NEET UG 2026 રદ: પેપર લીક વિવાદ બાદ NTAનો નિર્ણય

NEET Exam Cancel: ભારતના તબીબી શિક્ષણ ક્ષેત્રે પ્રવેશ માટેની સૌથી મોટી પરીક્ષા NEET (UG) 2026 ને લઈને સર્જાયેલા વિવાદનો આખરે અંત આવ્યો છે, પરંતુ આ અંત લાખો વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટો આંચકો લઈને આવ્યો છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) એ 3 મે, 2026 ના રોજ આયોજિત થયેલી NEET UG પરીક્ષાને સત્તાવાર રીતે રદ કરવાની જાહેરાત કરી છે. પેપર લીક અને પરીક્ષાની પારદર્શિતા પર ઉઠેલા ગંભીર પ્રશ્નોને પગલે કેન્દ્ર સરકાર અને NTA એ આ મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે આ પરીક્ષા ફરીથી લેવામાં આવશે અને તેની નવી તારીખો ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે.

 

National Testing Agency, with the approval of the Government of India, has decided to cancel the NEET (UG) 2026 examination conducted on 3 May 2026, and to re-conduct the examination on dates that will be notified separately. pic.twitter.com/fh4o4QtzfI

— ANI (@ANI) May 12, 2026

 

NTAનો નિર્ણય અને CBI તપાસનો આદેશ
મંગળવારે જારી કરાયેલા એક સત્તાવાર નિવેદનમાં NTA એ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, પરીક્ષા પ્રણાલીમાં નિષ્પક્ષતા અને વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવા માટે 3 મેની પરીક્ષા રદ કરવી અનિવાર્ય બની હતી. એજન્સીએ જણાવ્યું કે, 8 મેના રોજ પરીક્ષા સંબંધિત કેટલીક બાબતોને સ્વતંત્ર તપાસ માટે કેન્દ્રીય એજન્સીઓને સોંપવામાં આવી હતી. તપાસ એજન્સીઓ અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ (LEAs) તરફથી મળેલા ઇનપુટ્સ અને રિપોર્ટ્સની સમીક્ષા કર્યા બાદ જાણવા મળ્યું કે પરીક્ષાની ગરિમા સાથે ચેડાં થયા હોવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ મામલાની ગંભીરતા જોતા કેન્દ્ર સરકારે સમગ્ર પ્રકરણની તપાસ સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) ને સોંપી દીધી છે. CBI હવે પેપર સેટિંગથી લઈને પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેન્ટર સુધીની આખી સાંકળની તપાસ કરશે. NTA એ વિદ્યાર્થીઓને અપીલ કરી છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપે અને માત્ર સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી જ માહિતી મેળવે.

શું હતો વિવાદ? 
આ વર્ષે NEET UG ની પરીક્ષામાં લગભગ 22 લાખ વિદ્યાર્થીઓ બેઠા હતા. વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે પરીક્ષાના એક દિવસ પહેલા સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ પર એક કથિત ‘અનુમાન પેપર’ (Guess Paper) વાયરલ થયું. આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે વાસ્તવિક પરીક્ષામાં પૂછાયેલા 720 ગુણના પ્રશ્નોમાંથી લગભગ 600 ગુણના પ્રશ્નો આ વાયરલ પેપર સાથે મેળ ખાતા હતા. રાજસ્થાન પોલીસના સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) ની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે ‘ક્વેશ્ચન બેંક’ વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચી હતી, તેમાં ફિઝિક્સ, કેમેસ્ટ્રી અને બાયોલોજીના 300 થી વધુ પ્રશ્નો હતા. આ તમામ પ્રશ્નો હાથથી લખાયેલા હતા અને તમામનું હસ્તલેખન પણ એક સરખું જ હતું. તેમાંથી 150 પ્રશ્નો તો NEET UG 2026 ના ઓરિજિનલ પેપરમાં બેઠા પૂછાયા હતા. નિષ્ણાતોના મતે, કોઈ પણ ગેસ પેપરમાં આટલી મોટી સંખ્યામાં પ્રશ્નો મેચ થવા એ માત્ર સંયોગ હોઈ શકે નહીં, પરંતુ એક સંગઠિત કાવતરું હોવાના સંકેત આપે છે.

રાજસ્થાન પોલીસના દરોડા અને 45 થી વધુની ધરપકડ
રાજસ્થાન પોલીસના SOG એ આ કેસમાં અત્યાર સુધીમાં 45 થી વધુ લોકોની અટકાયત કરી છે. ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) ના ઇનપુટ્સના આધારે દહેરાદૂન, સીકર અને ઝુનઝુનુમાં દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. સીકરની એક જાણીતી કોચિંગ સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા કારકિર્દી સલાહકારની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તપાસ એજન્સીઓને શંકા છે કે આ પ્રશ્નપત્ર પરીક્ષાના બે દિવસ પહેલા જ પસંદગીના વિદ્યાર્થીઓને વહેંચી દેવામાં આવ્યું હતું.

