ગુજરાત, જે રાજ્ય પોતાને વિકાસનું મોડેલ ગણાવે છે, ત્યાં જામનગરના ખંભાળિયા તાલુકાના વડાત્રા ગામમાં ખેડૂતો પર થઈ રહેલો અત્યાચાર વિકાસના નામે કલંકરૂપ બની રહ્યો છે. ખેડૂતો, જેઓ આપણા અન્નદાતા છે, જેમની મહેનતથી આપણી થાળી ભરાય છે, તેમની સાથે આવો નિર્દય વ્યવહાર શું ખરેખર વિકાસનું ચિત્ર દર્શાવે છે? વડાત્રા ગામના સાજણભાઈ નામના ખેડૂતની વ્યથા આજે એક ઉદાહરણ બનીને ઉભરી છે, જે દર્શાવે છે કે વિકાસના નામે ખેડૂતોનું શોષણ કેટલું નિર્મમ રીતે થઈ રહ્યું છે.
સાજણભાઈ, જે એક કેન્સર પીડિત ખેડૂત છે, તેમના ખેતરમાં કોઈ પણ પૂર્વ સૂચના કે નોટિસ વિના પાણીની પાઈપલાઈન નાખવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી. ખેતરમાં વાવેલા પાકની વચ્ચે ખાડા ખોદી, પાઈપલાઈન નાખવાની આ પ્રક્રિયા શું ખેડૂતની મહેનતને નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ નથી? જ્યારે સાજણભાઈએ પોતાના પાકને બચાવવા માટે વિરોધ કર્યો, ત્યારે તેમની સાથે ન્યાય કરવાને બદલે પોલીસે તેમની સામે ફરિયાદ દાખલ કરી. એટલું જ નહીં, એક બીમાર અને નિર્દોષ ખેડૂતને જબરદસ્તી પોલીસ વાનમાં બેસાડી દેવામાં આવ્યા. આ તે કેવો ન્યાય? આ તે કેવો વિકાસ, જે ખેડૂતોના દુ:ખના ભોગે થાય?

આ ઘટના એક ખેડૂતની નથી, પરંતુ ગુજરાતના હજારો ખેડૂતોની વ્યથાનું પ્રતિબિંબ છે. વિકાસના નામે ખેડૂતોની જમીન પર આડેધડ બાંધકામો, પાઈપલાઈનો, અને ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સ થોપવામાં આવે છે, પરંતુ ખેડૂતોના અધિકારોનું શું? તેમની સંમતિ, તેમની નોટિસ, તેમની વાત સાંભળવાની જરૂર સરકાર કે વહીવટને શા માટે નથી લાગતી? સાજણભાઈ જેવા ખેડૂતો, જેઓ પોતાના ખેતરમાં રાત-દિવસ પરસેવો પાડીને પાક ઉગાડે છે, તેમની સાથે આવો વ્યવહાર શું ન્યાયી છે?
ખેડૂતોની આ વ્યથા માત્ર વડાત્રા ગામ સુધી સીમિત નથી. ગુજરાતના ઘણા વિસ્તારોમાં ખેડૂતો પર આવો જ અન્યાય થઈ રહ્યો છે. સરકાર વિકાસની મોટી-મોટી વાતો કરે છે, પરંતુ જે ખેડૂતો આ દેશની અર્થવ્યવસ્થાનો પાયો છે, તેમની સાથે આવો અન્યાય શા માટે? શું વિકાસનો અર્થ ફક્ત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સ છે? શું ખેડૂતોનું જીવન, તેમની મહેનત, અને તેમના અધિકારોનું કોઈ મૂલ્ય નથી?
આ ઘટના સરકાર અને વહીવટની નિષ્ક્રિયતા અને ખેડૂતો પ્રત્યેની ઉદાસીનતાને ઉજાગર કરે છે. ખેડૂતોના હક્કોનું રક્ષણ કરવું એ સરકારની ફરજ છે, પરંતુ અહીં તો ખેડૂતોના વિરોધને દબાવવા માટે પોલીસનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સાજણભાઈ જેવા ખેડૂતો, જેઓ પોતાના પાક અને જીવનની ચિંતામાં રાત-દિવસ ઝઝૂમી રહ્યા છે, તેમની સાથે આવો વ્યવહાર શરમજનક છે.
આજે સમય છે કે સરકાર આવી આડેધડ કાર્યવાહી પર રોક લગાવે. ખેડૂતોને તેમની જમીન અને પાકની સુરક્ષાની ગેરંટી આપવામાં આવે. કોઈ પણ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરતા પહેલા ખેડૂતોની સંમતિ અને યોગ્ય નોટિસ આપવી જરૂરી છે. ખેડૂતોના અધિકારોનું રક્ષણ થાય, તેમની વાત સાંભળવામાં આવે, અને તેમની સાથે ન્યાય થાય, એવી માંગ આજે દરેક ખેડૂતના હૃદયમાંથી ઉઠી રહી છે.
જો સરકાર ખરેખર વિકાસની વાત કરે છે, તો તેનો પાયો ખેડૂતોની ખુશહાલી હોવો જોઈએ, નહીં કે તેમના આંસુ. વડાત્રાના સાજણભાઈની વ્યથા આજે એક ચીસ બનીને ઉભરી છે, જે સરકારને પૂછે છે: "અમારો ગુનો શું છે? અમે અન્ન ઉગાડીએ છીએ, તો શા માટે અમારા પર આ અત્યાચાર?" આ ચીસનો જવાબ કોણ આપશે? સરકાર, વહીવટ કે પછી આપણે સૌ?