ભારતમાં 4 વર્ષમાં કરોડપતિઓની સંખ્યા બમણી

ભારતમાં શ્રીમંતોની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે. મર્સિડીઝ-બેન્ઝ હુરુન ઈન્ડિયા વેલ્થ રિપોર્ટ 2025 અનુસાર, છેલ્લા 4 વર્ષમાં કરોડપતિ પરિવારો (જેમની નેટવર્થ ₹8.5 કરોડ કે તેથી વધુ છે)ની સંખ્યા લગભગ 90% વધીને 8.71 લાખ થઈ ગઈ છે. 2021માં આ સંખ્યા 4.58 લાખ હતી. રિપોર્ટ જણાવે છે કે દર 30 મિનિટે એક નવું કરોડપતિ પરિવાર ઉમેરાઈ રહ્યું છે, એટલે કે દર અડધા કલાકે એક ભારતીય પરિવારની સંપત્તિ $1 મિલિયન (આશરે ₹8.5 કરોડ)ને વટાવી રહી છે. જો આ ઝડપ યથાવત રહે, તો આગામી 10 વર્ષમાં આ સંખ્યા 20 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે.

કરોડપતિ પરિવારોમાં વૃદ્ધિ

હુરુન ઈન્ડિયા વેલ્થ રિપોર્ટ 2025 અનુસાર, 2021માં 4.58 લાખ કરોડપતિ પરિવારો હતા, જે 2025 સુધીમાં વધીને 8.71 લાખ થયા છે. આ વૃદ્ધિ ભારતની જીડીપી વૃદ્ધિ, શેરબજારની તેજી અને નવા બિલિયોનેર્સના ઉદયને કારણે થઈ છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે હવે ભારતના કુલ પરિવારોનો માત્ર 0.31% જ કરોડપતિ શ્રેણીમાં આવે છે, જે 2021માં 0.17% હતું. 2017થી 2025 સુધી આ સંખ્યામાં 445%નો વધારો થયો છે.

શહેરો અને રાજ્યોની સ્થિતિ

મુંબઈ હજુ પણ ભારતની ‘મિલિયોનેર કેપિટલ’ છે, જ્યાં 1.42 લાખથી વધુ કરોડપતિ પરિવારો રહે છે. દિલ્હી 68,200 કરોડપતિ પરિવારો સાથે બીજા ક્રમે છે, જ્યારે બેંગલુરુ 31,600 પરિવારો સાથે ત્રીજા સ્થાને છે. અન્ય મહત્વના શહેરોમાં અમદાવાદ, કોલકાતા, ચેન્નઈ, પુણે અને હૈદરાબાદનો સમાવેશ થાય છે.

રાજ્યોની વાત કરીએ તો, મહારાષ્ટ્ર 1.78 લાખ કરોડપતિ પરિવારો સાથે પ્રથમ સ્થાને છે, જે 2021થી 194%નો વધારો દર્શાવે છે. તે પછી દિલ્હી, કર્ણાટક અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્યો આવે છે. ટોચના 10 રાજ્યોમાં કુલ કરોડપતિઓનો 79% હિસ્સો છે.

સંપત્તિ વૃદ્ધિનાં કારણો

રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતની જીડીપી વૃદ્ધિ, મજબૂત નાણાકીય બજારો અને શેરબજારની તેજી મુખ્ય કારણો છે. નિફ્ટી ઈન્ડેક્સ 2021થી 70% વધ્યો છે, જ્યારે સોનાના ભાવ બમણા થયા છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ્સનો વધારો, રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણ અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમે પણ શ્રીમંતોની સંખ્યા વધારી છે. મહારાષ્ટ્રનું GSDP 55% વધીને ₹40.5 લાખ કરોડ ($480 બિલિયન) થયું, જેણે મુંબઈ જેવા શહેરોમાં સંપત્તિ નિર્માણને વેગ આપ્યો.

સંપત્તિનું મૂલ્યાંકન કેવી રીતે?

રિપોર્ટમાં સંપત્તિની ગણતરી બેંક બેલેન્સ, શેર, પ્રોપર્ટી, ઘરેણાં અને બિઝનેસની કિંમતના આધારે કરવામાં આવે છે. લોન બાદ કર્યા પછી જો કુલ નેટવર્થ ઓછામાં ઓછી ₹8.5 કરોડ હોય, તો પરિવાર ‘મિલિયોનેર’ ગણાય છે. જ્યારે $1 બિલિયન (આશરે ₹8,300 કરોડ)થી વધુ સંપત્તિ ધરાવનારને ‘બિલિયોનેર’ કહેવાય છે. ભારતમાં હવે 360 બિલિયોનેર પરિવારો છે, જેમની કુલ સંપત્તિ ₹185 લાખ કરોડ છે.

ભવિષ્યની શક્યતાઓ

હુરુન ઈન્ડિયાના ફાઉન્ડર અનસ રહેમાન જુનૈદે જણાવ્યું, “ભારતમાં સંપત્તિ નિર્માણ સ્થિર અને મજબૂત છે.” રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ઉચ્ચ સ્તરે સંપત્તિનું કેન્દ્રીકરણ વધુ છે—2017ના મિલિયોનેર્સમાંથી માત્ર 5% જ ₹100 કરોડના ક્લબમાં પહોંચ્યા છે. આ રિપોર્ટ ભારતની આર્થિક પ્રગતિને દર્શાવે છે, પરંતુ આવકની અસમાનતા પર પણ સવાલો ઉભા કરે છે.