PM નિવાસ નજીક ઝૂંપડપટ્ટી ખાલી કરવાનું અલ્ટીમેટમ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન 7 લોક કલ્યાણ માર્ગ (અગાઉ રેસ કોર્સ રોડ) નજીક આવેલી ત્રણ ઝૂંપડપટ્ટી ક્લસ્ટરોમાં રહેતા 717 પરિવારોને 6 માર્ચ, 2026 સુધીમાં તેમના ઘર ખાલી કરવાનો અલ્ટીમેટમ આપવામાં આવ્યો છે. આ ત્રણ ક્લસ્ટરો – ભાઈ રામ કેમ્પ, મસ્જિદ કેમ્પ અને DID કેમ્પ – સરકારી જમીન પર આવેલા છે, જે ભૂમિ અને વિકાસ કાર્યાલય (L&DO)ના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે. આ પગલું કેન્દ્ર સરકારના આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય (MoHUA) દ્વારા લેવામાં આવ્યું છે.

ગુરુવારે L&DO અને પોલીસ અધિકારીઓએ રહેવાસીઓને પુનર્વસન નોટિસ વિતરિત કરી હતી. નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે રહેવાસીઓએ 6 માર્ચ સુધીમાં ઘર ખાલી કરીને દિલ્હી શહેરી આશ્રય સુધારણા બોર્ડ (DUSIB)ની કોલોનીમાં સાવદા ઘેવરામાં આવેલા આવન્ટિત ફ્લેટ્સનો કબજો લેવો જોઈએ. સાવદા ઘેવરા વર્તમાન સ્થળથી લગભગ 45 કિલોમીટર દૂર છે. આ નોટિસમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે નિયમોનું પાલન ન કરવાથી કાનૂની કાર્યવાહી અને બળજબરીથી બેદખલીની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પગલું જાન્યુઆરી 2024માં L&DO અને દિલ્હી વિકાસ સત્તામંડળ (DDA) દ્વારા કરાયેલા સંયુક્ત સર્વેક્ષણને અનુસરીને લેવામાં આવ્યું છે. સર્વેમાં પાત્રતા નક્કી કર્યા બાદ DUSIBની પુનર્વસન નીતિ અનુસાર 717 પરિવારોને ફ્લેટ્સ આવન્ટિત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઝૂંપટ્ટીઓમાં 2,500થી વધુ લોકો રહે છે, જેમાંથી ઘણા ત્રણ પેઢીઓથી અહીં વસે છે.

રહેવાસીઓમાં ભારે રોષ અને ચિંતા જોવા મળી રહી છે. ઘણા રહેવાસીઓએ કહ્યું કે આટલી ઓછી સમયમર્યાદામાં ઘર ખાલી કરવું અશક્ય છે. ઝૂંપડપટ્ટીના વડા રાકેશ બંસલે જણાવ્યું કે તેઓ 50 વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે અને અહીં જ જન્મ્યા છે. તેમણે નોટિસની ફાઇલ બતાવતાં કહ્યું કે હાલમાં 571 લોકોને નોટિસ મળી છે અને વધુ પરિવારોને મોકલવામાં આવી રહી છે. હસન ખાને કહ્યું કે તેઓ ત્રીજી પેઢીના રહેવાસી છે અને અચાનક 10-12 દિવસમાં શિફ્ટ થવું અશક્ય છે. તેમના બાળકોની બોર્ડ પરીક્ષાઓ ચાલી રહી છે, જેના કારણે શિક્ષણ પર અસર પડશે.

મોટાભાગના રહેવાસીઓ દૈનિક મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવે છે. ધામુ જેવા રહેવાસીઓએ કહ્યું કે 40-45 કિલોમીટર દૂર જવાથી કામ પર જવું મુશ્કેલ બનશે. અહીં ઘણા લોકો નજીકના રેસ કોર્સ ક્લબમાં કામ કરે છે. સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ અચાનક સ્થળાંતર તેમની આજીવિકા, બાળકોના શિક્ષણ અને સામાજિક નેટવર્કને જોખમમાં મૂકશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ પુનર્વસન DUSIB નીતિ અનુસાર છે અને રહેવાસીઓને પાકા મકાનો આપવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ઘણા રહેવાસીઓ આ પગલાથી ખુશ છે કારણ કે તેમને સારી સુવિધાઓવાળા ફ્લેટ્સ મળશે. જોકે, આ મામલો દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે અને અંતરિમ રાહત હજુ પણ અમલમાં છે, જેના કારણે અનિશ્ચિતતા છે.

આ ઘટના દિલ્હીમાં ઝૂંપડપટ્ટીઓના પુનર્વસન અને સરકારી જમીન પર અતિક્રમણ હટાવવાના વ્યાપક પ્રયાસનો ભાગ છે. રહેવાસીઓએ સમયમર્યાદા વધારવા અને વધુ સારી વ્યવસ્થા માટે માંગણી કરી છે. તંત્રે કહ્યું છે કે પુનર્વસન પ્રક્રિયા સરળ અને પારદર્શક રીતે કરવામાં આવશે. આ મુદ્દો શહેરી વિકાસ અને ગરીબોના પુનર્વસન વચ્ચેના સંતુલનને ફરી ઉજાગર કરે છે.