શંકાસ્પદોના સોશિયલ મીડિયા ચેટ્સ અને કોલ લોગ્સની તપાસ
SOG હાલમાં તમામ શંકાસ્પદોના સોશિયલ મીડિયા ચેટ્સ અને કોલ લોગ્સની તપાસ કરી રહી છે જેથી આ કૌભાંડના માસ્ટરમાઇન્ડ સુધી પહોંચી શકાય. તપાસના કેન્દ્રમાં સીકરનો એક પીજી (PG) સંચાલક પણ છે, જેણે NTA ને ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ બાદમાં જાણવા મળ્યું કે તેને પણ પરીક્ષા પહેલા વોટ્સએપ પર આ ક્વેશ્ચન બેંક મળી હતી, જે તેણે આગળ મોકલી હતી.

એન્ટી-પેપર લીક કાયદો 2024: 1 કરોડનો દંડ અને 10 વર્ષની જેલ
આ વખતની NEET પરીક્ષામાં ગેરરીતિ કરનારાઓ સામે સરકાર ‘પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024’ હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરવાની તૈયારીમાં છે. 21 જૂન 2024 થી અમલમાં આવેલા આ નવા કાયદા હેઠળ પેપર લીક કરવા બદલ અત્યંત કડક સજાની જોગવાઈ છે:
સજા: પેપર લીક કરનાર કે આન્સર શીટ સાથે ચેડાં કરનારને ઓછામાં ઓછી 3 વર્ષની જેલ અને મહત્તમ 5 વર્ષની જેલ થઈ શકે છે.
દંડ: 10 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
સર્વિસ પ્રોવાઇડર માટે સજા: જો પરીક્ષા લેતી સંસ્થા કે સર્વિસ પ્રોવાઇડર દોષિત ઠરે, તો 1 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ અને 5 થી 10 વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે.
સેન્ટર સસ્પેન્શન: જો કોઈ પરીક્ષા કેન્દ્રની સંડોવણી જણાય, તો તે કેન્દ્રને 4 વર્ષ માટે સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવશે અને તેની મિલકતો પણ જપ્ત થઈ શકે છે. આ કાયદો UPSC, SSC, NTA અને બેંકિંગ જેવી તમામ કેન્દ્રીય પરીક્ષાઓને આવરી લે છે અને તેના તમામ ગુનાઓ બિન-જામીનપાત્ર છે.

NTA નો બચાવ અને ભૂતકાળનો ઈતિહાસ
શરૂઆતમાં NTA એ પેપર લીકની વાતનો ઇનકાર કર્યો હતો. 10 મેના રોજ ટ્વિટ કરીને એજન્સીએ કહ્યું હતું કે પરીક્ષા સંપૂર્ણ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ હેઠળ લેવામાં આવી છે. જોકે, 2024 માં પણ NEET પરીક્ષા વિવાદોમાં રહી હતી, જેમાં પટના અને હજારીબાગમાં પેપર લીકના પુરાવા મળ્યા હતા. 2024 માં 67 વિદ્યાર્થીઓને 720 માંથી 720 ગુણ મળવા અને એક જ કેન્દ્રમાંથી ઘણા ટોપર્સ આવવાને કારણે મોટો હોબાળો થયો હતો, જે મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો.

શિક્ષણ પ્રણાલી પર એક મોટો ડાઘ
અગાઉ પણ વહીવટી કારણો, કોવિડ મહામારી કે ટેકનિકલ ખામીઓને કારણે JEE Main, UGC-NET અને CSIR-NET જેવી અનેક મોટી પરીક્ષાઓ મુલતવી રાખવામાં આવી છે. પરંતુ 2026 ની NEET UG પરીક્ષા રદ થવી એ શિક્ષણ પ્રણાલી પર એક મોટો ડાઘ સમાન છે, કારણ કે તે લાખો ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય અને મહેનત સાથે જોડાયેલી છે. હવે જ્યારે CBI આ કેસની કમાન સંભાળી રહી છે, ત્યારે જોવાનું એ રહેશે કે પેપર લીકના આંતરરાજ્ય રેકેટનો પર્દાફાશ ક્યારે થાય છે અને વિદ્યાર્થીઓને ન્યાય ક્યારે મળે છે. નવી પરીક્ષાની તારીખ જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી 22 લાખ વિદ્યાર્થીઓ અનિશ્ચિતતાના માહોલમાં જીવી રહ્યા છે.