અનિલ અંબાણીની કંપની સામે સીબીઆઈએ દાખલ કરી ચાર્જશીટ

સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) એ આજે(18 સપ્ટેમ્બર) અનિલ અંબાણીની ગ્રુપ કંપનીઓ, RCFL અને RHFL વચ્ચેના છેતરપિંડીભર્યા વ્યવહારો સાથે જોડાયેલા બે કેસોમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરી. એક તરફ યસ બેંક અને યસ બેંકના તત્કાલીન મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સીઈઓ રાણા કપૂરની પત્ની શ્રીમતી બિંદુ કપૂર અને પુત્રીઓ શ્રીમતી રાધા કપૂર અને રોશની કપૂરની માલિકીની કંપનીઓ છે. જ્યારે અનિલ અંબાણી ADA ગ્રુપના ચેરમેન હતા. તેઓ RCFL અને RHFL ની હોલ્ડિંગ કંપની રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડના ડિરેક્ટર પણ હતા.

યસ બેંકના ચીફ વિજિલન્સ ઓફિસર દ્વારા 2022માં દાખલ કરવામાં આવેલી ફરિયાદ પર તત્કાલિન મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સીઈઓ રાણા કપૂર, યસ બેંક અને મેસર્સ રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RCFL), મેસર્સ રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RHFL) અને અન્ય લોકો સામે બે ફોજદારી કેસ નોંધાયા હતા.

તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું છે કે યસ બેંકે 2017માં રાણા કપૂરની મંજૂરી પર મેસર્સ RCFLના નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ અને કોમર્શિયલ ડેટમાં લગભગ 2045 કરોડ રૂપિયા અને RHFLના નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ અને કોમર્શિયલ પેપર્સમાં 2965 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું હતું, તેમ છતાં કેર રેટિંગ્સે બગડતી નાણાકીય સ્થિતિ અને પ્રતિકૂળ બજાર મૂલ્યાંકનને ધ્યાનમાં રાખીને ADA ગ્રુપ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ પર "નિરીક્ષણ" રાખ્યું હતું. આમ, યસ બેંક દ્વારા મેસર્સ RCFL અને મેસર્સ RHFLમાં રોકાણ કરાયેલા ભંડોળને ત્યારબાદ બહુવિધ સ્તરો દ્વારા ઉચાપત કરવામાં આવ્યા હતા. જે જાહેર નાણાંનું વ્યવસ્થિત રીતે ડાયવર્ઝન દર્શાવે છે.

તપાસમાં રાણા કપૂર અને અનિલ અંબાણી વચ્ચે એક કાવતરું બહાર આવ્યું છે.જેમાં રાણા કપૂરે યસ બેંક લિમિટેડના નોંધપાત્ર જાહેર ભંડોળને નાણાકીય રીતે સંકટગ્રસ્ત ADA ગ્રુપ કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે તેમના સત્તાવાર હોદ્દાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો, જ્યારે ADA ગ્રુપે રાણા કપૂરના પરિવાર દ્વારા નિયંત્રિત સંસ્થાઓને રાહત દરે લોન અને રોકાણો મંજૂર કરીને અને સુવિધા આપીને બદલામાં તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

ADA ગ્રુપના તત્કાલીન અધ્યક્ષ અનિલ અંબાણીએ રાણા કપૂરના ખોટ કરતા પરિવારના એકમો એટલે કે શ્રીમતી બિંદુ કપૂર (પત્ની), શ્રીમતી રાધા કપૂર અને શ્રીમતી રોશની કપૂર (પુત્રીઓ) ની માલિકીની કંપનીઓને રાહત દરે મેસર્સ RCFL અને મેસર્સ RHFL પાસેથી ક્રેડિટ સુવિધાઓ મંજૂર કરાવી હતી.

આ કપટપૂર્ણ વ્યવસ્થાના પરિણામે યસ બેંકને મોટાપાયે ખોટ (રૂ.2796.77 કરોડ) થઈ હતી અને મેસર્સ RCFL, મેસર્સ RHFL અને ADA ગ્રુપની અન્ય કંપનીઓ તેમજ રાણાકપૂરના પરિવારના સભ્યોની માલિકીની કંપનીઓને ગેરકાયદેસર લાભ થયો હતો.

વધુમાં, અનિલ અંબાણીના નિર્દેશ પર રિલાયન્સ નિપ્પોન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડની બીજી પેટાકંપની)એ 2017-18 દરમિયાન રાણાકપૂરના પરિવારની માલિકીની બીજી એકમ, મેસર્સ મોર્ગન ક્રેડિટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચરમાં રૂ. 1160 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. રિલાયન્સ નિપ્પોન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે યસ બેંક પાસેથી રૂ. 249.80 કરોડના ADA ગ્રુપ ડિબેન્ચર્સ પણ ખરીદ્યા હતા.

આ ઉપરાંત, રિલાયન્સ નિપ્પોન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે યસ બેંકના અસુરક્ષિત ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ (AT1 બોન્ડ્સ) માં રૂ. 1750 કરોડનું રોકાણ પણ કર્યું હતું. આ ઉચ્ચ જોખમ/ઉચ્ચ પુરસ્કાર બોન્ડ્સની કોઈ નિશ્ચિત પરિપક્વતા તારીખ નહોતી અને કટોકટીના કિસ્સામાં તેને ઇક્વિટીમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે અથવા સંપૂર્ણપણે લખી શકાય છે. યાદ કરી શકાય છે કે લિક્વિડેશનની સ્થિતિમાં AT1 બોન્ડ્સ અન્ય દેવા કરતા સૌથી નીચે ક્રમે છે.

તપાસમાં રાણા કપૂર, અનિલ અંબાણી, શ્રીમતી બિંદુ કપૂર, શ્રીમતી રાધા કપૂર, શ્રીમતી રોશની કપૂર, મેસર્સ આરસીએફએલ, મેસર્સ આરએચએફએલ (હવે મેસર્સ ઓથમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ), મેસર્સ આરએબી એન્ટરપ્રાઇઝિસ પ્રા. લિ., મેસર્સ ઇમેજિન એસ્ટેટ પ્રા. લિ., મેસર્સ બ્લિસ હાઉસ પ્રા. લિ., મેસર્સ ઇમેજિન હેબિટેટ પ્રા. લિ., મેસર્સ ઇમેજિન રેસિડેન્સ પ્રા. લિ. અને મેસર્સ મોર્ગન ક્રેડિટ્સ પ્રા. લિ. વચ્ચે પીસી એક્ટ અને આઈપીસીની કલમો હેઠળ કાવતરું ઘડાયું હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

સીબીઆઈએ ​​મુંબઈની સક્ષમ કોર્ટમાં તે મુજબ ફીલ્ડ ચાર્જશીટ રજૂ કરી છે.