ જિલ્લામાં રેલવે ટ્રેકને ઉડાવી દેવાના અનેક પ્રયાસો થયા છે. સુરક્ષા દળોએ કેટલાક બોમ્બ ડિફ્યુઝ કર્યા છે, પરંતુ સાવચેતીના ભાગરૂપે આખા પ્રાંતમાં ટ્રેન વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવાયો છે.

• રસ્તાઓ: હુમલાખોરોએ મુખ્ય હાઈવે પર કબજો જમાવીને વાહનોનું ચેકિંગ શરૂ કર્યું છે. ખાસ કરીને બિન-બલૂચ લોકો (પંજાબી કે અન્ય પ્રાંતના લોકો) ને ઓળખીને તેમને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેના કારણે ગ્વાદર અને ક્વેટા જેવા શહેરો બાકીના પાકિસ્તાનથી કપાઈ ગયા હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

હિંસા પાછળનું મુખ્ય કારણ: ચીનનો હસ્તક્ષેપ?

બલૂચિસ્તાનમાં આટલા મોટા પાયે હિંસા ભભૂકવાનું મૂળ કારણ ‘ચીન-પાકિસ્તાન ઈકોનોમિક કોરિડોર’ (CPEC) છે. બલૂચ લોકો માને છે કે પાકિસ્તાન સરકાર ચીન સાથે મળીને તેમના કુદરતી સંસાધનોની લૂંટ કરી રહી છે. ગ્વાદર પોર્ટ પર ચીનનો વધતો પ્રભાવ બલૂચો માટે અસંતોષનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. એક સ્વતંત્ર થિંક ટેન્ક (CRSS) ના અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૫ માં પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી હુમલાઓમાં ૩૪ ટકાનો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો છે, જેનું કેન્દ્રબિંદુ બલૂચિસ્તાન જ રહ્યું છે.

‘ઓપરેશન હેરોફ’ એ સાબિત કરી દીધું છે કે બલૂચિસ્તાનમાં પરિસ્થિતિ હવે પાકિસ્તાની સેનાના નિયંત્રણની બહાર જઈ રહી છે. એક તરફ આર્થિક કટોકટી અને બીજી તરફ આંતરિક યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ પાકિસ્તાન માટે અસ્તિત્વનું સંકટ ઉભું કરી રહી છે. જો આ હિંસા અટકાવવામાં નહીં આવે, તો આવનારા દિવસોમાં આ પ્રદેશમાં માનવીય કટોકટી વધુ ઘેરી બનશે.