સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો: મહિલાને ગર્ભપાતનો અધિકાર

ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે મહિલાઓના પ્રજનન અધિકારો અને શારીરિક સ્વાયત્તતા પર એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ પણ મહિલા, અને ખાસ કરીને સગીર છોકરીને, તેની મરજી વિરુદ્ધ ગર્ભધારણ ચાલુ રાખવા કે બાળકને જન્મ આપવા માટે ફરજ પાડી શકાય નહીં. આ કિસ્સામાં કોર્ટે એક સગીરાને 30 અઠવાડિયાની ગર્ભાવસ્થા સમાપ્ત કરવાની વિશેષ મંજૂરી આપી છે.

સગીરાના અધિકારો સર્વોપરી : 

ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ના અને ઉજ્જલ ભુયાનની ખંડપીઠે આ મામલે સુનાવણી કરતા જણાવ્યું કે જ્યારે કોઈ સગીર છોકરી માતા બનવા ન માંગતી હોય, ત્યારે તેની ઈચ્છાનો આદર કરવો અનિવાર્ય છે. કોર્ટના મતે, ગર્ભધારણ સંમતિથી થયો હતો કે નહીં તે ગૌણ બાબત છે, પરંતુ છોકરીની માનસિક અને શારીરિક સ્થિતિ તેમજ ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને તેનો નિર્ણય સૌથી મહત્વનો ગણાય.

પસંદગીની સ્વતંત્રતાનું મહત્વ : 

ચુકાદા દરમિયાન અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ગર્ભાવસ્થાના અંતિમ તબક્કા હોવા છતાં, જો માતા માનસિક રીતે તૈયાર ન હોય તો તેને મજબૂર કરવી તે તેના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. ન્યાયાધીશોએ સ્વીકાર્યું કે અજાત બાળક અને માતાની ઈચ્છા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું મુશ્કેલ છે, પરંતુ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને ગરિમાના આધારે માતાના હિતોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

તબીબી સાવચેતી સાથે પ્રક્રિયાના આદેશ : 

કોર્ટે મુંબઈની જેજે હોસ્પિટલને આ ગર્ભપાતની પ્રક્રિયા હાથ ધરવા આદેશ આપ્યો છે. આ ઓપરેશન દરમિયાન તમામ જરૂરી તબીબી સુરક્ષા અને સાવચેતી રાખવાની સૂચના પણ આપવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે કાયદા મુજબ 24 અઠવાડિયા સુધીની મર્યાદા હોય છે, પરંતુ આ અસાધારણ કિસ્સામાં કોર્ટે 30 અઠવાડિયાની મંજૂરી આપીને નવો રાહ ચીંધ્યો છે.

આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતીય ન્યાયતંત્ર મહિલાઓના પોતાના શરીર પરના અધિકાર અને ગરિમાપૂર્ણ જીવન જીવવાના અધિકારને મજબૂત સમર્થન આપે છે.