ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) હવે અંતરિક્ષ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં નવા કીર્તિમાન સ્થાપવા જઈ રહી છે. ઇસરોના ટોચના અધિકારી વી. નારાયણન દ્વારા કરવામાં આવેલી જાહેરાત મુજબ, આગામી વર્ષોમાં ભારત ગગનયાન અને ચંદ્રયાનના અત્યંત મહત્વકાંક્ષી મિશનો હાથ ધરશે. આ તમામ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતની અંતરિક્ષ ક્ષમતાને વિશ્વ સ્તરે મજબૂત બનાવશે.
ગગનયાન અને માનવરહિત મિશન :&nbsp;
ગગનયાન કાર્યક્રમ અંતર્ગત વર્ષ 2027 માં પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટમાં કુલ ત્રણ માનવરહિત મિશન મોકલવાનું આયોજન છે. આ મિશન દ્વારા ભારત માનવયુક્ત અવકાશ મિશન માટેની તેની ટેકનોલોજી અને તૈયારીઓની ચકાસણી કરશે. આ સફળતા બાદ ભારત અવકાશમાં પોતાના અંતરિક્ષયાત્રીઓ મોકલવા માટે સક્ષમ બનશે.
ચંદ્રયાન-4 અને ચંદ્રયાન-5 નું લક્ષ્ય :&nbsp;
ચંદ્રયાનની શ્રેણીમાં આગળ વધતા, ઇસરોએ ચંદ્રયાન-4 અને ચંદ્રયાન-5 મિશન માટે તૈયારીઓ તેજ કરી દીધી છે. સરકાર દ્વારા આ બંને મિશનને મંજૂરી મળી ગઈ છે. જો બધું જ આયોજન મુજબ ચાલશે તો વર્ષ 2028 ના અંત સુધીમાં આ મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લેવામાં આવશે.
ખર્ચ ઘટાડવા માટે નવી ટેકનોલોજી :&nbsp;
અંતરિક્ષ અભિયાનોને આર્થિક રીતે સધ્ધર બનાવવા માટે ઇસરો હવે 'રિયુઝેબલ લોન્ચ વ્હીકલ' (ફરી ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા રોકેટ) ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. આ ટેકનોલોજીને કારણે લોન્ચિંગનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે, જે ભારતને સ્પેસ માર્કેટમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવશે.
ભારતની સ્પેસ ઇકોનોમીમાં ઉછાળો :&nbsp;
ઇસરો માત્ર વિજ્ઞાન જ નહીં પણ દેશના અર્થતંત્રમાં પણ મોટો ફાળો આપવા માંગે છે. વર્તમાનમાં વૈશ્વિક સ્પેસ ઇકોનોમીમાં ભારતનો હિસ્સો 2% છે, જેને વધારીને 8% સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીના નેતૃત્વ હેઠળ ઇસરો દેશના સામાન્ય નાગરિકોને વધુ સારી સેવાઓ આપવા અને વૈશ્વિક સ્પેસ માર્કેટમાં ભારતનો દબદબો વધારવા કટિબદ્ધ છે.
&nbsp;

ઇસરો આગામી સ્પેસ મિશન

વર્ષ 2027 માં ગગનયાન અને 2028 સુધીમાં ચંદ્રયાનના આગામી મિશન પૂર્ણ કરવાનું ઇસરોનું લક્ષ્ય

February 6, 2026 | 18:30 IST