હમીરપુરમાં નિર્માણાધીન પુલ ધરાશાયી

Hamirpur Bridge Tragedy: ઉત્તર પ્રદેશના હમીરપુર જિલ્લામાં શુક્રવારે વહેલી સવારે એક અત્યંત હૃદયદ્રાવક અને મોટી દુર્ઘટના બની હતી. કુરારા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળ મોરકંદર પરસાણીથી નૈથી ગામ વચ્ચે બેતવા નદી પર બની રહેલા 900 મીટર લાંબા એક વિશાળ પુલનો મોટો ભાગ પત્તાના મહેલની જેમ તૂટી પડ્યો હતો. આ ભયાનક અકસ્માતમાં કાટમાળ નીચે દટાઈ જવાથી અત્યાર સુધીમાં 6 કામદારોના કરુણ મોત નીપજ્યા છે. જ્યારે અનેક લોકો હજુ પણ કાટમાળ નીચે ફસાયા હોવાની આશંકાને પગલે મોટા પાયે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર પંથકમાં અરેરાટી સાથે ભારે ગભરાટનો માહોલ ફેલાઈ ગયો છે.

સવારે 3 વાગ્યે કુદરતનો પ્રકોપ અને કાળનો પંજો
સ્થાનિક સૂત્રો અને વહીવટીતંત્ર પાસેથી મળતી વિગતો અનુસાર, ગુરુવારની રાત શ્રમિકો માટે કાળરાત્રિ સાબિત થઈ હતી. આખો દિવસ સખત મજૂરી કર્યા બાદ, તમામ કામદારો રાત્રિના સમયે આરામ કરવા માટે પુલના વિશાળ સ્લેબની નીચે અને તેની આસપાસ સૂતા હતા. શુક્રવારે વહેલી સવારે આશરે 2 થી 3 વાગ્યાની વચ્ચે અચાનક સ્થાનિક વાતાવરણમાં ભયંકર પલટો આવ્યો હતો. આકાશમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે પ્રચંડ વાવાઝોડું અને મુશળધાર વરસાદ શરૂ થયો હતો. પવનની ગતિ એટલી તીવ્ર હતી કે નદીના મોજા વચ્ચે ઊભેલા આ નિર્માણાધીન પુલના વિશાળ શટરિંગ, સ્લેબ અને ભારેખમ થાંભલાઓ પોતાનું સંતુલન ગુમાવી બેઠા હતા. સવારે બરાબર 3:00 વાગ્યે એક પ્રચંડ અને કાન ફાડી નાખે તેવા ધડાકા સાથે પુલનો એક આખો હિસ્સો તૂટી પડ્યો હતો. કોંક્રિટ અને લોખંડના ભારે મટીરિયલ નીચે ગહેરી ઊંઘમાં સૂતેલા મજૂરોને ભાગવાની કે સંભળવાની સહેજ પણ તક મળી ન હતી.

અંધારી રાતે ચીસોથી ગુંજી ઉઠ્યો સરહદી વિસ્તાર
પુલ ધરાશાયી થતાં જ અંધારી રાત અને મુશળધાર વરસાદની વચ્ચે કાટમાળ નીચે ફસાયેલા શ્રમિકોની કંપારી છૂટી જાય તેવી ચીસો સંભળાવા લાગી હતી. પ્રચંડ અવાજ સાંભળીને નજીકના મોરકંદર પરસાણી ગામના ગ્રામજનો તાત્કાલિક લાકડીઓ અને ટોર્ચ લઈને ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા. ગ્રામજનોએ પોતાના સ્તરે કાટમાળ હટાવી લોકોને બહાર કાઢવાના ભગીરથ પ્રયાસો શરૂ કર્યા હતા અને તાત્કાલિક સ્થાનિક પોલીસને જાણ કરી હતી. ઘટનાની ગંભીરતાને જોતાં એસડીએમ (SDM), સર્કલ ઓફિસર (CO) અને એએસપી અરવિંદ કુમાર વર્મા સહિત અનેક પોલીસ સ્ટેશનોનો કાફલો ઘટનાસ્થળે દોડી ગયો હતો.

