ભારતીય સંગીત જગતના દિગ્ગજ સંગીતકાર ડો. ઇલૈયારાજા અને સોની એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઇન્ડિયા વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો કોપીરાઇટ વિવાદ હવે એક નવા વળાંક પર પહોંચ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ જારી કરીને આ કેસની સુનાવણી મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાંથી બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતના આ પગલાથી હવે આ જટિલ કાનૂની લડાઈ એક જ ન્યાયિક છત્ર હેઠળ લડાશે.
વિવાદનું મૂળ અને સોની મ્યુઝિકનો દાવો :&nbsp;
આ કાનૂની સંઘર્ષની શરૂઆત વર્ષ 2022માં થઈ હતી જ્યારે સોની મ્યુઝિકે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં ઇલૈયારાજા વિરુદ્ધ સિવિલ કેસ દાખલ કર્યો હતો. સોનીનો દાવો છે કે તેમણે ઓરિએન્ટલ રેકોર્ડ્સ અને ઇકો રેકોર્ડિંગ્સ જેવી કંપનીઓ પાસેથી કાયદેસર રીતે સંગીતના અધિકારો ખરીદ્યા છે. આ અધિકારો હેઠળ તેઓ ઇલૈયારાજાની અંદાજે 536 જેટલી સંગીત રચનાઓના માલિક હોવાનો દાવો કરે છે. કંપનીએ કોર્ટ પાસે માંગ કરી હતી કે ઇલૈયારાજાને આ રચનાઓનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરતા અટકાવવા માટે કાયમી મનાઈહુકમ આપવામાં આવે.
સમાંતર કાનૂની કાર્યવાહી અને વિરોધાભાસ :&nbsp;
સોની મ્યુઝિકના કેસના જવાબમાં, ઇલૈયારાજાએ પણ સપ્ટેમ્બર 2025માં મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાં એક કેસ દાખલ કર્યો હતો. જેમાં તેમણે સોની મ્યુઝિકના અધિકારોને પડકાર્યા હતા અને પોતાની રચનાઓ પર સંગીતકાર તરીકેના હકનો દાવો કર્યો હતો. આ રીતે બે અલગ-અલગ રાજ્યોની હાઈકોર્ટમાં એક જ વિષય પર બે કેસ ચાલતા હોવાથી કાનૂની ગૂંચવણો ઊભી થઈ હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટનો હસ્તક્ષેપ અને આદેશ :&nbsp;
સોની મ્યુઝિક વતી વરિષ્ઠ વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે જો બે અલગ અદાલતો એક જ વિષય પર અલગ-અલગ ચુકાદા આપશે તો કાયદાકીય વિરોધાભાસ સર્જાશે. બીજી તરફ ઇલૈયારાજાના વકીલોએ મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાં જ સુનાવણી ચાલુ રાખવાની તરફેણ કરી હતી. જોકે, ન્યાયમૂર્તિ સંજય કુમાર અને ન્યાયમૂર્તિ વિનોદ કે. ચંદ્રનની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે ન્યાયની પ્રક્રિયામાં સ્પષ્ટતા લાવવા માટે બંને કેસોનું એક જ અદાલતમાં હોવું અનિવાર્ય છે. પરિણામે, સુપ્રીમ કોર્ટે સોનીની ટ્રાન્સફર અરજી ગ્રાહ્ય રાખી અને સમગ્ર મામલાને મુંબઈ ખસેડવાનો આદેશ આપ્યો.
મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રી પર અસર :&nbsp;
ઇલૈયારાજા છેલ્લા એક દાયકાથી પોતાના સંગીતના અધિકારો અને રૉયલ્ટી માટે કાનૂની લડાઈ લડી રહ્યા છે. આ કેસનો ચુકાદો સંગીતકારો અને મોટી મ્યુઝિક કંપનીઓ વચ્ચેના ભવિષ્યના કોપીરાઇટ કરારો માટે એક મજબૂત ઉદાહરણ પૂરું પાડશે. હવે સૌની નજર બોમ્બે હાઈકોર્ટ પર રહેશે કે તે આ 500થી વધુ ગીતોના સાચા માલિક કોણ છે તે અંગે શું નિર્ણય લે છે.&nbsp;

ઇલૈયારાજા સોની મ્યુઝિક વિવાદ

સુપ્રીમ કોર્ટે મદ્રાસ હાઈકોર્ટનો કેસ બોમ્બે ટ્રાન્સફર કર્યો સોની મ્યુઝિકની અરજીને મંજૂરી

March 24, 2026 | 16:50 IST