નિવૃત્તિ પછી આર્થિક સુરક્ષા અને નિયમિત આવકની ખાતરી ઈચ્છતા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે પોસ્ટ ઓફિસની સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) એક શ્રેષ્ઠ અને સુરક્ષિત વિકલ્પ છે. આ સરકારી યોજના શૂન્ય જોખમ સાથે હાલમાં 8.2% વાર્ષિક વ્યાજ આપે છે, જે ઘણી બેંક FD કરતા વધુ છે અને ત્રિમાસિક (ક્વાર્ટરલી) ધોરણે વ્યાજની ચુકવણી કરે છે. 2026માં પણ આ વ્યાજ દર જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટર માટે અપરિવર્તિત રહ્યો છે, જે સરકારી નાની બચત યોજનાઓમાં સૌથી ઊંચો દર છે (સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના સાથે).
<h3 dir="auto">SCSS યોજનાના મુખ્ય લાભ અને વિગતો</h3>
<ul dir="auto">
<li>વ્યાજ દર: 8.2% પ્રતિ વર્ષ (ત્રિમાસિક ચુકવણી). આ દર ત્રણ મહિને રિવ્યૂ થાય છે પરંતુ હાલમાં સ્થિર છે.</li>
<li>રોકાણ મર્યાદા: ન્યૂનતમ ₹1,000 (₹1,000ના ગુણાંકમાં) અને મહત્તમ ₹30 લાખ (એકલ ખાતામાં ₹15 લાખ અને સંયુક્ત ખાતામાં ₹30 લાખ સુધી).</li>
<li>પરિપક્વતા અવધિ: 5 વર્ષ. પરિપક્વતા પછી 3 વર્ષ સુધી લંબાવી શકાય છે.</li>
<li>કર લાભ: રોકાણની રકમ આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ વાર્ષિક ₹1.5 લાખ સુધી કર કપાતનો લાભ આપે છે. જોકે વ્યાજ આવક કરપાત્ર છે.</li>
<li>સુરક્ષા: સરકારી ગેરંટી સાથે શૂન્ય જોખમ.</li>
</ul>
<h3 dir="auto">દર મહિને ₹17,000 સુધીની આવક કેવી રીતે મળે?</h3>
યોજનામાં વ્યાજ ત્રિમાસિક ચૂકવાય છે, જેને માસિક આવકમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે:
<ul dir="auto">
<li>સંયુક્ત ખાતામાં ₹25 લાખ રોકાણ કરવાથી ત્રિમાસિક વ્યાજ &asymp; ₹51,250 મળે છે (8.2% પર).</li>
<li>આનો માસિક સરેરાશ &asymp; ₹17,083 થાય છે.</li>
<li>મહત્તમ ₹30 લાખ રોકાણ પર ત્રિમાસિક વ્યાજ &asymp; ₹61,500 (માસિક &asymp; ₹20,500).</li>
</ul>
આ આવક નિયમિત અને સુરક્ષિત છે, જે નિવૃત્તિ પછીના ખર્ચ માટે આદર્શ છે.
<h3 dir="auto">પાત્રતા અને ખાતું ખોલવાની વિગતો</h3>
<ul dir="auto">
<li>વય મર્યાદા: 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વ્યક્તિઓ.
<ul dir="auto">
<li>VRS લીધેલા: 55-60 વર્ષ.</li>
<li>નિવૃત્ત સંરક્ષણ કર્મચારીઓ: 50-60 વર્ષ.</li>
</ul>
</li>
<li>સંયુક્ત ખાતું: જીવનસાથી સાથે ખોલી શકાય છે.</li>
<li>ખાતું ખોલવું: નજીકની પોસ્ટ ઓફિસ અથવા અધિકૃત બેંકમાં સરળતાથી ખોલી શકાય છે. ફોર્મ અને દસ્તાવેજો (આઈડી પ્રૂફ, એજ પ્રૂફ, PAN) જરૂરી છે.</li>
</ul>
<h3 dir="auto">વધુ નિયમો અને લાભ</h3>
<ul dir="auto">
<li>પરિપક્વતા પછી: 5 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ મૂળ રકમ + વ્યાજ ઉપાડી શકાય છે અથવા 3 વર્ષ લંબાવી શકાય છે.</li>
<li>પ્રારંભિક ઉપાડ: 1 વર્ષ પછી શક્ય, પરંતુ દંડ લાગુ પડે છે.</li>
<li>નોમિનેશન: અવસાનની સ્થિતિમાં નોમિનીને સંપૂર્ણ રકમ મળે છે.</li>
<li>ખાસ નોંધ: ખાતું ખોલતી વખતે લાગુ વ્યાજ દર સમગ્ર અવધિ માટે લોક થઈ જાય છે, ભલે બાદમાં દર બદલાય.</li>
</ul>
આ યોજના બેંક FD કરતા વધુ વ્યાજ અને સરકારી સુરક્ષા આપે છે, જેને કારણે તે વરિષ્ઠ નાગરિકોમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે. વધુ માહિતી માટે નજીકની પોસ્ટ ઓફિસની મુલાકાત લો અથવા India Post વેબસાઇટ તપાસો.

શૂન્ય જોખમ સાથે 8.2% વ્યાજ, દર મહિને ₹17,000 સુધીની આવક અને કર લાભનો લાભ મેળવો

February 11, 2026 | 15:52 IST