નેપાળની સંસદીય ચૂંટણીમાં આ વખતે યુવાનોની શક્તિ સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહી છે. રેપ ગાયકથી રાજકારણી બનેલા અને કાઠમંડુના ભૂતપૂર્વ મેયર બાલેન્દ્ર શાહ, જેને બાલેન શાહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી સંસદીય ચૂંટણીમાં જંગી પ્રદર્શન કરી રહી છે.
મતગણતરીના પ્રારંભિક વલણો મુજબ, RSP ઘણા મતવિસ્તારોમાં આગળ ચાલી રહી છે. આ પરિણામોને ધ્યાનમાં રાખતા 35 વર્ષીય બાલેન શાહ નેપાળના આગામી વડા પ્રધાન બનવાના સૌથી મજબૂત દાવેદાર તરીકે ઉભરી રહ્યા છે.
165 બેઠકો માટે થયું મતદાન :&nbsp;
નેપાળમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી સંસદીય ચૂંટણીમાં કુલ 165 બેઠકો માટે મતદાન કરવામાં આવ્યું હતું. આ ચૂંટણીમાં બાલેન શાહની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી ઉપરાંત પૂર્વ વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીની પાર્ટી CPM-UML અને નેપાળી કોંગ્રેસ સહિત કુલ 67 રાજકીય પક્ષોના ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા.
ગયા વર્ષે યુવાનોના મોટા આંદોલન બાદ આ પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણી યોજાઈ છે. તે આંદોલન બાદ તે સમયના વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીને રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું અને સંસદનું વિસર્જન કરાયું હતું.
બાલેન શાહની પાર્ટી બહુમતી તરફ :&nbsp;
મતગણતરીના અત્યાર સુધીના વલણોમાં રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટીએ અનેક બેઠકો પર મજબૂત લીડ મેળવી છે. અહેવાલો મુજબ પાર્ટી દાયકાઓ બેઠકો જીતી ચૂકી છે અને અનેક મતવિસ્તારોમાં આગળ ચાલી રહી છે.
બીજી તરફ CPM-UML અને નેપાળી કોંગ્રેસ પાછળ રહી ગઈ છે. કેટલાક મતવિસ્તારોમાં હજુ પણ કડક સ્પર્ધા જોવા મળી રહી છે, પરંતુ મોટા ભાગે યુવાનોનું સમર્થન બાલેન શાહની પાર્ટીને મળી રહ્યું હોવાનું જોવા મળે છે.
બાલેન શાહનું ભારત સાથે જોડાણ :&nbsp;
બાલેન શાહ વ્યવસાયે સિવિલ એન્જિનિયર છે. તેમણે ભારતના કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલી વિશ્વેશ્વરાય ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટીમાંથી સ્ટ્રક્ચરલ એન્જિનિયરિંગમાં માસ્ટર ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી છે.
2022માં તેઓ સ્વતંત્ર ઉમેદવાર તરીકે કાઠમંડુના મેયર તરીકે ચૂંટાયા હતા. તે જીત બાદ તેઓ યુવાનોમાં લોકપ્રિય નેતા તરીકે ઉભરી આવ્યા. ત્યારબાદ તેમણે રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટીની સ્થાપના કરી.
યુવાનોમાં લોકપ્રિય નેતા :&nbsp;
બાલેન શાહ અગાઉ નેપાળના હિપ-હોપ સંગીત જગતમાં પણ જાણીતા હતા. તેમના ગીતોમાં ભ્રષ્ટાચાર, સામાજિક અસમાનતા અને રાજકીય તંત્રની ટીકા કરવામાં આવતી હતી.
2013માં તેમણે રેપ સ્પર્ધાઓ માટે એક પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું હતું, જેના કારણે તેઓ યુવાનોમાં લોકપ્રિય બન્યા. રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યા બાદ પણ તેમણે ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
ભારત-નેપાળ સંબંધો પર અસર :&nbsp;
બાલેન શાહના કેટલાક ભૂતકાળના નિવેદનોને કારણે ભારત સાથેના સંબંધોને લઈને ચર્ચા થઈ હતી. જોકે તાજેતરમાં તેમની પાર્ટીના ઢંઢેરામાં સંતુલિત વિદેશ નીતિ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે જો બાલેન શાહ સત્તામાં આવશે તો તેઓ આર્થિક વિકાસ, માળખાગત સુધારાઓ અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી પગલાં પર વધુ ધ્યાન આપી શકે છે.
ચીન અને વૈશ્વિક રાજકારણ :&nbsp;
તાજેતરના સમયમાં બાલેન શાહની પાર્ટીએ કેટલાક એવા પ્રોજેક્ટોથી અંતર બનાવવાનો સંકેત આપ્યો છે, જે ચીન સાથે જોડાયેલા હતા. આ કારણે દક્ષિણ એશિયાના ભૂરાજકીય સમીકરણોમાં પણ બદલાવ આવી શકે છે.
નેપાળની નવી સરકાર ભારત, ચીન અને અન્ય દેશો સાથે સંતુલિત સંબંધો જાળવવાનો પ્રયાસ કરશે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નેપાળની રાજનીતિમાં નવા યુગની શરૂઆત :&nbsp;
બાલેન શાહની લોકપ્રિયતા અને યુવાનોના સમર્થનને કારણે નેપાળની રાજનીતિમાં એક નવા યુગની શરૂઆત થતી જોવા મળી રહી છે.
જો તેમની પાર્ટી સંસદીય ચૂંટણીમાં બહુમતી મેળવે છે, તો બાલેન શાહ નેપાળના સૌથી યુવા વડા પ્રધાન બની શકે છે. આ જીતને ઘણા લોકો જૂની રાજકીય વ્યવસ્થા સામે યુવાનોના બળવા તરીકે પણ જોતા રહ્યા છે.

નેપાળની સંસદીય ચૂંટણીમાં બાલેન શાહની RSP આગળ, યુવા લહેરથી રાજકારણમાં ફેરફાર

March 7, 2026 | 15:17 IST