 

          View this post on Instagram                      

A post shared by Benefit News (@benefitnews)

 

SDRFનું મેગા રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન
દુર્ઘટનાની માહિતી મળતાની સાથે જ સ્ટેટ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (SDRF) ની ખાસ ટુકડી અદ્યતન બચાવ સામગ્રી સાથે કુરારા પહોંચી ગઈ હતી. જોકે, વાવાઝોડાના કારણે સમગ્ર જિલ્લામાં સેંકડો વૃક્ષો ઉખડી ગયા હતા અને વીજળીના થાંભલા ધરાશાયી થયા હોવાથી શરૂઆતના તબક્કામાં બચાવ કામગીરીમાં ભારે અવરોધ ઊભો થયો હતો. SDRF અને પોલીસે જેસીબી તથા અન્ય હાઇડ્રોલિક મશીનરીનો ઉપયોગ કરીને અત્યંત કાળજીપૂર્વક કોંક્રિટના સ્લેબ હટાવવાનું કામ શરૂ કર્યું હતું. આ સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન ભારે રોમાંચક દ્રશ્યો પણ સામે આવ્યા હતા, જેમાં પુલના ઉંચા થાંભલા પર ફસાયેલા 3 શ્રમિકોને SDRF ની ટીમે સુઝબુઝ પૂર્વક જીવતા બચાવી લીધા હતા. વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર કાટમાળ સંપૂર્ણ સાફ ન થાય ત્યાં સુધી સર્ચ ઓપરેશન ચાલુ રાખવામાં આવશે.

અકસ્માતમાં આ 6 શ્રમિકોએ ગુમાવ્યા જીવ
આ ભયાનક અકસ્માતનો ભોગ બનેલા તમામ મૃતકો ગરીબ પરિવારના આશાસ્પદ યુવાનો હતા, જેઓ પોતાના વતનથી દૂર અહીં રોજીરોટી કમાવવા આવ્યા હતા. સત્તાવાર યાદી મુજબ મૃત્યુ પામેલા લોકોમાં લોકેન્દ્ર નિષાદ (રહે. ચિલ્લા, જિલ્લો: બાંદા), કુલદીપ નિષાદ (રહે. ચિલ્લા, જિલ્લો: બાંદા), સાવંત યાદવ (રહે. ભુરાગઢ, જિલ્લો: બાંદા), સભાજીત (રહે. ભુરાગઢ, જિલ્લો: બાંદા), પુષ્પેન્દ્ર સિંહ ચૌહાણ (રહે. સ્વાસા ખુર્દ, લાલપુર, જિલ્લો: હમીરપુર), રાજેશ પાલ (રહે. અચપુરા, જિલ્લો: હમીરપુર) નો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ શ્રમિકોના મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપવામાં આવ્યા છે. પોતાના કમાતા વહાલસોયા સભ્યો ગુમાવતાં જ ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા પરિવારોના આક્રંદથી વાતાવરણ ગમગીન બની ગયું હતું.

સીએમ યોગી આદિત્યનાથ દ્વારા આર્થિક સહાયની જાહેરાત
લખનઉ ખાતે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ હમીરપુર પુલ દુર્ઘટનાની તાત્કાલિક ગંભીર નોંધ લીધી હતી. તેમણે આ ઘટનાને અત્યંત દુ:ખદ અને હૃદયદ્રાવક ગણાવી શોકગ્રસ્ત પરિવારો પ્રત્યે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરી છે. મુખ્યમંત્રીએ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને ઉચ્ચ વહીવટીતંત્રને ઘાયલોની શ્રેષ્ઠ સારવાર આપવા આદેશ કર્યો છે. આ સાથે જ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે મૃતકોના આશ્રિત પરિવારોને આર્થિક સંબળ પૂરું પાડવા માટે ₹5 લાખની નાણાકીય સહાય આપવાની જાહેરાત કરી છે. જ્યારે આ અકસ્માતમાં ઇજાગ્રસ્ત થયેલા અન્ય તમામ કામદારોને ત્વરિત ધોરણે ₹50,000 ની મદદ આપવાની જાહેરાત સત્તાવાર રીતે કરવામાં આવી છે.

