ગુજરાતમાં મગફળીનું ઉત્પાદન 46 લાખ મેટ્રિક ટન થશે

SEA (સોલ્વેન્ટ એક્સટ્રેક્ટર્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા) મગફળી પ્રમોશન કાઉન્સિલના જણાવ્યા અનુસાર ભારતના અગ્રણી મગફળી ઉત્પાદક ગુજરાત રાજ્યમાં ખરીફ 2025-26 સિઝનમાં તેનું ઉત્પાદન 46.07 લાખ મેટ્રિક ટન (MT) પર જાળવવાનો અંદાજ છે.

વિનોદ પટેલ, ડૉ. બી.વી. મહેતા અને રાજેશ અંકોલાના નેતૃત્વ હેઠળ 9-11 ઓક્ટોબર, 2025 દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવેલા સરવેમાં સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના મુખ્ય જિલ્લાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ટીમે ખેતરમાં નમૂના લેવા અને ખેડૂત સાથેની વાતચીત દ્વારા શીંગની ગુણવત્તા, પાક પરિપક્વતા, સિંચાઈ પેટર્ન અને જીવાતોની અસરનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું.

2024-25 માં વાવેતર વિસ્તાર 19.09 લાખ હેક્ટરથી વધીને 22.02 લાખ હેક્ટર થયો છે. પરંતુ ઉત્પાદકતા 2,2210 કિગ્રા/હેક્ટરથી ઘટીને 2,092 કિગ્રા/હેક્ટર થઈ ગઈ છે. જેનું મુખ્ય કારણ મધ્ય-ઋતુમાં ભારે વરસાદ અને પછી ભારે વરસાદ હતો. વિસ્તૃત વાવેતર વિસ્તારમાં ઉપજમાં ઘટાડો થયો છે. જેના કારણે ઉત્પાદન ગયા વર્ષના સ્તરે સ્થિર રહ્યું છે.

જિલ્લાના ડેટા અનુસાર, રાજકોટમાં સૌથી વધુ ઉત્પાદન 7.43 લાખ મેટ્રિક ટન નોંધાયું છે. ત્યારબાદ જામનગર (6.33 લાખ મેટ્રિક ટન), જૂનાગઢ (5.27 લાખ મેટ્રિક ટન) અને દ્વારકા (5.15 લાખ મેટ્રિક ટન) આવે છે. અમરેલી, બનાસકાંઠા અને કચ્છ જેવા પ્રદેશોમાં પણ હવામાનના વધઘટ છતાં સ્થિર ઉત્પાદન નોંધાયું છે.

મગફળી માટે લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹7,263 છે, જોકે સારી ગુણવત્તાવાળી જાતો માટે બજાર ભાવ MSP ₹3,600–₹4,500 થી નીચે રહે છે. ખેડૂતો ભાવ સ્થિર કરવા માટે ખરીદી વધારવા માટે NAFED ને વિનંતી કરી રહ્યા છે.

દરમિયાન, ગુજરાતનો સોયાબીન વિસ્તાર 3.08 લાખ હેક્ટરથી ઘટીને 2.78 લાખ હેક્ટર થયો છે અને આ સિઝનમાં દેશવ્યાપી ખરીફ તેલીબિયાં વાવેતર વિસ્તારમાં 10.62 લાખ હેક્ટરનો ઘટાડો થયો છે.

SEA રિપોર્ટમાં તેલીબિયાં ખેતીમાં ગુજરાતની સ્થિતિ સ્થાપકતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે અને ખેડૂતોની આવક ટકાવી રાખવા માટે MSP અમલીકરણ અને આબોહવા-અનુકૂલનશીલ પગલાં વધારવાની હાકલ કરવામાં આવી છે.