નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT)એ 81,000 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બની રહેલા 'ગ્રેટ નિકોબાર આઇલેન્ડ પ્રોજેક્ટ'ની પર્યાવરણીય મંજૂરી (EC)ને પડકારતી અરજીઓ ફગાવી દીધી છે. ટ્રિબ્યુનલે 16 ફેબ્રુઆરીના રોજ આપેલા ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ માટે પૂરતા સુરક્ષાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે અને દેશના વ્યૂહાત્મક હિત માટે આ પ્રોજેક્ટ અત્યંત મહત્વનો છે.
શું છે વિવાદ?
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ નિકોબાર ટાપુ પર ઇન્ટરનેશનલ કન્ટેનર પોર્ટ, એરપોર્ટ, પાવર પ્લાન્ટ અને ટાઉનશિપ બનાવવાનું આયોજન છે. પર્યાવરણવાદીઓ અને વિપક્ષી નેતાઓનો આક્ષેપ છે કે આ પ્રોજેક્ટથી:
વૃક્ષોનું નિકંદન: અંદાજે 10 લાખ વૃક્ષો કાપવામાં આવશે.
દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિને જોખમ: લેધરબેક કાચબાઓની નેસ્ટિંગ સાઇટ અને પરવાળાના ખડકો (Corals) ને નુકસાન થશે.
આદિવાસી અધિકારો: 84 ચોરસ કિમી જેટલી આદિવાસી જમીન પ્રોજેક્ટમાં જશે, જેનો સ્થાનિક નિકોબારી સમુદાય વિરોધ કરી રહ્યો છે.
NGT એ શું કહ્યું?
કોર્ટ દ્વારા નિમવામાં આવેલી હાઈ-પાવર્ડ કમિટી (HPC) ના અહેવાલને આધારે NGT એ તારણ કાઢ્યું છે કે પર્યાવરણીય મંજૂરી પ્રક્રિયામાં કોઈ ગંભીર ખામી નથી. કમિટીએ દાવો કર્યો હતો કે જે વિસ્તારમાં પોર્ટ બનવાનું છે ત્યાં કોઈ મોટા પરવાળાના ખડકો નથી અને જે છૂટાછવાયા છે તેને સરળતાથી અન્યત્ર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકાય છે. વધુમાં, સરકારે દલીલ કરી હતી કે મલક્કા સ્ટ્રેટના વેપારી માર્ગો પર પકડ મજબૂત કરવા માટે આ પ્રોજેક્ટ ભારત માટે અનિવાર્ય છે.
પ્રતિક્રિયા:
ભૂતપૂર્વ પર્યાવરણ મંત્રી જયરામ રમેશે આ નિર્ણયને "અત્યંત નિરાશાજનક" ગણાવ્યો છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે આ પ્રોજેક્ટની લાંબા ગાળાની અસરો પર્યાવરણ માટે વિનાશક સાબિત થશે.
હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ સામેની કેટલીક અરજીઓ કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં પણ પેન્ડિંગ છે, પરંતુ NGTના આ નિર્ણયથી પ્રોજેક્ટના અમલીકરણને મોટું પીઠબળ મળ્યું છે.

NGT નો ચુકાદો: નિકોબાર પ્રોજેક્ટમાં સુરક્ષા પૂરતી

10 લાખ વૃક્ષોના છેદન અને ટર્ટલ નેસ્ટિંગ સાઇટ સામે ઉઠ્યા હતા સવાલો, પર્યાવરણવાદીઓમાં નિરાશા

February 17, 2026 | 17:21 IST