રાજકીય ગરમાવો: ₹2 કરોડનું વળતર અને CBI તપાસની માંગ
બીજી તરફ, આ મોટી દુર્ઘટનાને પગલે ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. વિપક્ષી દળ સમાજવાદી પાર્ટી (SP) ના વરિષ્ઠ નેતા આઈ.પી. સિંહે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ ઘટનાનો એક હૃદયદ્રાવક વીડિયો શેર કરીને સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે, "ઉત્તર પ્રદેશમાં ભ્રષ્ટાચાર અને કમિશનખોરીની સંસ્કૃતિના કારણે આજે 6 ગરીબ મજૂરોએ જીવ ગુમાવવો પડ્યો છે." સમાજવાદી પાર્ટીએ માંગ કરી છે કે યોગી સરકારે મૃતક મજૂરોના આશ્રિત પરિવારોને ઓછામાં ઓછું ₹2 કરોડનું આર્થિક વળતર આપવું જોઈએ. આ ઉપરાંત નિર્માણ કાર્યમાં થયેલી આ ગંભીર લાપરવાહી અને મટીરિયલમાં વ્યાપ્ત ભ્રષ્ટાચારની તપાસ દેશની સર્વોચ્ચ એજન્સી સીબીઆઈ (CBI) દ્વારા કરાવવામાં આવે તેવી ઉગ્ર માંગ ઉઠાવી છે.

દેશભરમાં પુલ ધરાશાયી થવાના ભૂતકાળના કિસ્સા
હમીરપુરની આ ઘટનાએ દેશમાં અગાઉ બનેલી આવી જ કેટલીક મોટી માળખાકીય દુર્ઘટનાઓની યાદ તાજી કરાવી દીધી છે. આ પૂર્વે બિહારના ભાગલપુરમાં ગંગા નદી પર બનેલા પ્રખ્યાત વિક્રમશિલા પુલનો એક મોટો ભાગ અચાનક તૂટીને નદીના પ્રવાહમાં વહી ગયો હતો, જોકે ત્યાં સમયસર એલર્ટને કારણે મોટી જાનહાનિ ટળી હતી. આ સિવાય 1 મેના રોજ જમ્મુ જિલ્લાના બંતલાબ વિસ્તારમાં પણ એક નિર્માણાધીન પુલનો પિલર તૂટી પડતાં અનેક મજૂરોના કરુણ મોત નીપજ્યા હતા અને ઘણા ઘાયલ થયા હતા. વારંવાર બનતી આવી ઘટનાઓ દેશમાં સરકારી કોન્ટ્રેક્ટ અને બાંધકામની ગુણવત્તા પર સવાલો ઊભા કરે છે.

સુરક્ષાના નિયમો નેવે મુકાયા: વહીવટી તપાસના આદેશ
બેતવા નદી પર બનેલી આ કરૂણાંતિકાએ વહીવટીતંત્ર અને પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ સામે કેટલાક અણિયાળા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા અગાઉથી જ ભારે વાવાઝોડા અને કમોસમી વરસાદની કડક ચેતવણી આપવામાં આવી હોવા છતાં, મજૂરોને આવા અત્યંત જોખમી અને અસુરક્ષિત નબળા બાંધકામ હેઠળ સૂવાની મંજૂરી કેમ આપવામાં આવી? શું સાઇટ પર સેફ્ટી પ્રોટોકોલ માત્ર કાગળ પર જ સીમિત હતા? આ તમામ ગંભીર સવાલો વચ્ચે સ્થાનિક જિલ્લા કલેક્ટર અને વહીવટીતંત્ર દ્વારા સમગ્ર મામલે ઉચ્ચ સ્તરીય ટેકનિકલ તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે તપાસ સમિતિનો વિસ્તૃત અહેવાલ આવ્યા બાદ જે પણ એજન્સી, કોન્ટ્રાક્ટર કે સરકારી ઇજનેર દોષિત જણાશે, તેમની સામે સદોષ માનવવધ સહિતની કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. હાલ પૂરતું, ઘટનાસ્થળે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચાલુ રાખીને કાટમાળ હટાવવાની કામગીરીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.