પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારા વચ્ચે સરકારનો મોટો નિર્ણય

Windfall Tax Imposed On Petrol Export: કેન્દ્ર સરકારે દેશની ઉર્જા નીતિમાં મોટો ફેરફાર કરતા પેટ્રોલની નિકાસ પર પ્રતિ લિટર ₹3ના દરે સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) એટલે કે વિન્ડફોલ ટેક્સ લાદી દીધો છે. જોકે, બીજી તરફ સ્થાનિક રિફાઇનર્સને મોટી રાહત આપતા નિકાસ કરવામાં આવતા ડીઝલ અને વિમાન ઈંધણ (ATF) પરના શુલ્કમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર જાહેરનામા અનુસાર, આ નવા સુધારેલા દરો આજથી એટલે કે 16 મે 2026થી દેશભરમાં અમલમાં આવી ગયા છે.

ડીઝલ અને વિમાન ઈંધણ (ATF) પરના ટેક્સમાં રાહત
સરકારના નવા નિર્ણય અનુસાર, નિકાસ થતા ડીઝલ પરની સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી ₹23 પ્રતિ લિટરથી વ્યાપક પ્રમાણમાં ઘટાડીને ₹16.5 પ્રતિ લિટર કરી દેવામાં આવી છે. આ જ રીતે, એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પરની ડ્યુટી પણ અડધા કરતાં વધુ ઘટાડીને ₹33થી સીધી ₹16 પ્રતિ લિટર કરી દેવામાં આવી છે. આ આર્થિક રાહત ઉપરાંત, પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર વસૂલવામાં આવતા રોડ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસ (RIC)ને પણ હાલ પૂરતો શૂન્ય રાખવામાં આવ્યો છે.

સ્થાનિક ગ્રાહકો સુરક્ષિત: છૂટક કિંમતો પર કોઈ અસર નહીં
ભારતના સામાન્ય ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટા રાહતના સમાચાર એ છે કે આ વૈશ્વિક ટેક્સ ફેરફારોની સ્થાનિક બજાર પર કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં પડે. દેશની અંદર સામાન્ય જનતા માટે વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. પરિણામે, દેશના વિવિધ શહેરોમાં ઈંધણની છૂટક કિંમતો સ્થિર રહેશે અને સામાન્ય માણસના માસિક બજેટ પર આ નિર્ણયનો કોઈ વધારાનો બોજ નહીં પડે.

પશ્ચિમ એશિયા સંકટ અને સરકારનો વ્યૂહાત્મક નિર્ણય
આર્થિક નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ)માં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંકટના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ)ની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પર કરાયેલી સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ, ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત યુદ્ધ પહેલાના $73 પ્રતિ બેરલથી વધીને $100 પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં નિકાસકારો સ્થાનિક બજારને બદલે વિદેશમાં તેલ વેચીને અયોગ્ય નફો ન કમાય અને દેશમાં ઈંધણનો પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે, તે હેતુથી સરકારે આ વ્યૂહાત્મક પગલું ભર્યું છે.